Hər 40 nəfərdən birinin ölümünün qarşısını almaq MÜMKÜNDÜR

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı hökumətləri milyonlarla insanın həyatını xilas etmək və əhəmiyyətli iqtisadi fayda əldə etmək üçün altı iqlim və sağlamlıq tədbirinin tətbiqini sürətləndirməyə çağırıb.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, iqlim dəyişikliyi getdikcə daha çox insanı onun təsirlərinə və əlaqəli sağlamlıq risklərinə qarşı həssas edir. Təxminən 3,6 milyard insan iqlim dəyişikliyinə və onun sağlamlıq təsirlərinə xüsusilə həssas olduqları ərazilərdə yaşayır.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yeni hesabatına görə, altı iqlim və sağlamlıq tədbirinin tətbiqi ildə 1,6 milyon ölümün, yəni təxminən hər 40 nəfərdən birinin ölməsinin qarşısını ala və trilyonlarla dollar iqtisadi və maliyyə faydası yarada bilər.

ÜST-ün baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus bildirib: "İqlim böhranı sağlamlıq böhranıdır, lakin onun vurduğu zərərin çox hissəsinin qarşısı artıq mövcud olan vasitələrlə alına bilər".

Bu altı tədbirə istilik və sağlamlıq xəbərdarlıq sistemləri, iqlimə davamlı içməli su xidmətləri, əsas sanitariya, gigiyena və əl yuma qurğuları, daha təmiz məişət yanacaqları və yemək bişirmək və isitmə üçün texnologiyalar, eləcə də daha effektiv qazıntı yanacaq qiymətləri daxildir. Tedros bildirib ki, sübut olunmuş və əlverişli tədbirlərin genişləndirilməsi milyonlarla insanın həyatını xilas edə bilər və ən böyük fayda onlara ən çox ehtiyacı olan ölkələrə çatacaq:

"Hökumətlər iqlim danışıqlarının növbəti mərhələsinə hazırlaşarkən, sağlamlığın qorunması iqlim siyasətinin mərkəzində olmalıdır."

“Euronews” xəbər verir ki, əlavə tədbirlər görülməsə, qidalanma çatışmazlığı, malyariya, ishal və istilik stressi kimi fərdi iqlimlə əlaqəli sağlamlıq risklərinin 2030-2050-ci illər arasında ildə 250.000 vaxtından əvvəl ölümə səbəb olacağı təxmin edilir. Hesabatda qeyd olunur ki, 2050-ci ilə qədər iqlim dəyişikliyi dünyada təxminən 500 milyon insanı iqlimə həssas xəstəlik vektorlarına məruz qoya bilər.

Tədbirlər həddindən artıq istidən və hava çirkliliyindən tutmuş yoluxucu xəstəliklərə və təhlükəsiz olmayan suya qədər müxtəlif iqlimlə əlaqəli sağlamlıq risklərini hədəf alır. ÜST ictimaiyyəti təhlükəli dərəcədə yüksək temperatur barədə məlumatlandıran və kifayət qədər maye qəbulunu təşviq etmək, soyutma sığınacaqları təmin etmək və həssas əhaliyə çatmaq kimi cavab tədbirlərini tetikləyən istilik və sağlamlıq xəbərdarlıq sistemlərinin yaradılmasını təşviq edir.

Bundan əlavə, ekstremal hava hadisələri zamanı çatışmazlıqların və çirklənmənin qarşısını almaq üçün davamlı təmiz su mənbələrinin, eləcə də su ilə ötürülən patogenlərə məruz qalmanı azaltmaq üçün əsas gigiyena xidmətlərinə çıxışın təmin edilməsi vacibdir. Hesabata görə, qalıq yanacaqların tədricən ləğvi ən böyük sağlamlıq faydalarını təklif edir, insult, koronar ürək xəstəliyi, ağciyər xərçəngi, xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi və astma da daxil olmaqla qeyri-yoluxucu xəstəliklərdən, eləcə də yol-nəqliyyat qəzalarından ildə bir milyondan çox vaxtından əvvəl ölümün qarşısını alır və eyni zamanda illik 5,4 trilyon ABŞ dolları məbləğində maliyyə faydası yaradır.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin