Icma.az
close
up
RU
İnsan ölərkən beynində nə baş verir? Alimlər qeyri adi aktivlik qeydə aldı

İnsan ölərkən beynində nə baş verir? Alimlər qeyri adi aktivlik qeydə aldı

Icma.az, Azpost portalına istinadən məlumat yayır.

Alimlər ilk dəfə insanın həyatının son anlarında beynin aktiv qalmasına dair obyektiv məlumatlar əldə ediblər. Bu müşahidə epilepsiyadan əziyyət çəkən 87 yaşlı pasiyentin müayinəsi zamanı aparılıb.

Azpost.info bildirir ki, bu barədə “Daily Mail” nəşri yazıb.

Kanadada pasiyentin beyin fəaliyyətini öyrənmək üçün elektroensefaloqrafiya (EEQ) müayinəsi aparılarkən gözlənilmədən onun ürəyi dayanıb. Klinik ölüm baş verməsinə baxmayaraq, beyinə qoşulmuş sensorlar neyron aktivliyini qeydə almağa davam edib.

Neyrobioloq Əcmal Zəmmarın sözlərinə görə, tədqiqat qrupu qeydə alınan nəticələrdən təəccüblənib. Çünki onlar ilk dəfə insanın həyatının son anlarında beyin fəaliyyətinin necə dəyişdiyini müşahidə etmək imkanı əldə ediblər.

Məlumatların təhlili zamanı bir neçə növ beyin dalğasının – qamma, delta, teta, alfa və beta dalğalarının aktivliyində kəskin artım müşahidə olunub. Bu dalğalar yaddaş, düşünmə və şüurlu fəaliyyətlə əlaqələndirilir.

“Biz ürəyin dayanmasından əvvəl və dərhal sonra beyin aktivliyinin kəskin dəyişdiyini müşahidə etdik. Bu, ölümə yaxın insanın həyatının əsas məqamlarını yenidən yaşaması kimi təsvir edilən ‘həyatın göz önündən keçməsi’ fenomenini izah edə bilər”, – deyə Zəmmar bildirib.

Beyin dalğaları nəyi ifadə edir?

Alimlərin izahına görə, hər bir beyin dalğası növü fərqli funksiyalarla əlaqəlidir:

Qamma dalğaları – mürəkkəb idrak fəaliyyəti və yaddaş prosesləri ilə əlaqələndirilir.

Delta dalğaları – dərin yuxu və beyin fəaliyyətinin ləngidiyi vəziyyətlərdə müşahidə olunur.

Teta və alfa dalğaları – yaradıcılıq, rahatlıq və meditativ vəziyyətlərlə əlaqəlidir.

Beta dalğaları – diqqətin cəmlənməsi və analitik düşüncə zamanı aktiv olur.

Tədqiqatçılar belə aktivliyin bir neçə mümkün səbəbi ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Beyin niyə aktivləşə bilər?

Birinci ehtimal hipoksiyadır. Bu, orqanizmdə oksigen çatışmazlığı deməkdir. Alimlərin fikrincə, oksigenin azalması neyromediatorların ifrazına təsir göstərərək yaddaşla əlaqəli beyin sahələrini stimullaşdıra bilər.

Digər ehtimal isə beynin emosional reaksiyalar və güclü xatirələrlə əlaqəli sahəsi olan amiqdalanın aktivləşməsidir. Bu proses insanın həyatının mühüm anlarını yenidən xatırlaması təəssüratını yarada bilər.

Zəmmar hesab edir ki, əldə edilən məlumatlar ölüm anında işə düşə bilən mümkün bioloji mexanizmin mövcudluğuna işarə edir.

Tədqiqat ölümə yaxın vəziyyətdə beyində baş verən proseslərin öyrənilməsi baxımından yeni imkanlar açır. Bununla belə, alimlər bir pasiyent üzərində aparılmış müşahidənin bütün insanların ölüm anında eyni beyin reaksiyasını yaşadığını sübut etmədiyini vurğulayırlar. Həmçinin qeydə alınan dalğaların insanın həmin anda xatirələri şüurlu şəkildə yaşadığını təsdiqləməsi mümkün deyil.

N.Talıblı

AzPost.az

Post navigation

Previous: Qarın piyləri qadınlarda diabet riskini 7 dəfə artırır –araşdırma

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:33
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2026 20:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see323

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see315

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see311

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see302

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see281

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see269

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see261

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see249

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see244

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see242

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see237

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see224

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see216

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see215

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see209

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see200

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see190

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see180

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see179

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri