Icma.az
close
up
RU
Heç kimin bilmədiyi dünyanın ən ölümcül virusu: Hib nədir?

Heç kimin bilmədiyi dünyanın ən ölümcül virusu: Hib nədir?

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

1980-ci illərdən əvvəl də poliomielit kimi ciddi təhlükə olan Hib meningiti peyvənd sayəsində unudulub. Lakin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirir ki, hər il dünya miqyasında milyonlarla ciddi Hib hadisəsi qeydə alınır və bəzi regionlarda peyvənd əhatə dairəsi 34%-ə qədər enib. Yeni narahatlıq mənbəyi isə antibiotik davamlılığıdır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, çiçək xəstəliyini yer üzündən silən, uşaq iflici pərdələrinə son qoyan peyvəndlər tibb tarixinin ən böyük uğurları sırasında yer alır. Peyvəndlərin qazandığı qələbələr arasında, çoxlarının bilmədiyi və adı daha az çəkilən, 1980-ci illərdən əvvəl uşaqlıq dövrü infeksiyalarının aparıcı səbəblərindən biri olan Hib xəstəliyi də var.

Hib - Haemophilus influenzae tip B adlanan bir bakteriyadan qaynaqlanır. İlk dəfə 1892-ci ildə Riçard Pfüffer tərəfindən müəyyən ediləndə, qripə səbəb olduğu güman edilirdi. Daha sonra məlum olub ki, bu bakteriya qribin ikinci dərəcəli bir infeksiyasıdır. Bu bakteriya sağlam insanların burunlarında zərərsiz şəkildə ola bilir, lakin invaziv bir infeksiyaya çevrildikdə, xüsusilə kiçik uşaqlar üçün vəziyyət sürətlə təhlükəli hala gəlir.

Risk altında olanlar

Hib xəstəliyinin invaziv formaları əsasən uşaqlara təsir etsə də, hadisələrin təxminən 60%-i 12 aydan kiçik körpələrdə müşahidə olunurdu. Anadan plasenta və ana südü yolu ilə alınan antikorlar körpələri bir qədər qorusa da, 6 ilə 11 aylıq körpələr ən riskli qrupu təşkil edirdi.

Hib, peyvənd işlənib hazırlanmamışdan əvvəl uşaqlarda bakterial meningitin ən gen yayılmış səbəbi idi. Yüksək qızdırma, şiddətli baş ağrısı, ənsə sərtliyi və qusma kimi əlamətlərlə gedən bu vəziyyət, ağır hallarda tutmalara və komaya qədər irəliləyə bilirdi. Tibbi müalicəyə və antibiotiklərə çıxışdan asılı olaraq, hadisə ölüm nisbəti 40%-ə qədər çıxa bilirdi.

Xəstəliyi atlatanlar üçün belə təhlükə bitmirdi. Hib meningiti, görmə və eşitmə itkisi kimi ömürlük davam edəcək ciddi ağırlaşma riskləri daşıyırdı. İngiltərədə peyvənddən əvvəl hər il təxminən 1500 Hib hadisəsinin qeydə alındığı və bunun da 900 meningitis hadisəsinə və 60 ölümə səbəb olduğu təxmin edilir. Hib-in səbəb olduğu digər ciddi hallar arasında, boğazda ölümcül şişməyə səbəb olan epiglottit, sətəlcəm və septisemiya (qan zəhərlənməsi) var idi.

Peyvəndin inkişafı və qlobal bərabərsizlik

Hib peyvəndi 1985-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında bazara çıxarıldı və təkmilləşdirilmiş versiyası iki il sonra istifadəyə verildi. Bu peyvəndlər bakteriyanın immun sistemini hərəkətə keçirəcək qədər güclü, lakin xəstəliyə səbəb olmayacaq qədər zəif bir hissəsini ehtiva edir. Bu gün Hib peyvəndi bir çox ölkədə standart körpə peyvəndlənmə proqramının bir hissəsi kimi tətbiq olunur.

Lakin bu həyati qorunmaya çıxış dünya üzrə bərabər deyil. ÜST-ün məlumatlarına görə, hər il dünya miqyasında 3 milyon ciddi Hib xəstəliyi hadisəsi yaşanır. Qlobal peyvənd əhatə dairəsi 78% olaraq qiymətləndirilsə də, ÜST Qərbi Sakit Okean Regionu kimi bəzi yerlərdə bu göstəricinin cəmi 34%-ə çatdığını bildirir.

Bundan əlavə, H. influenzae bakteriyasının antibiotiklərə qarşı davamlı ştammlarının aşkarlanmağa başlaması, peyvənd əhatə dairəsinin yaxşılaşdırılmasını da vacib bir vəzifəyə çevirir. Hib peyvəndi tibb elminin qələbələrindən biri olsa da, qlobal peyvəndləmə səyləri pozulduğu müddətcə sakit bir təhdid olmaqda davam edəcək.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:237
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Oktyabr 2025 09:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri