General: Fransa iki milyon afrikalının həyatını itirməsinə səbəb olub

"Fransanın tarixi müstəmləkəçilik və onun müstəmləkə ölkələrində törətdiyi qırğınlarla doludur. Ona görə də bu ölkənin adı hər zaman müstəmləkəçilik və qətliam ifadələri ilə bir yerdə çəkilir".

Bunu Oxu.Az-a açıqlamasında Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş hərbi attaşesi, ehtiyatda olan general-mayor Yücel Karauz deyib.

O bildirib ki, Fransa 1524-cü ildən etibarən başladığı müstəmləkəçilik fəaliyyətini Afrikanın təxminən 20 ölkəsində davam etdirib və Afrikanın 35 faizi 300 il ərzində Fransanın nəzarətində qalıb:

"Fransa müstəmləkəçilik fəaliyyəti ilə bu ölkələrin iqtisadi qaynaqlarını istismar etməklə yanaşı, iki milyon afrikalının həyatını itirməsinə də səbəb olub. Təbii ki, Parisin həyata keçirdiyi bu siyasət nəticədə Fransaya qarşı böyük bir nifrət yaratdı və bu nifrət müstəmləkə əsarəti altında olan ölkələrdə Fransaya qarşı hərbi-siyasi üsyana gətirib çıxardı. Bu gün iş o yerə çatıb ki, "Fransa rədd olsun", "Fransa bizdən əl çəksin" kimi şüarlar Afrikada ənənəyə çevrilib".

"Ümumiyyətlə, Afrika qitəsi ilə əlaqələrimizin və əməkdaşlığımızın inkişafı Türkiyənin çoxtərəfli xarici siyasətinin tərkib hissəsidir. Məhz buna görə istismar edilən Afrika ölkələri qapısını ona bərabərhüquqlu əlaqələr çərçivəsində əməkdaşlıq əli uzadan dövlətlərə açıb. Bu ölkələrdən də ən önəmlisi Türkiyədir. Çünki Türkiyə sahib olduğu tarixi sosial, siyasi və mədəni təcrübələrini Afrika ölkələri ilə paylaşaraq, qitənin problemlərini adekvat həll yolları prinsipi çərçivəsində həll etməyə çalışır. Ankaranın Afrika siyasətinin tarixi təməli var. Bu diplomatiya siyasi, humanitar, iqtisadi və mədəni, eləcə də ikitərəfli regional, geosiyasi və kontinental perspektivləri əhatə edir", - deyə general vurğulayıb.

O əlavə edib ki, Türkiyə xüsusilə son 10 ildə bu bölgəyə olan marağını yuxarıdakı prinsiplər əsasında inkişaf etdirib:

"Bu gün Türkiyənin bir çox Afrika ölkəsindəki rəsmi nümayəndəliyinin fəaliyyəti və iqtisadi əlaqələri davam edir. Türkiyədə 1998-ci ildə "Afrika Fəaliyyət Planı"nı qəbul edilib. Bu plana əsasən, Afrikadakı Türkiyə səfirliklərinin sayı 15-ə çatdırılıb. Prezidentlər və nazirlər səviyyəsində kollektiv fəaliyyətlərdə iştirak təmin edilib və Afrika ölkələrinin problemlərinin həlli istiqamətində birgə fəaliyyətlər həyata keçirilib. Həmçinin, 2005-ci ildə Türkiyədə "Afrika ili" elan edilib və ölkəmiz Afrika Birliyinə müşahidəçi üzv statusu qazanıb. Türkiyə Afrika Birliyi tərəfindən strateji tərəfdaş elan ediləndən sonra Afrika siyasətini uğurla davam etdirməsinin nəticəsi olaraq, 2023-cü ildə siyasi, iqtisadi və diplomatik əlaqələrini davam etdiriyi Afrika ölkələrinin sayı 31-ə çatıb. Türkiyə tərəfindən həyata keçirilən bu tədbirlər Afrika ölkələrinin daxili problemlərinin qarşısını almaqla yanaşı, Afrika ölkələri arasındakı problemlərin həllinə də töhfə verir. 2025-ci ildə isə səfirliklərimizin sayı 44-ə yüksəlib. Bu çərçivədə Türkiyə Çinin (52), ABŞ-nin (50) və Fransanın (47) ardından dördüncü yerdə qərarlaşıb. Bir sözlə, Ankara Fransanın yaratdığı məyusluq, qan, gözyaşı və istismar nizamının tərsinə çevrilməsi ilə Afrikaya sülh, sabitlik və əmin-amanlıq gətirmək üçün mübarizəsini davam etdirir".

Mərahim Nəsib