Icma.az
close
up
RU
Günəşdən gələn təhlükə Yeni araşdırma həyəcan siqnalı verir

Günəşdən gələn təhlükə Yeni araşdırma həyəcan siqnalı verir

Milli.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

1859-cu ildə baş vermiş "Carrington hadisəsi" tarixdə qeydə alınan ən güclü Günəş fırtınası hesab olunur.

Milli.Az "unian"a istinadən xəbər verir ki, yeni elmi araşdırmalar bu fırtınanın gücünün əvvəllər düşünüləndən daha böyük olduğunu ortaya çıxarıb.

Əgər bu hadisə bu gün baş versəydi, müasir texnologiyalar və infrastruktur ciddi zərər görə bilərdi.

Günəş fırtınalarının təhlükəsi nə qədər realdır?

Yer kürəsi tarix boyu geomaqnit fırtınaları ilə qarşılaşıb. Lakin 1859-cu il sentyabrın 1-də baş vermiş "Carrington hadisəsi" indiyə qədər qeydə alınmış ən güclü Günəş fırtınası sayılır. Həmin gün Günəşdən Yerə yüksək enerjili plazma, elektrikləşmiş qaz və subatom hissəciklər çatan zaman, bu enerjinin gücü 10 milyard atom bombasına bərabər olub.

Teleqraf sistemləri sıradan çıxıb, operatorlar elektrik cərəyanı ilə zədələnib, bəzi avadanlıqlar alovlanıb. Hətta şimal işıqları o qədər parlaq idi ki, Küba və Havay adalarında belə müşahidə olunub - insanlar bu işıqda qəzet oxuya bilirdi.

Yeni araşdırmalar nələri üzə çıxardı?

2024-cü ildə alimlər müasir rəqəmsal metodlardan istifadə edərək, həmin dövrə aid maqnit sahəsi qeydlərini (maqnitogramları) analiz ediblər. Londonun Kral Rəsədxanasında və Kew müşahidə mərkəzində 1838-ci ildən bəri aparılan qeydlər göstərir ki, həmin fırtına zamanı maqnit sahəsindəki dəyişikliklər o qədər güclü olub ki, işıq şüası kağızdan kənara çıxıb və 12 saat ərzində qeydə alınmayıb.

Yeni analizlər nəticəsində məlum olub ki, Yer maqnit sahəsindəki dəyişikliklərin minimum sürəti dəqiqədə 500 nanotesla təşkil edib. Müqayisə üçün qeyd edək ki, "əsrin fırtınaları" adlanan hadisələrdə bu göstərici adətən 350-400 nanotesladır. Yəni, bu fakt "Carrington hadisəsi"nin fövqəladə gücünü bir daha sübut edir.

Nəticələr nəyi göstərir?

Alimlər qeyd edir ki, bu gün belə bir fırtına baş versəydi, yalnız teleqraf deyil, elektrik şəbəkələri, dəmir yolları, peyk və GPS sistemləri də ciddi zərər görərdi. Günəş fırtınalarının müasir cəmiyyətə vuracağı zərərin qarşısını almaq üçün daim monitorinq və qabaqlayıcı tədbirlər tələb olunur.

Əlavə məlumat:

Günəş fırtınaları atmosferdəki karbon balansına təsir edə bilər. Bəzi hallarda fırtına izləri ağacların illik halqalarında radiokarbon (14C) artımı ilə görünür. Bu tip hadisələr həm texnoloji, həm də ekoloji nəticələr doğura bilər.

Kənan
Milli.Az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 04 May 2025 13:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see359

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see337

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see276

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see266

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see266

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see265

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see258

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see253

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see248

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see244

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see236

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see235

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see234

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see231

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see223

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see222

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see221

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see199

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri