Heç nə düşüməmək xəstəlik deyil: Adı hal imiş

Bəzən heç nə haqqında düşünmədiyimizin fərqinə varırıq. 

Bəzən elə bir an gəlir ki, şüur sanki sönür. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu vəziyyətin elmi adı var - "zehnin boşalması" və ya şüurun boşalma anları.

Son vaxtlara qədər belə hesab olunurdu ki, insan beyninin oyanıq vəziyyətdə davamlı olaraq fikir istehsal edir. Ancaq yeni araşdırmalar bunun tamamilə doğru olmadığını göstərir. 

Bəzən şüur axını həqiqətən dayanır və bu, uğursuzluq deyil, oyanış beynin xüsusi bir vəziyyətidir. Buna oyanma səviyyəsində dəyişiklik (neyroelmdə - beynin xarici stimullara qarşı həssaslıq dərəcəsi) də deyilir.

“Trends in Cognitive Sciences” jurnalında Fransa və Belçika alimləri iştirakçıların ekranda görünən rəqəmlərə cavab verərək sadə tapşırığı yerinə yetirdikləri təcrübələri təsvir ediblər. Eyni zamanda dəqiqədə bir dəfə onlardan soruşublar: “İndi nə haqqında düşünürdünüz?”

Cavablar üç kateqoriyaya bölünüb:

*Tapşırığa diqqət yetirib
*Dolaşan fikirlər
*Tam boşluq (zehnin boşalması).

Maraqlıdır ki, boş vəziyyətdə iştirakçılar düyməni ağıllarının dolaşdığı vaxtdan daha yavaş basıblar. Bu, iki bənd arasında fərq olduğunu göstərir.

EEG (elektroensefaloqrafiya) araşdırması göstərib ki, zehnin boşaldılması zamanı beynin elektrik fəaliyyəti yavaşlayır. Bununla belə, beynin dəqiq sahələrini müəyyən etmək çətindir - EEG kəllə sümüyündən keçən dalğaları qeyd edir və siqnallar divarın arxasındakı səs kimi "bulanıqlaşır".

Funksional MRT (fMRI) istifadə edərək əlavə bir araşdırma bizə daha dərindən baxmağa imkan verir. Belə ki, boşalma epizodları zamanı beyin qlobal hipersinxronizasiya nümayiş etdirir - bütün sahələr sanki vəhdətdə işləyir. Bu fəaliyyət növü oyaqlıqdan daha çox dərin yuxu zamanı baş verənlərə bənzəyir.

Şüurun "söndüyü" vəziyyətləri başa düşmək şüurun təbiətini və onun mexanizmlərini öyrənmək üçün açarı təmin edə bilər. Neyroloq Tomas Andrillonun qeyd etdiyi kimi, ağılın boşaldılması qavrayış xətası deyil, fərqli beyin iş rejimi ilə oyaqlığın xüsusi bir formasıdır.

Xəzər
“Cebheinfo.az”