Hər qan qrupunun ən böyük faydaları və xəstəlik riskləri

İnsanların çoxu yalnız xəstəxanada sənəd doldurarkən, qan verdikdə və ya təcili tibbi vəziyyətlə üzləşdikdə qan qrupunu xatırlayır. Halbuki mütəxəssislər bildirirlər ki, qan qrupu orqanizmin bəzi xəstəliklərə meyilliliyinə, infeksiyalara reaksiyasına və hətta stressə dözümlülüyünə təsir göstərə bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, araşdırmalara görə, qan qrupları immun sisteminin fəaliyyəti, qanın laxtalanma mexanizmləri və bəzi xəstəliklərin inkişaf yolu ilə sıx bağlıdır.

Birinci qan qrupu ən geniş yayılmış qrupdur. Rezus mənfi I qrup isə təcili hallarda universal donor sayılır.

Bu qan qrupu ürək tutması, tromb və insult riskinin nisbətən aşağı olması ilə əlaqələndirilir. Eyni zamanda, COVID-19 xəstəliyinin daha yüngül keçməsi ehtimalı ilə də bağlanır.

Lakin çatışmazlıqlar da var. I qan qrupuna sahib insanlarda norovirus infeksiyasına, mədə və onikibarmaq bağırsaq xoralarına, güclü qanaxmaya və bəzi hamiləlik fəsadlarına meyillik daha yüksək ola bilər.

II qan qrupu norovirusa qarşı müəyyən qoruyucu təsir göstərə bilər. Bundan əlavə, müşahidələr göstərir ki, ağcaqanadlar bu qan qrupuna sahib insanlara daha az yaxınlaşır.

Eyni zamanda, bu qrupda “pis” xolesterinin səviyyəsi daha yüksək ola bilər ki, bu da ürək-damar xəstəlikləri və infarkt riskini artırır. Tədqiqatlar II qan qrupunu erkən işemik insult, COVID-19-un daha ağır forması, mədə və mədəaltı vəzi xərçəngi riski ilə əlaqələndirir.

Bundan başqa, yüksək kortizol səviyyəsi bu qan qrupuna sahib insanların stressə daha həssas ola biləcəyini göstərir.

III qan qrupuna sahib şəxslərdə böyrək daşları daha az müşahidə olunur və onlar gənələr üçün daha az cəlbedici hesab edilirlər. Araşdırmalar bu qan qrupunun çiçək xəstəliyi və malyariyaya qarşı müəyyən qoruyucu təsir göstərə biləcəyini də ortaya qoyub.

Bu qrup mədə və sidik kisəsi xərçəngi riskinin aşağı olması, həmçinin mədə xoralarının əsas səbəblərindən biri olan Helicobacter pylori bakteriyasına qarşı daha zəif həssaslıqla əlaqələndirilir.

Digər tərəfdən, III qan qrupu ürək xəstəlikləri, mədəaltı vəzi xərçəngi, II tip şəkərli diabet, yüksək təzyiq, vərəm və vəba kimi infeksiyalar üçün daha yüksək risk daşıya bilər.

IV qan qrupuna sahib insanlar universal resipient sayılır, yəni istənilən qan qrupundan qan ala bilərlər. Onların plazması travmatologiyada tez-tez “maye qızıl” adlandırılır, çünki hər kəsə köçürülə bilir.

Lakin bu qan qrupu xroniki iltihab, tromb əmələ gəlməsi, ürək xəstəlikləri və mədəaltı vəzi xərçəngi riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Mütəxəssislər IV qan qrupuna sahib insanlarda yaddaş və düşünmə pozuntuları, o cümlədən demensiya ehtimalının da daha yüksək ola biləcəyini bildirirlər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, qan qrupu taleyüklü hökm deyil. Lakin bu məlumatlar insanlara riskləri vaxtında qiymətləndirməyə, sağlam həyat tərzi seçməyə və profilaktik müayinələrə daha diqqətlə yanaşmağa kömək edə bilər.