Icma.az
close
up
RU
Gürcüstanda gərginlik artır: “Bu, hökumət üçün həyəcan siqnalı olacaq”

Gürcüstanda gərginlik artır: “Bu, hökumət üçün həyəcan siqnalı olacaq”

Icma.az, Ayna portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Mixail Neyjmakov: “İqtidar vəziyyətə nəzarəti saxlaya bilsə, Tbilisi ilə Brüssel arasında soyuqluq kifayət qədər uzun çəkəcək”

Bu gün Gürcüstanda çətin vəziyyət yaranıb. Avropa kursu ilə getmək əzmində olanların da, mentalitetindən yapışmağa üstünlük verənlərin də öz düşərgəsi var. Qonşu ölkədə siyasi vəziyyət bundan sonra necə inkişaf edəcək?

AYNA-nın suallarını rusiyalı politoloq Mixail Neyjmakov cavablandırıb.

- Avropanın Gürcüstan qarşısında müəyyən tələbləri var. Hökumət isə müqavimət göstərir. Sizcə, Qərb Gürcüstanın müasir tarixində baş verdiyi kimi bir daha “rəngli inqilab” vasitəsilə uğur qazana biləcəkmi?

- Qeyd edək ki, Gürcüstanda etiraz kampaniyasının səbəbləri çərçivəsində həm xarici, həm də daxili faktorlar kəsişir. Təbii ki, hakimiyyətin əleyhdarlarını səfərbər edən mühüm səbəblərdən biri də Baş nazir İrakli Kobaxidzenin “2028-ci ilin sonuna qədər Avropa İttifaqı ilə danışıqlara başlamaq məsələsini gündəmə gətirməmək” qərarı ilə bağlı bəyanatı olub. Amma xatırlamaq yerinə düşər ki, məsələn, 2020-ci il parlament seçkilərindən sonra Tbilisi ilə Brüssel arasında ziddiyyətlər özünü büruzə verdi və etirazlar uzunmüddətli və genişmiqyaslı idi.

Güman etmək olar ki, Gürcüstan hökumətinin Aİ və ABŞ-la münasibətlərində “iri daşlardan” birinə çevrilmiş “Xarici təsirin şəffaflığı haqqında” qanunun qəbul edilməsi olmasaydı belə, cari parlament seçkilərindən sonra Vaşinqton və Brüsseldən açıq-aşkar tənqid müxalifətin etiraz kampaniyasında özünü büruzə verəcəkdi. Baxmayaraq ki, bəlkə də, etirazçılar ilə polis arasında daha az şiddətli qarşıdurma olardı.

Fəal müxalifətin olması, “Gürcü Arzusu”nun uzun müddət hakimiyyətdə qalması və Gürcüstanın özünün siyasi mədəniyyəti, əhəmiyyətli küçə etirazları qəbul edilən normanın bir variantıdır. Bu, təbii ki, indiki şəraitdə Gürcüstanda hakimiyyət dəyişikliyinin əsas Qərb oyunçularının maraqlarına cavab verəcəyini, ən azı bu ölkədə hakimiyyətə gələn qüvvələrin obyektiv şəkildə ABŞ və Aİ-nin forvaterində daha aydın şəkildə irəliləməyə, o cümlədən, ən azı, Moskva ilə ciddi soyumağa meylli olan bir şəxsin gələcəyinə “stavka” edilir.

- Sizcə, Gürcüstanda vəziyyətin hakimiyyətin nəzarətindən çıxması və yeni inqilab mümkündürmü?

- “Gürcü Arzusu” hökuməti üçün təbii ki, etirazın kütləvi miqyası, onun iştirakçılarının polislə sərt qarşıdurmaya hazır olması, eləcə də etiraz aksiyalarının coğrafiyasının genişlənməsi (Tbilisidən kənarda mitinqlərin keçirilməsi) həyəcanverici siqnaldır. İndi polis xüsusi təyinatlıları qüvvələrini ölkənin digər şəhərlərinə - məsələn, əvvəllər müxalifətin hüquq-mühafizə orqanları ilə toqquşmalarla nəticələndiyi Batumiyə göndərərək dağıtmağa məcburdur. Bənzətmə üçün, məsələn, 2013-cü ilin sonu və 2014-cü ilin əvvəlində Ukraynada baş vermiş etiraz kampaniyasını xatırlaya bilərik, nəticədə regionlardakı etirazlar da hakimiyyət üçün ciddi problemə çevrilmişdi.

Lakin Gürcüstanda, 2024-cü il dekabrın 1-i səhər saatlarına olan vəziyyətə görə, Tbilisidən kənarda etirazçılarla təhlükəsizlik qüvvələri arasında qarşıdurma hələ də paytaxtda müşahidə olunan nisbətlərə çatmayıb. Yəni, Gürcüstan hakimiyyəti 2014-cü ilin yanvar-fevral aylarında Ukraynada Viktor Yanukoviçin eyni komandasından fərqli olaraq, seçim qarşısında deyil - polisin bütün xüsusi təyinatlılarını paytaxta çəkmək, lakin regionlara və ya Tbilisi üzərində ciddi nəzarət zamanı hakimiyyətə nəzarəti itirməyə başlamaq. Hələlik demək olar ki, Gürcüstan hakimiyyəti hələ də vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq imkanına malikdir.

