İnfarktın yaşı niyə cavanlaşıb? Ürək damar mütəxəssisi DANIŞDI

Son zamanlar infarktın yaşının hədsiz cavanlaşdığını görürük.

Ümumiyyətlə, infarktın yaşının cavanlaşma səbəbləri nələrdir?

Redaktor.az-a danışan Tibb elmləri doktoru, ürək-damar xəstəlikləri mütəxəssisi Rəşad Mahmudov bildirdi ki, əvvəllər infarkt daha çox 50-60 yaşdan sonra rast gəlinirdisə, bu gün 25-35 yaş aralığında olan gənclərdə belə ağır ürək-damar hadisələri ilə qarşılaşmaq mümkündür.

Onun sözlərinə görə, bu narahatedici tendensiyanın əsas səbəbləri bir neçə faktorun eyni anda təsir göstərməsi ilə bağlıdır:

"Müasir dövrdə insanların, xüsusilə də gənclərin həyat tərzi yüksək stres, psixoloji gərginlik və emosional yüklənmə ilə müşayiət olunur. Xroniki stres damarların elastikliyini azaldır, təzyiqi artırır, yuxu pozuntularına səbəb olur və nəticədə infarkt riskini erkən yaşlardan artırır. Bununla yanaşı, yüksək xolesterin, arterial hipertoniya, şəkərli diabet və insulin rezistentliyi kimi əsas risk faktorları illərlə heç bir simptom vermədən səssiz şəkildə inkişaf edir. Gənclərin profilaktik müayinəyə maraq göstərməməsi bu problemlərin vaxtında aşkarlanmasına mane olur və damar tıxanması daha erkən yaşlarda özünü göstərir.

Digər mühüm səbəb isə həyat tərzinin hərəkətsizliyə doğru dəyişməsidir. Kompüter qarşısında uzun müddət oturmaq, gündəlik fiziki aktivliyin azalması və artıq çəki, xüsusilə də qarın piylənməsi aterosklerozun sürətlə inkişaf etməsinə şərait yaradır. Qidalanma vərdişlərinin dəyişməsi də ciddi rol oynayır. Fast-food, trans-yağlarla zəngin məhsullar, qazlı və şəkərli içkilər damarların daxili divarında yağlanmanı artıraraq damarların daha tez daralmasına səbəb olur".

Mütəxəssis qeyd etdi ki, siqaret və elektron siqaretlərin gənclər arasında geniş yayılması da infarkt yaşının cavanlaşmasında mühüm amildir.

"Elektron siqaretlərin “zərərsiz” olduğu barədə yanlış təsəvvür gəncləri daha çox riskə atır. Həm ənənəvi, həm də elektron siqaretlər damar divarını zədələyir, damar spazmını artırır və kəskin ürək-damar hadisələrinə səbəb olur.

Genetik meyillilik də unudulmamalıdır. Ailəsində erkən infarkt olan şəxslərdə risk qat-qat yüksəkdir. Hiperxolesterinemiya və irsi tromboz meyilləri kimi faktorlar gənc yaşlardan etibarən damarların zədələnməsinə səbəb ola bilər.

Bütün bunlarla yanaşı, “mən gəncəm, mənə bir şey olmaz” düşüncəsi də təhlükəni artırır. Gənclərin böyük qismi təzyiqini, xolesterin səviyyəsini, şəkərini ölçdürmür və profilaktik "check-up" müayinələrinə ehtiyac duymur. Nəticədə ilk simptom bəzən elə kəskin infarkt olur.

Bu səbəbdən də infarktın cavanlaşmasının qarşısını almaq üçün sağlam qidalanma, aktiv həyat tərzi, siqaretdən tam imtina, stresin idarə olunması və ildə ən az bir dəfə profilaktik müayinədən keçmək həyati əhəmiyyət daşıyır", - deyə Rəşad Mahmudov bildirdi.

Aytəkin TOFİQQIZI