Genişmiqyaslı bərpa quruculuq işləri

İntiqam Quliyev

YAP Ağdam rayon təşkilatının sədr müavini 

Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının (WUF13) Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun, qlobal təşəbbüslərdə fəal iştirakının və dayanıqlı şəhərsalma siyasətinin mühüm göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev sessiyanın açılış mərasimində çıxışı zamanı Azərbaycanın urbanizasiya, şəhərsalma və postmünaqişə dövründə yenidənqurma sahəsində həyata keçirdiyi siyasətin əsas istiqamətlərini diqqətə çatdırdı. Dövlət başçısı vurğuladı ki, Azərbaycanın WUF13 kimi nüfuzlu beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi etməsi ölkəyə olan etimadın və Azərbaycanın qlobal əməkdaşlıq platformalarında etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilməsinin göstəricisidir.

Dövlət başçımızın çıxışında əsas diqqət çəkən məqamlardan biri işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri oldu. Cənab İlham Əliyev qeyd etdi ki, 30 ilə yaxın işğal altında qalmış ərazilər tamamilə dağıdılmış vəziyyətdə idi və hazırda həmin bölgələrin yenidən qurulması Azərbaycan dövlətinin əsas prioritetlərindən biridir.

Prezident, həmçinin Böyük Qayıdış Proqramına toxunaraq bildirdi ki, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətidir. Bu yanaşma yalnız infrastrukturun bərpasını deyil, eyni zamanda müasir, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqini də əhatə edir. Beləliklə, Azərbaycan postmünaqişə dövründə innovativ şəhərsalma modelini beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edir. Azərbaycan dayanıqlı inkişaf atributlarından olan şəhər landşaftına ümumi tərəqqinin ayrılmaz hissəsi kimi yanaşır və sürətlə dəyişən urbanizasiya proseslərinə uyğun tarixi irs üzərində müasir şəhərsalma ansamblı yaradır, ətraf mühit-şəhər vəhdətinin tələblərini və nizamını qoruyub saxlayır. Forum Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirdiyi yeni innovativ şəhərsalma layihələri, “ağıllı tikinti” modelinin dünyaya tanıdılması baxımından da mühüm təşviqat kursu kimi səciyyələndirilə bilər. Şəhərlərin baş planları hazırlanarkən müasir urbanizasiya standartları, ekoloji tarazlıq və dayanıqlı inkişaf prinsipləri əsas meyarlar kimi qəbul edilir, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulmasında bu ənənə və arxitektura, innovasiya və texnoloji yanaşmalar üstünlük təşkil edir ki, həmin şəhərsalma təcrübəsi dünyada xüsusi maraq doğurur. Forum Azərbaycan şəhərlərini, memarlıq, tarixi-dini abidələrini 30 il ərzində darmadağın edərək regiondan urbisid və ekosid törətmiş Ermənistanın simasını dünyaya çılpaqlığı ilə tanıtmaq baxımından da mühüm tribuna kimi dəyərləndirilə bilər.