Həkimlər şoka düşdü 28 xurma, 35 zeytun çəyirdəyi çıxdı

Zonquldağın Erikli rayonunda yaşayan 92 yaşlı Şərifə Ay həyat yoldaşı vəfat etdikdən sonra övladları ilə birlikdə yaşamağa başlayıb. Bir gün səhər saatlarında əhvalı dəyişib.

 Sherg.az “Milliyet.com.tr”yə istinadən bildirir ki, yaşlı qadının qarnında qəfil başlayan şiddətli ağrı qusma ilə nəticələnib. Övladları vaxt itirmədən onu xəstəxanaya aparıblar. Müayinə və analizlərin cavabı həkimləri təəccübləndirib. Məlum olub ki, Ş.Ayın mədəsində və nazik bağırsağında çox sayda yad cisimlər var. Yaşlı qadın təcili cərrahiyəyə aparılıb və bağırsağına tıxanmış 4 santimetrlik daş çıxarılıb. Lakin əsl şok əməliyyat zamanı yaşanıb. Həkimlərin fikrincə, bu daş bağırsaqda çürüməyə və perforasiyaya səbəb olan kütlələrin yalnız başlanğıcı idi. Zonquldaq  Xəstəxanasında aparılan əməliyyatda nazik bağırsağın çürümüş və deşilmiş hissələri həkimlər tərəfindən çıxarılaraq sağlam hissələri ilə birləşdirilib. Ş.Ayın sağlamlıq probleminin bir nömrəli səbəbi mədəsindən çıxarılan 28 xurma və 35 zeytun çəyirdəyi olub. Cəmi 63 ədəd tumla yanaşı, xurma tumlarının bərkiməsi nəticəsində əmələ gələn 5-6 santimetr ölçülü 5 ədəd daş da çıxarılıb. 2 saatlıq əməliyyatdan sonra 5 günlük reanimasiya prosesini tamamlayan qadın sağlamlığına qovuşub. Xurma və zeytun yeməyi çox sevən Şərifə Ayın mədəsində 63 tum və daşlaşmış parçalar illərlə toplaşıb. Xurma və zeytun yeyərkən udduğu tumların ona bu qədər zərər verəcəyini bilməyib. Ş.Ay "mən hardan biləydim belə olacağını. Qızım "ana, çəyirdəkləri mənə ver", deyirdi, mən də "yox", deyib udurdum, amma zaman keçdikcə nə çörək yeyə, nə də su içə bildim. Hər şey boğazımda ilişib qalırdı. Düşündüm ki, ölürəm. Məni xəstəxanaya apardılar. Bu mənim günahımdır”. 92 yaşlı Ş.Ay xurma və zeytun tumlarını udan ilk insan deyil. Üstəlik, bunu edənlərin sayı kifayət qədər çoxdur. Çünki illərdir ictimaiyyət arasında dolaşan yalan məlumat var ki, guya xurma və zeytun tumları zərərsizdir, bəziləri hətta mədəyə çatmadan yemək borusunda əriməyə başladığını düşünürlər. Ancaq bu iddiaların heç bir elmi əsası yoxdur. Qastroenterologiya mütəxəssisi A.Emrə Yıldırım da bu iddiaların sadəcə təxəyyül məhsulu olduğunu və əslində, ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola biləcəyini vurğulayıb. Bu günə qədər aparılan elmi araşdırmalarda zeytun tumlarının faydalı olduğunu göstərən heç bir etibarlı məlumatın ortaya çıxmadığına diqqət çəkən Emrə Yıldırım, “sağlamlıq baxımından heç bir dəlili olmayan bir tətbiqin “təbii” olduğu səbəbiylə faydalı kimi qəbul edilməsi mümkün deyil” deyib. Udulmuş sərt çəyirdəklərin mədə və bağırsaqlarda yığılaraq obstruksiya, bağırsaq perforasiyası və hətta appendisit kimi ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olduğu bir çox hadisənin elmi ədəbiyyatda sənədləşdirildiyini ifadə edən həkim “əslində, bir çox xəstələr bu sağlamlıq problemlərindən ancaq əməliyyatla xilas ola bilirlər”, söyləyib. Həkim bildirib ki, zeytun və xurma tumları kimi, gavalı, şaftalı və ərik tumlarını udmaq da ziyanlıdır. Meyvə çəyirdəklərindən başqa saqqız udmağın zərərli olduğunu deyən həkim “bir dəfəylə heç nə olmaz”, arxayınlığına düşmək ağır nəticələrə səbəb ola bilər. Bunlar mədə və nazik bağırsağı blokada edən maddələr arasındadır. Qarpız tumları da eyni dərəcədə zərərlidir. Meyvə tumları şüurlu şəkildə udulmamalıdır. Onlar  yoğun bağırsağın “divertikul” adlanan zəif yerlərindəki kisəciklərdə toplanıb qalır, bağırsaq zədələnməsinə və qanaxmalara səbəb olur.