Icma.az
close
up
RU
Hindistan Aİ sazişi: Qlobal ticarətdə yeni geosiyasi balans axtarışı

Hindistan Aİ sazişi: Qlobal ticarətdə yeni geosiyasi balans axtarışı

Icma.az bildirir, Xalq qazeti saytına əsaslanaraq.

Hindistanın Baş naziri Narendra Modi çərşənbə axşamı bildirib ki, Hindistan və Avropa İttifaqı uzun müddətdir gözlənilən tarixi ticarət razılaşmasını yekunlaşdırıblar. Hər iki tərəf ABŞ-la münasibətlərindəki gərginliyin qarşısını almağa çalışır. Uzun illərdir dalana dirənmiş ticarət danışıqlarının yekunlaşması təkcə iqtisadi deyil, həm də açıq geosiyasi məna daşıyır. Baş nazir Narendra Modinin “bütün sazişlərin anası” kimi təqdim etdiyi bu razılaşma, qlobal ticarət sisteminin sürətlə parçalandığı və proteksionizmin gücləndiyi bir mərhələdə Yeni Dehli və Brüsselin strateji seçimlərini ortaya qoyur.

Təxminən iyirmi il davam edən danışıqlardan sonra əldə olunan razılaşma Hindistanın indiyədək ciddi şəkildə qorunan daxili bazarını Avropa İttifaqının 27 üzv ölkəsi üçün açır. Bu addım Aİ-ni Hindistanın ən böyük ticarət tərəfdaşı statusunda daha da möhkəmləndirir, eyni zamanda, Hindistanın 1,4 milyardlıq bazarını Avropa kapitalı və texnologiyası üçün daha əlçatan edir. 2025-ci ilin martında başa çatan maliyyə ilində tərəflər arasında 136,5 milyard dollarlıq ticarət dövriyyəsi bu əməkdaşlığın artıq kifayət qədər dərin olduğunu göstərir.

Razılaşmanın siyasi çəkisi isə ABŞ ilə münasibətlər fonunda daha aydın görünür. Vaşinqtonun son illərdə müttəfiqlərə qarşı belə sərt tarif ritorikasına keçməsi, Donald Trampın ticarət və ərazi iddiaları ilə beynəlxalq sistemi sarsıtması Avropa və Asiya güclərini alternativ iqtisadi dayaqlar axtarmağa vadar edib. Hindistan–Aİ sazişi məhz bu qeyri-müəyyənlik şəraitində ABŞ-dan asılılığı azaltmaq cəhdinin bir hissəsi kimi oxunur. Təsadüfi deyil ki, Hindistan–ABŞ ticarət sazişi ötən il iki hökumət arasında yaranan siyasi gərginlik səbəbilə faktiki olaraq pozulmuşdu.

Yeni Dehli və Brüsselin yaxınlaşması paralel şəkildə digər regional razılaşmaların artması ilə müşayiət olunur. Avropa İttifaqının Merkosur, İndoneziya, Meksika və İsveçrə ilə, Hindistanın isə Böyük Britaniya, Yeni Zelandiya və Omanla sazişləri qlobal ticarətin çoxqütblü və bloklaşmış modelə keçdiyini göstərir. Bu kontekstdə Hindistan–Aİ razılaşması Qərb mərkəzli ticarət sistemindən daha çevik və çoxşaxəli strukturun formalaşdığını təsdiqləyir.

İqtisadi baxımdan saziş Hindistan üçün xüsusilə əmək tutumlu sektorların Avropa bazarına çıxışını asanlaşdıracaq. Keçmiş ticarət rəsmisi Ajay Srivastavanın da vurğuladığı kimi, tarif endirimləri ABŞ bazarında tətbiq edilən yüksək rüsumların mənfi təsirini qismən kompensasiya edə bilər. Eyni zamanda, Aİ məhsulları, xüsusilə avtomobil sənayesi Hindistan bazarında yüksək, bəzən 110 faizə çatan tariflərin azaldılması hesabına qiymət üstünlüyü qazanacaq.

Bununla belə, sazişin tam qüvvəyə minməsi vaxt tələb edir. Hüquqi yoxlama və ratifikasiya prosesinin beş-altı ay çəkəcəyi, real icranın isə təxminən bir il ərzində mümkün olacağı gözlənilir. Bu müddət tərəflərin siyasi iradəsinin davamlılığını və razılaşmanın daxili maraq qrupları qarşısında nə dərəcədə dayanıqlı olduğunu da sınağa çəkəcək.

Beləliklə, Hindistan–Avropa İttifaqı ticarət sazişi sırf iqtisadi sənəd deyil. O, qlobal güc balansının dəyişdiyi, ABŞ-ın daha qeyri-proqnozlaşdırılan aktora çevrildiyi bir dövrdə Yeni Dehli və Brüsselin öz strateji müstəqilliklərini gücləndirmək cəhdinin ifadəsidir. Bu razılaşma gələcək illərdə qlobal ticarət və geosiyasi rəqabətin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyinə dair mühüm siqnal kimi dəyərləndirilə bilər.

Səbuhi MƏMMƏDOV

XQ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 18:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri