Icma.az
close
up
RU
Hansı xərçəng növləri irsi OLA BİLƏR?

Hansı xərçəng növləri irsi OLA BİLƏR?

Icma.az, Bizim media portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bəzən eyni ailədə nəsil şəcərəsinə nəzər yetirdikdə, bir neçə nəfərin xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkdiyi müşahidə edilir. Bunun səbəbləri adətən müxtəlif ola bilir, amma əsas səbəblərdən biri irsi faktordur. 
Bəs xərçəngin hansı növləri irsi ola bilər və bununla bağlı nə etməli? 
Bizim.Media xəbər verir ki, gemotest laboratoriyasının aparıcı genetik mütəxəssisi Yelena Korçagina bununla bağlı geniş məqalə hazırlayıb.
Bildirilir ki, insan orqanizmində hər gün 300 milyarddan çox hüceyrə yenilənir. Bölünmə və inkişaf prosesində onların DNT-sində tez-tez parçalanmalar baş verir. Əksər hallarda hüceyrələr öz-özünə bərpa edilir, lakin bu proses uğursuz olarsa, immunitet sistemi tərəfindən məhv edilir.
Ancaq bəzən daxili mexanizmləri və bioloji proqramları pozulmuş belə hüceyrələr sağ qalır. Onlar nəzarətsiz şəkildə bölünməyə başlayır və böyüyən və sağlam toxumanı məhv edən bədxassəli bir şiş yaranır.
Çox vaxt belə pozulmalar sporadik (təsadüfən) baş verir, lakin 5-10% hallarda xərçəng irsi faktordan qaynaqlanır.
Bu o deməkdir ki, insan orqanizmi əvvəlcə xərçəng hüceyrələrinin yaranmasına kömək edən genlərdə mutasiyalar keçirmiş olur.
Həkim deyir ki, gnetik qüsurlar valideynlərdən uşaqlara ötürülür, zahirən bu xüsusiyyət heç bir şəkildə özünü göstərmir, lakin bu cür mutasiyalar əhəmiyyətli dərəcədə - bəzən bir neçə dəfə - xərçəngin inkişaf riskini artırır.
Normalda, sağlam genlər hüceyrə artımına nəzarət etməli və DNT zədəsini təmir etməlidirlər. Lakin müəyyən mutasiyalarla öz funksiyalarını normal yerinə yetirə bilmirlər. Belə mutasiyaların daşıyıcıları süd vəzi xərçəngi, həmçinin mədə, yumurtalıq, mədəaltı vəzi və prostat xərçəngi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Xərçəngin irsi formalarının inkişafı ilə əlaqəli başqa bir gen KRAS adlanır. Bu gen hüceyrə bölünməsinin tənzimlənməsində də iştirak edir.
Bu genin zədələnməsi mədəaltı vəzi şişlərinin, kolorektal xərçəngin və kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçənginin inkişaf ehtimalını artırır.
Bağırsaq xərçəngi də irsi “Linç” sindromunun nəticəsi ola bilər. Bağırsaqlarda xərçəngə tutulma ehtimalını artıran poliplərin əmələ gəlməsi tendensiyası APC geninin də zədələnməsinə səbəb olur.
Bəs irsi xərçəng faktoru hansı yaşda baş verir?
Belə onkoloji xəstəliklər, bir qayda olaraq, kifayət qədər erkən yaşlarda, əsasən, 30-40 yaşlarında yaranır. Şişlər çox vaxt çox sürətlə böyüyür və müalicəyə zəif cavab verirlər. Əgər ailədə gənc və ya orta yaşlı insanlarda onkoloji xəstəlik halları olubsa, həmin ailənin gənc üzvündə onkoloji xəstəliklərə yoluxma halları daha sürətlə baş verir. 
Lakin üzülməyə dəyməz. Çünki sürətlə ikişaf edən dünya səhiyyə sistemi artıq müəyyən analizlərdən istifadə edərək genlərdə bu cür pozulmaları qabaqcadan müəyyən etmək imkanı əldə edir. Genetik tədqiqatlar onkogen mutasiyaları aşkar edə bilir ki, bu da yaranmış fəsadın qarşısını vaxtında almağa kömək edir. 
Bizim.Media

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 04 Fevral 2025 22:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri