“İnsan başının forması 100 ildə dəyişib“ Araşdırma

"Müasir həyat tərzi insan anatomiyasına gözləniləndən daha sürətlə təsir edir..."

Son 100 ildə insanların, xüsusilə də yaponların baş forması nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "naukatv.ru" nəşri yazıb.

Baş forması dəyişir: yeni nəticələr

Araşdırmaya görə, kəllə daha yuvarlaq olub, yanaq sümükləri daralıb, üst çənə genişlənib, burun isə daha nazik və çıxıntılı hala gəlib. Alimlər hesab edir ki, bu meyl təkcə Yaponiyaya xas deyil və ümumilikdə qlobal miqyasda müşahidə oluna bilər.

Müasir həyat tərzinin dəyişməsi - qidalanma, sağlamlıq və yaşayış şəraitinin yaxşılaşması bu prosesdə əsas rol oynayır. Tədqiqat çərçivəsində XX əsrin əvvəllərində yaşamış insanlarla müasir dövr insanlarının kəllə quruluşu müqayisə edilib və zamanla sabit, lakin aydın dəyişikliklər aşkar olunub.

Səbəblər: genetika yox, həyat tərzi

Mütəxəssislər bu dəyişikliklərin genetik təkamüldən daha sürətli baş verdiyini vurğulayır. Əsas səbəblər kimi uşaqlıq dövründə daha yaxşı qidalanma, ümumi sağlamlığın yüksəlməsi və daha yumşaq qidaların istifadəsi göstərilir.

Yumşaq qidalar çeynəmə yükünü azaltdığı üçün üz və çənə sümüklərinin formalaşmasına təsir edir. Nəticədə kəllə quruluşunda fərqli morfoloji xüsusiyyətlər yaranır. Bundan əlavə, alın hissəsinin bir qədər kiçildiyi və bəzi sümük çıxıntılarının daha qabarıq hala gəldiyi də müşahidə olunub.

Gözlənilməz nəticə: fərqlər daha da artıb

Araşdırmanın ən maraqlı nəticələrindən biri kişi və qadınlar arasındakı fiziki fərqlərin, yəni cinsi dimorfizmin artması olub. Məsələn, kişilərdə qaşüstü çıxıntılar və üzün irəli çıxması daha qabarıq hala gəlib.

Alimlər əvvəlcə həyat tərzinin yaxınlaşması ilə bu fərqlərin azalacağını gözləyirdilər. Lakin nəticələr bunun əksini göstərib. Mütəxəssislər hesab edir ki, bu sahədə daha geniş qlobal tədqiqatlara ehtiyac var. Çünki müxtəlif regionlarda müşahidə olunan fərqlər həm həyat tərzi, həm də demoqrafik dəyişikliklərlə bağlı ola bilər.