Amma Gürcüstanın hazırkı hakimiyyətinin mövqelərinin sabitliyini qiymətləndirmək üçün eyni dərəcədə vacib göstərici müxtəlif dövlət idarələrinin nümayəndələrinin hökumətlə fikir ayrılığı barədə açıq bəyanatlarıdır. İndiyədək bu cür ən rezonans doğuran hekayə gürcü diplomatlarının bir sıra istefaları olub. Amma unutmayaq ki, Müdafiə Nazirliyinin bir qrup əməkdaşı da hakimiyyətin rəsmi xətti ilə faktiki narazılıqlarını ifadə edib - vəziyyətlə bağlı noyabrın 29-da Aİ-yə və NATO-ya üzvlük kursunun davam etdirilməsinin zəruriliyi ilə bağlı bəyanat yayıblar. Və onu idarənin 43 əməkdaşı imzalayıb.

Təhlükəsizlik qüvvələrinin hökumətin xəttindən narazılığını müxtəlif yollarla ifadə etdiyi və ya nümayişçilərlə qarşıdurmadan qaçdığı hallar nə qədər çox olarsa, bu, “Gürcü Arzusu” üçün bir o qədər çox həyəcan siqnalı olacaq. Amma dekabrın 1-i səhər saatlarında yaranmış vəziyyətə əsasən, Gürcüstan hökuməti üçün hələ də belə həyəcanverici siqnallar çox deyildi.

Nəhayət, etirazçılarla toqquşmaların nəticələri Gürcüstan hakimiyyəti üçün risk mənbəyinə çevrilə bilər. Əgər sonuncular arasında, xüsusən də mitinqlərin ən gənc iştirakçıları arasında ölüm halları olarsa (hətta bunun bədbəxt hadisə ola biləcəyi və polis əməkdaşlarının günahının aydın olmadığı hallarda belə), bu, etirazın miqyası və şiddətinin daha da artmasına səbəb ola bilər.

- Avropa Gürcüstanda xarici agentlər və LGBT-yə qarşı mübarizə haqqında qanunun qəbulundan sonra bu ölkənin Aİ-yə üzvlük məsələsini “dondurdu”. Avropa İttifaqının yaxın gələcəkdə Gürcüstanı üzvlüyünün bir hissəsi kimi görmək istəməsi ehtimalı nə qədərdir?

- Əgər “Gürcü Arzusu” vəziyyəti nəzarətdə saxlasa, Tbilisi ilə Brüssel arasında soyuqluğun kifayət qədər uzun müddət davam edəcəyi ehtimalı var. Təbii ki, Aİ-nin özündə də Brüsselin daxili siyasətləri ilə bağlı tənqid etdiyi dövlətlər var - Macarıstanda və ya məsələn, ölkə hökumətinin Hüquq və Ədalət Partiyasının nəzarətində olduğu dövrdə Polşada olduğu kimi. Amma buna baxmayaraq, bunlar Aİ-nin hazırkı üzvləridir.

Eyni zamanda, Tbilisi-Brüssel münasibətlərində müəyyən “güzəşt” təbii ki, mümkündür. Doğrudan da, keçmişin müəyyən mərhələlərində hətta Aİ ilə rəsmi Minsk arasında münasibətlərdə “ərimə” müşahidə olunurdu ki, buna avropalı siyasətçilərin iddiaları artıq daha əhəmiyyətli idi və uzun tarixə malikdir. Bununla belə, “Gürcü Arzusu” hökuməti Aİ-yə daxil olmaq istiqamətində öz kursunu ciddi şəkildə bərpa etmək qərarına gəlsəydi, o, Brüsselin bəyənəcəyi kifayət qədər nəzərəçarpacaq addımlar atmalı olacaq – müxalifətlə kompromislərdən tutmuş, məsələn, Moskvadan daha fəal uzaqlaşmaya qədər. Təbii ki, belə olan halda belə, hamı başa düşəcək ki, “Gürcü Arzusu”nda əsas söz yenə Bidzina İvanişvilidə qalır.

Lakin buna baxmayaraq, bu halda Aİ-nin avrointeqrasiya ilə bağlı danışıqların niyə bərpa olunduğunu rəsmi əsaslandırması üçün “Gürcü Arzusu”nun bəzi irimiqyaslı ictimai jestlərinə ehtiyacı olacaq. Tamamilə təmin olunmasa da, Donald Trampın gələcək administrasiyası dövründə rəsmi Tbilisi ilə ABŞ arasında münasibətlərdə hansısa “ərimə”nin olacağı mümkündür. Sonda “Gürcü Arzusu”nun belə bir “güzəştə” nail olmaq niyyəti aydındır. Məsələn, Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyinin yeni rəhbəri Maka Boçorişvilinin ölkə hökuməti üçün “ABŞ ilə strateji tərəfdaşlığın prioritet və xüsusilə vacib olduğunu” necə vurğuladığını xatırlayaq.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:241
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 02 Dekabr 2024 13:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri