Günəşin kosmik təbəssümü arxasında nə gizlənir?

Günəş bir daha müşahidəçilərə möhtəşəm bir mənzərə təqdim etdi. Ulduzun Yerə baxan tərəfində təbəssümlü bir üzə bənzəyən nəhəng bir quruluş əmələ gəlib. Bu "naxışın" miqyası bir milyon yarım kilometrə çatır və kosmik rəsədxanalardan götürülmüş görüntülərdə aydın görünür.

Qeyri-adi görüntü iki böyük aktiv zona və genişlənmiş bir qabarıqlıqla formalaşır. Aktiv bölgələrin hər biri Yerin diametrindən təxminən 10 dəfə böyükdür və bu da onları Günəş diskində ifadəli "gözlər" kimi göstərir.

Alimlər hesab edirlər ki, bu cür konfiqurasiyalar təsadüfi ləkələr deyil, əksinə ulduzun mürəkkəb maqnit dinamikasının təzahürüdür.

Aktiv zonalar, alovlanmaların və plazma atılmalarının tez-tez baş verdiyi gücləndirilmiş maqnit sahələri ilə əlaqələndirilir. "Gözlərin" altında təxminən 500.000 kilometr uzunluğunda nəhəng bir çıxıntı yerləşir - geniş "təbəssüm"ün vizual effektini yaradan da məhz budur.

Möhtəşəm görüntünün arxasında nə dayanır?

Burada şən vizual görüntüyə baxmayaraq, ciddi fiziki proseslər işləyir. Günəş hazırda 11 illik dövrünün artan aktivlik mərhələsindədir, bu zaman ləkələrin və alovlanmaların sayı artır.

Çıxıntılar, maqnit xətləri tərəfindən tutulan isti plazmanın nəhəng atılmalarıdır. Əgər belə bir aktivlik Yerə yönəlmiş koronal kütlə atılması ilə müşayiət olunarsa, peyklərə, radio rabitəsinə və elektrik şəbəkələrinə təsir edən maqnit fırtınaları mümkündür.

Təsvirlərdəki estetik cəhətdən xoş formalar belə plazmada enerjinin yenidən bölüşdürülməsinin nəticəsidir. Fizika baxımından burada maqnitohidrodinamika qanunları işləyir.

İnsan beyni təsadüfi strukturlardakı tanış nümunələri- pareidoliya adlanan bir fenomeni tanımağa meyllidir. Ləkələrin və plazma qövslərinin birləşməsini "üz"ə çevirir.

Alimlər üçün əsas amillər formalar deyil, proseslərin parametrləridir: aktiv zonaların ölçüsü, radiasiya intensivliyi və alovlanma ehtimalı. Bu məlumatlar kosmik hava şəraitini proqnozlaşdırmağa və naviqasiya sistemləri, peyklər və elektrik şəbəkələri üçün riskləri qiymətləndirməyə kömək edir.

Artan günəş aktivliyi parlaq qütb parıltılarına səbəb ola bilər, eyni zamanda rabitə və enerji mütəxəssislərindən daha çox diqqət tələb edir.

Günəş ləkələri səthin daha aşağı temperaturu və güclü maqnit sahələri olan daha qaranlıq sahələridir. Çıxıntılar ulduzun səthindən yuxarı qalxan parlaq plazma qövsləridir.

Müşahidə baxımından ləkələr diskdə tünd nöqtələr kimi görünür, çıxıntılar isə parlaq qövslər əmələ gətirir. Güclü alovlanmalar və tac kütləsinin atılması kosmik hava şəraitinə təsir göstərməkdə mühüm rol oynayır.

Günəş dövrü orta hesabla, minimum aktivlikdən maksimum aktivliyə qədər təxminən 11 il davam edir.

Elçin