HƏRBİ YARDIM QARŞILIĞINDA 7 TRİLYONLUQ METAL? “Tramp Ukrayna ilə sövdələşib, onu inandırıblar...”

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar ertəsi Kiyevin Rusiya təcavüzünə qarşı mübarizəsinə dəstəyinin qarşılığında Ukraynadan nadir torpaq mineralları almaq istədiyini bildirib.

“Biz Ukrayna ilə belə bir sövdələşmə əldə etmək istəyirik: onlar bizim verdiyimiz yardımları alır, biz isə əvəzində nadir torpaq elementləri və digər məhsullarla bağlı təminat alırıq. Onların gözəl nadir metalları var. Mən bu sahədə təhlükəsizliyi təmin etmək istəyirəm”, - deyə Tramp jurnalistlərə bildirib.

Prezident Ukraynanın bu sözdələşməyə hazır olduğunu deyib və əlavə edib ki, o, Kiyevin Vaşinqtondan aldığı az qala 300 milyard dollar dəstəyi bununla əvəzləşdirmək istəyir.

Nadir torpaq metalları elektrik nəqliyyat vasitələri, cib telefonları və digər elektronika üçün enerjini hərəkətə çevirən maqnit hazırlamaq üçün istifadə edilən 17 metaldan ibarət qrupdur.

ABŞ Geoloji Tədqiqat Xidməti nikel və litiumu ölkə iqtisadiyyatı və milli müdafiə üçün vacib olan 50 mineraldan biri hesab edir.

Ukraynanın yeraltı sərvətində böyük uran, litium və titan yataqları var, baxmayaraq ki, onların heç biri həcminə görə dünyanın beş ən böyük yataqlarından biri hesab edilmir və Birləşmiş Ştatlar bu və digər kritik mineralların öz istifadə olunmamış ehtiyatlarına malikdir.

Birləşmiş Ştatlarda yalnız bir nadir torpaq mədəni olsa da, çox az emal gücü var. Çin isə nadir torpaq metalları və bir çox digər kritik minerallar üzrə dünyanın ən böyük istehsalçısıdır.

Nadir torpaq metal yataqlarının birgə işlənməsi Kiyevin keçən payızda Trampa təklif etdiyi planın bir hissəsi idi. Xüsusilə, litium və titan yataqlarının birgə işlənməsi imkanları müzakirə olunub. Eyni zamanda planın bu məqamının Trampı maraqlandırdığı da bildirilib. Təxminən eyni vaxtda Zelenskinin əleyhdarları Kiyevin ölkənin təbii sərvətlərini “satmağa” hazır olması barədə tənqidi fikirlər səsləndiriblər.

Siyasi şərhçi Şahin Cəfərli hesab edir ki, Trampı Ukraynada qiymətli nadir torpaq elementlərinin olduğuna və həmin metalların əvəzində bu ölkəyə yardımları davam etdirməyin mümkünlüyünə inandırıblar: “Əslində bu məsələ Ukraynanı aktiv dəstəkləyən respublikaçı Konqres üzvlərinin məsləhəti ilə hələ ABŞ-dəki seçki kampaniyası dövründə Zelenski tərəfindən gündəmə gətirilib. İki ölkə arasında bu sahədə əməkdaşlığa dair müqavilə mətni də hazırlanıb və Ukrayna rəhbərliyi bu sənədi seçkidən sonra yeni administrasiya ilə imzalamağa qərar verib. Ukraynanın dostu olan respublikaçı senator Lindsi Qrem “Fox TV” və digər respublikaçı platformalarda çıxışlarında Kiyevə yardımları davam etdirməkdə ABŞ-nin marağını əsaslandırmaq üçün Ukraynada 7 trilyon dollarlıq (?) nadir torpaq elementləri və digər qiymətli metallar olduğunu vurğulayaraq bildirirdi ki, strateji əhəmiyyətli bu metalların Rusiyanın və ya Çinin əlinə keçməsinə imkan vermək olmaz”.

Ekspert vurğulayır ki, Ukraynada nadir torpaq elementləri var. Onun sözlərinə görə, söhbət mikroçip, elektromobil, smartfon və digər yüksək texnoloji məhsulların istehsalında, hərbi və kosmik sənayedə, atom energetikasında istifadə olunan litium, kobalt, uran, qrafit, titan və sair metallardan gedir: “Lakin məsələ burasındadır ki, bu sahədə kəşfiyyat və hasilat işləri asan və qısamüddətli proses deyil. Müqavilənin imzalanması, ABŞ şirkətlərinin Ukraynaya gəlməsi və lazımi avadanlıqlar, mütəxəssislər gətirməsi, hasilat üçün zəruri infrastrukturun yaradılması, hasilata başlanılması üçün illər lazımdır. Bütün bu işləri Trampın səlahiyyət müddəti dövrünə sığışdırmaq mümkün deyil. Tramp senator Qremin və Zelenskinin danışdığı bu hekayəyə həqiqətən inanıb, yoxsa öz auditoriyasına “baxın, mən Ukraynaya yardımları Bayden kimi boşuna vermirəm, əvəzində çox vacib şeylər əldə edirəm” deyə bilmək üçün belə davranır, vacib deyil. Vacib olan Ukraynaya ABŞ yardımlarının davam etməsidir. Bu, onu göstərir ki, Trampın çevrəsindəki bəzi adamların ciddi əngəllərinə rəğmən, sistem işləyir”.

“AzPolitika.info”