Icma.az
close
up
RU
Günəşdən gələn təhlükə Yeni araşdırma həyəcan siqnalı verir

Günəşdən gələn təhlükə Yeni araşdırma həyəcan siqnalı verir

Milli.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

1859-cu ildə baş vermiş "Carrington hadisəsi" tarixdə qeydə alınan ən güclü Günəş fırtınası hesab olunur.

Milli.Az "unian"a istinadən xəbər verir ki, yeni elmi araşdırmalar bu fırtınanın gücünün əvvəllər düşünüləndən daha böyük olduğunu ortaya çıxarıb.

Əgər bu hadisə bu gün baş versəydi, müasir texnologiyalar və infrastruktur ciddi zərər görə bilərdi.

Günəş fırtınalarının təhlükəsi nə qədər realdır?

Yer kürəsi tarix boyu geomaqnit fırtınaları ilə qarşılaşıb. Lakin 1859-cu il sentyabrın 1-də baş vermiş "Carrington hadisəsi" indiyə qədər qeydə alınmış ən güclü Günəş fırtınası sayılır. Həmin gün Günəşdən Yerə yüksək enerjili plazma, elektrikləşmiş qaz və subatom hissəciklər çatan zaman, bu enerjinin gücü 10 milyard atom bombasına bərabər olub.

Teleqraf sistemləri sıradan çıxıb, operatorlar elektrik cərəyanı ilə zədələnib, bəzi avadanlıqlar alovlanıb. Hətta şimal işıqları o qədər parlaq idi ki, Küba və Havay adalarında belə müşahidə olunub - insanlar bu işıqda qəzet oxuya bilirdi.

Yeni araşdırmalar nələri üzə çıxardı?

2024-cü ildə alimlər müasir rəqəmsal metodlardan istifadə edərək, həmin dövrə aid maqnit sahəsi qeydlərini (maqnitogramları) analiz ediblər. Londonun Kral Rəsədxanasında və Kew müşahidə mərkəzində 1838-ci ildən bəri aparılan qeydlər göstərir ki, həmin fırtına zamanı maqnit sahəsindəki dəyişikliklər o qədər güclü olub ki, işıq şüası kağızdan kənara çıxıb və 12 saat ərzində qeydə alınmayıb.

Yeni analizlər nəticəsində məlum olub ki, Yer maqnit sahəsindəki dəyişikliklərin minimum sürəti dəqiqədə 500 nanotesla təşkil edib. Müqayisə üçün qeyd edək ki, "əsrin fırtınaları" adlanan hadisələrdə bu göstərici adətən 350-400 nanotesladır. Yəni, bu fakt "Carrington hadisəsi"nin fövqəladə gücünü bir daha sübut edir.

Nəticələr nəyi göstərir?

Alimlər qeyd edir ki, bu gün belə bir fırtına baş versəydi, yalnız teleqraf deyil, elektrik şəbəkələri, dəmir yolları, peyk və GPS sistemləri də ciddi zərər görərdi. Günəş fırtınalarının müasir cəmiyyətə vuracağı zərərin qarşısını almaq üçün daim monitorinq və qabaqlayıcı tədbirlər tələb olunur.

Əlavə məlumat:

Günəş fırtınaları atmosferdəki karbon balansına təsir edə bilər. Bəzi hallarda fırtına izləri ağacların illik halqalarında radiokarbon (14C) artımı ilə görünür. Bu tip hadisələr həm texnoloji, həm də ekoloji nəticələr doğura bilər.

Kənan
Milli.Az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:157
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 04 May 2025 13:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri