Icma.az
close
up
RU
Heç kimin bilmədiyi dünyanın ən ölümcül virusu: Hib nədir?

Heç kimin bilmədiyi dünyanın ən ölümcül virusu: Hib nədir?

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

1980-ci illərdən əvvəl də poliomielit kimi ciddi təhlükə olan Hib meningiti peyvənd sayəsində unudulub. Lakin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirir ki, hər il dünya miqyasında milyonlarla ciddi Hib hadisəsi qeydə alınır və bəzi regionlarda peyvənd əhatə dairəsi 34%-ə qədər enib. Yeni narahatlıq mənbəyi isə antibiotik davamlılığıdır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, çiçək xəstəliyini yer üzündən silən, uşaq iflici pərdələrinə son qoyan peyvəndlər tibb tarixinin ən böyük uğurları sırasında yer alır. Peyvəndlərin qazandığı qələbələr arasında, çoxlarının bilmədiyi və adı daha az çəkilən, 1980-ci illərdən əvvəl uşaqlıq dövrü infeksiyalarının aparıcı səbəblərindən biri olan Hib xəstəliyi də var.

Hib - Haemophilus influenzae tip B adlanan bir bakteriyadan qaynaqlanır. İlk dəfə 1892-ci ildə Riçard Pfüffer tərəfindən müəyyən ediləndə, qripə səbəb olduğu güman edilirdi. Daha sonra məlum olub ki, bu bakteriya qribin ikinci dərəcəli bir infeksiyasıdır. Bu bakteriya sağlam insanların burunlarında zərərsiz şəkildə ola bilir, lakin invaziv bir infeksiyaya çevrildikdə, xüsusilə kiçik uşaqlar üçün vəziyyət sürətlə təhlükəli hala gəlir.

Risk altında olanlar

Hib xəstəliyinin invaziv formaları əsasən uşaqlara təsir etsə də, hadisələrin təxminən 60%-i 12 aydan kiçik körpələrdə müşahidə olunurdu. Anadan plasenta və ana südü yolu ilə alınan antikorlar körpələri bir qədər qorusa da, 6 ilə 11 aylıq körpələr ən riskli qrupu təşkil edirdi.

Hib, peyvənd işlənib hazırlanmamışdan əvvəl uşaqlarda bakterial meningitin ən gen yayılmış səbəbi idi. Yüksək qızdırma, şiddətli baş ağrısı, ənsə sərtliyi və qusma kimi əlamətlərlə gedən bu vəziyyət, ağır hallarda tutmalara və komaya qədər irəliləyə bilirdi. Tibbi müalicəyə və antibiotiklərə çıxışdan asılı olaraq, hadisə ölüm nisbəti 40%-ə qədər çıxa bilirdi.

Xəstəliyi atlatanlar üçün belə təhlükə bitmirdi. Hib meningiti, görmə və eşitmə itkisi kimi ömürlük davam edəcək ciddi ağırlaşma riskləri daşıyırdı. İngiltərədə peyvənddən əvvəl hər il təxminən 1500 Hib hadisəsinin qeydə alındığı və bunun da 900 meningitis hadisəsinə və 60 ölümə səbəb olduğu təxmin edilir. Hib-in səbəb olduğu digər ciddi hallar arasında, boğazda ölümcül şişməyə səbəb olan epiglottit, sətəlcəm və septisemiya (qan zəhərlənməsi) var idi.

Peyvəndin inkişafı və qlobal bərabərsizlik

Hib peyvəndi 1985-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında bazara çıxarıldı və təkmilləşdirilmiş versiyası iki il sonra istifadəyə verildi. Bu peyvəndlər bakteriyanın immun sistemini hərəkətə keçirəcək qədər güclü, lakin xəstəliyə səbəb olmayacaq qədər zəif bir hissəsini ehtiva edir. Bu gün Hib peyvəndi bir çox ölkədə standart körpə peyvəndlənmə proqramının bir hissəsi kimi tətbiq olunur.

Lakin bu həyati qorunmaya çıxış dünya üzrə bərabər deyil. ÜST-ün məlumatlarına görə, hər il dünya miqyasında 3 milyon ciddi Hib xəstəliyi hadisəsi yaşanır. Qlobal peyvənd əhatə dairəsi 78% olaraq qiymətləndirilsə də, ÜST Qərbi Sakit Okean Regionu kimi bəzi yerlərdə bu göstəricinin cəmi 34%-ə çatdığını bildirir.

Bundan əlavə, H. influenzae bakteriyasının antibiotiklərə qarşı davamlı ştammlarının aşkarlanmağa başlaması, peyvənd əhatə dairəsinin yaxşılaşdırılmasını da vacib bir vəzifəyə çevirir. Hib peyvəndi tibb elminin qələbələrindən biri olsa da, qlobal peyvəndləmə səyləri pozulduğu müddətcə sakit bir təhdid olmaqda davam edəcək.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Oktyabr 2025 09:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri