Icma.az
close
up
RU
Heç kimin bilmədiyi dünyanın ən ölümcül virusu: Hib nədir?

Heç kimin bilmədiyi dünyanın ən ölümcül virusu: Hib nədir?

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

1980-ci illərdən əvvəl də poliomielit kimi ciddi təhlükə olan Hib meningiti peyvənd sayəsində unudulub. Lakin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirir ki, hər il dünya miqyasında milyonlarla ciddi Hib hadisəsi qeydə alınır və bəzi regionlarda peyvənd əhatə dairəsi 34%-ə qədər enib. Yeni narahatlıq mənbəyi isə antibiotik davamlılığıdır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, çiçək xəstəliyini yer üzündən silən, uşaq iflici pərdələrinə son qoyan peyvəndlər tibb tarixinin ən böyük uğurları sırasında yer alır. Peyvəndlərin qazandığı qələbələr arasında, çoxlarının bilmədiyi və adı daha az çəkilən, 1980-ci illərdən əvvəl uşaqlıq dövrü infeksiyalarının aparıcı səbəblərindən biri olan Hib xəstəliyi də var.

Hib - Haemophilus influenzae tip B adlanan bir bakteriyadan qaynaqlanır. İlk dəfə 1892-ci ildə Riçard Pfüffer tərəfindən müəyyən ediləndə, qripə səbəb olduğu güman edilirdi. Daha sonra məlum olub ki, bu bakteriya qribin ikinci dərəcəli bir infeksiyasıdır. Bu bakteriya sağlam insanların burunlarında zərərsiz şəkildə ola bilir, lakin invaziv bir infeksiyaya çevrildikdə, xüsusilə kiçik uşaqlar üçün vəziyyət sürətlə təhlükəli hala gəlir.

Risk altında olanlar

Hib xəstəliyinin invaziv formaları əsasən uşaqlara təsir etsə də, hadisələrin təxminən 60%-i 12 aydan kiçik körpələrdə müşahidə olunurdu. Anadan plasenta və ana südü yolu ilə alınan antikorlar körpələri bir qədər qorusa da, 6 ilə 11 aylıq körpələr ən riskli qrupu təşkil edirdi.

Hib, peyvənd işlənib hazırlanmamışdan əvvəl uşaqlarda bakterial meningitin ən gen yayılmış səbəbi idi. Yüksək qızdırma, şiddətli baş ağrısı, ənsə sərtliyi və qusma kimi əlamətlərlə gedən bu vəziyyət, ağır hallarda tutmalara və komaya qədər irəliləyə bilirdi. Tibbi müalicəyə və antibiotiklərə çıxışdan asılı olaraq, hadisə ölüm nisbəti 40%-ə qədər çıxa bilirdi.

Xəstəliyi atlatanlar üçün belə təhlükə bitmirdi. Hib meningiti, görmə və eşitmə itkisi kimi ömürlük davam edəcək ciddi ağırlaşma riskləri daşıyırdı. İngiltərədə peyvənddən əvvəl hər il təxminən 1500 Hib hadisəsinin qeydə alındığı və bunun da 900 meningitis hadisəsinə və 60 ölümə səbəb olduğu təxmin edilir. Hib-in səbəb olduğu digər ciddi hallar arasında, boğazda ölümcül şişməyə səbəb olan epiglottit, sətəlcəm və septisemiya (qan zəhərlənməsi) var idi.

Peyvəndin inkişafı və qlobal bərabərsizlik

Hib peyvəndi 1985-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında bazara çıxarıldı və təkmilləşdirilmiş versiyası iki il sonra istifadəyə verildi. Bu peyvəndlər bakteriyanın immun sistemini hərəkətə keçirəcək qədər güclü, lakin xəstəliyə səbəb olmayacaq qədər zəif bir hissəsini ehtiva edir. Bu gün Hib peyvəndi bir çox ölkədə standart körpə peyvəndlənmə proqramının bir hissəsi kimi tətbiq olunur.

Lakin bu həyati qorunmaya çıxış dünya üzrə bərabər deyil. ÜST-ün məlumatlarına görə, hər il dünya miqyasında 3 milyon ciddi Hib xəstəliyi hadisəsi yaşanır. Qlobal peyvənd əhatə dairəsi 78% olaraq qiymətləndirilsə də, ÜST Qərbi Sakit Okean Regionu kimi bəzi yerlərdə bu göstəricinin cəmi 34%-ə çatdığını bildirir.

Bundan əlavə, H. influenzae bakteriyasının antibiotiklərə qarşı davamlı ştammlarının aşkarlanmağa başlaması, peyvənd əhatə dairəsinin yaxşılaşdırılmasını da vacib bir vəzifəyə çevirir. Hib peyvəndi tibb elminin qələbələrindən biri olsa da, qlobal peyvəndləmə səyləri pozulduğu müddətcə sakit bir təhdid olmaqda davam edəcək.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Oktyabr 2025 09:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri