Icma.az
close
up
RU
Günəşdən gələn təhlükə Yeni araşdırma həyəcan siqnalı verir

Günəşdən gələn təhlükə Yeni araşdırma həyəcan siqnalı verir

Milli.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

1859-cu ildə baş vermiş "Carrington hadisəsi" tarixdə qeydə alınan ən güclü Günəş fırtınası hesab olunur.

Milli.Az "unian"a istinadən xəbər verir ki, yeni elmi araşdırmalar bu fırtınanın gücünün əvvəllər düşünüləndən daha böyük olduğunu ortaya çıxarıb.

Əgər bu hadisə bu gün baş versəydi, müasir texnologiyalar və infrastruktur ciddi zərər görə bilərdi.

Günəş fırtınalarının təhlükəsi nə qədər realdır?

Yer kürəsi tarix boyu geomaqnit fırtınaları ilə qarşılaşıb. Lakin 1859-cu il sentyabrın 1-də baş vermiş "Carrington hadisəsi" indiyə qədər qeydə alınmış ən güclü Günəş fırtınası sayılır. Həmin gün Günəşdən Yerə yüksək enerjili plazma, elektrikləşmiş qaz və subatom hissəciklər çatan zaman, bu enerjinin gücü 10 milyard atom bombasına bərabər olub.

Teleqraf sistemləri sıradan çıxıb, operatorlar elektrik cərəyanı ilə zədələnib, bəzi avadanlıqlar alovlanıb. Hətta şimal işıqları o qədər parlaq idi ki, Küba və Havay adalarında belə müşahidə olunub - insanlar bu işıqda qəzet oxuya bilirdi.

Yeni araşdırmalar nələri üzə çıxardı?

2024-cü ildə alimlər müasir rəqəmsal metodlardan istifadə edərək, həmin dövrə aid maqnit sahəsi qeydlərini (maqnitogramları) analiz ediblər. Londonun Kral Rəsədxanasında və Kew müşahidə mərkəzində 1838-ci ildən bəri aparılan qeydlər göstərir ki, həmin fırtına zamanı maqnit sahəsindəki dəyişikliklər o qədər güclü olub ki, işıq şüası kağızdan kənara çıxıb və 12 saat ərzində qeydə alınmayıb.

Yeni analizlər nəticəsində məlum olub ki, Yer maqnit sahəsindəki dəyişikliklərin minimum sürəti dəqiqədə 500 nanotesla təşkil edib. Müqayisə üçün qeyd edək ki, "əsrin fırtınaları" adlanan hadisələrdə bu göstərici adətən 350-400 nanotesladır. Yəni, bu fakt "Carrington hadisəsi"nin fövqəladə gücünü bir daha sübut edir.

Nəticələr nəyi göstərir?

Alimlər qeyd edir ki, bu gün belə bir fırtına baş versəydi, yalnız teleqraf deyil, elektrik şəbəkələri, dəmir yolları, peyk və GPS sistemləri də ciddi zərər görərdi. Günəş fırtınalarının müasir cəmiyyətə vuracağı zərərin qarşısını almaq üçün daim monitorinq və qabaqlayıcı tədbirlər tələb olunur.

Əlavə məlumat:

Günəş fırtınaları atmosferdəki karbon balansına təsir edə bilər. Bəzi hallarda fırtına izləri ağacların illik halqalarında radiokarbon (14C) artımı ilə görünür. Bu tip hadisələr həm texnoloji, həm də ekoloji nəticələr doğura bilər.

Kənan
Milli.Az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 04 May 2025 13:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri