İnsan ruhunun ölməzliyinin elmi sübutu... ARAŞDIRMA

“Klinik ölümdən sonra insan "yeni doğulmuş" kimidir, lakin bütün əvvəlki həyatını xatırlayır. Bəs klinik ölüm zamanı şəxsiyyətin mahiyyətini qorumağa nə kömək edir? Z. Freyd, C. Jung, S. Qrof və digər alimlərin nəzəriyyələrinə görə, bu, mövcudluğun transsendental aləmi ilə, yəni Axirətlə əlaqəli şüuraltı "o"nu ehtiva edən İlahi Ruhdur...”

“Sevgi və siyasi hakimiyyət bir-biri ilə uyğun gəlmir...”

-CÜMƏ BƏHSLƏRİ-

Moderator.az bir çox oxucuların marağını nəzərə alaraq “İslamdag” nəşrində dərc olunmuş fəlsəfə doktoru, Başqırd Dövlət Universitetinin  ümumi humanitar elmlər kafedrasının professoru Marat Yakupovun “İnsan ruhunun ölməzliyinin elmi sübutu...” başlıqlı araşdırma yazısının tərcüməsini təqdim edir:

“Dünyamız Uca Allahın varlığının reallığını nümayiş etdirən unikal qanunauyğunluqların birləşməsidir.

İlahi varlığın ən heyrətamiz xüsusiyyətlərindən biri universal dəyişiklik, heç bir şeyin statik və ya hərəkətsiz olmadığı Kainatın inkişafıdır. Yaradanın iradəsi ilə əzəmətli dağlar da doğulur, yaşayır və ölür...

Bəşəriyyətin böyük ağılları Heraklit və Hegel, ilahi tərəqqi qanunlarını anlamış və onları dialektikanın qanunlarının və prinsiplərinin reallaşması kimi ifadə etmişlər. Onlar izah edirlər ki, dünyanın bütün sferaları inkişaf edir, çünki Allah hər bir obyektin və prosesin daxili ziddiyyətlərini yaratmışdır. Məhz bu mübarizə bir tərəfin qalib gəlməsinə səbəb olur və dəyişikliyə, yəni inkişafa aparır. Bu, din və elmin qarşılıqlı təsirində də baş verir.

Bəzən Uca Allah dialektikanı rədd edən ateistlərə "qələbə" əldə etməyə imkan verir. Bu o deməkdir ki, materialistlər varlığın yalnız bir - maddi tərəfini tanıyırlar və varlığın ideal komponentinin olmamasının insan dünyasını "dayandırmağa", yəni ölümə məhkum etdiyini başa düşmürlər...

Dövrümüzün unikallığı ondadır ki, hazırda əks proses gedir, yəni ideal bir cəmiyyət formasının reallığını sübut edən elmlərin inkişafı baş verir. Təkallahlı dinlərin müqəddəs kitablarında olan Allahdan gələn məlumatlar ölümdən sonrakı həyatın mövcudluğu və hər bir fərdin öz xidmətlərinə görə cavab verəcəyi haqqında getdikcə daha çox elmi təsdiq əldə edir.

Raymond Moudi

XX əsrin ikinci yarısında Raymond Moudinin elmi işi elmdə unikal bir fenomenə çevrildi. Onun klinik təcrübəsi və 150 xəstənin ölümə yaxın yaşadığı təəssüratların təhlili "Həyatdan sonrakı həyat: bədənin ölümü fenomeninin tədqiqi" əsərinin əsasını təşkil edir.

Klinik ölüm yaşamış insanlar "o biri dünyadan qayıtdıqdan" sonra təxminən eyni təəssüratları çatdırıblar. Bunlara tuneldən keçmək, onları qarşılayan sakitləşdirici bir işıq, istilik və sevgi daxildir. Onların ruhları bu dünyada mümkün olmayan bir zövq və xoşbəxtlik səviyyəsini yaşayır. Üstəlik, "qayıtdıqdan" sonra Uca Tanrıya baxışları dəyişir: onlar iman gətirirlər...

Fikrimizcə, yüzlərlə və minlərlə klinik ölüm hadisəsi Allahın insanları ölümlərindən sonra dirildəcəyi barədəki Quran həqiqətini sübut edir. Uca Allah hər şeyə qadirdir: diri bir can yaratmağa, vaxtı gələndə onu öldürməyə və ölməz ruhu yenidən diriltməyə. “Rum” surəsinin 19-cu ayəsində bu haqda belə buyurulur:

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيَي الْأدَّ مَوْتِهَا ۚ وَكَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ

(mənası): “Allah ölüdən diri, diridən də ölü çıxardır, öləndən sonra torpağı dirildir. Siz də (Qiyamət günü dirildilib qəbirlərinizdən) belə çıxardılacaqsınız.” (Rum surəsi, 19)

Beləliklə, Raymond Moudi, Stanislav Qrof, S.N.Lazarevin və digər alimlərin elmi əsərləri və  tədqiqatları müasir dövrdə müsəlman Müqəddəs Yazılarındakı məlumatların doğruluğunu təsdiqləyir. Üstəlik, minlərlə insanın ölümdən sonra ruhun hərəkətlərinin təxminən eyni ssenarisini xatırlaması, ateistlərin sübut etməyə çalışdıqları kimi, onların halüsinasiyalar yaşamadıqları qənaətinə gəlməyə imkan verir. Həqiqət budur ki, psixoloqlara görə, fərqli insanlar - və burada yüzlərlə xatirədən danışırıq - eyni halüsinasiyalı təcrübələri yaşaya bilməzlər...

Bundan əlavə, insanların sadəcə psixoloji ölümə yaxın hissləri xatırladıqlarını iddia edən materialist alimlərin məntiqi təəccüblüdür. Axı, klinik ölüm insan bədənində, ürəyində və beynində bütün proseslərin əsil dayanmasıdır. Beyin ölümü onda saxlanan hər şeyi silir...

Beləliklə, klinik ölümdən sonra insan "yeni doğulmuş" kimidir, lakin bütün əvvəlki həyatını xatırlayır. Bəs klinik ölüm zamanı şəxsiyyətin mahiyyətini qorumağa nə kömək edir? Z. Freyd, C. Jung, S. Qrof və digər alimlərin nəzəriyyələrinə görə, bu, mövcudluğun transsendental aləmi ilə, yəni Axirətlə əlaqəli şüuraltı "o"nu ehtiva edən İlahi Ruhdur. Böyük Platonda bu, İdeyaların varlığını təcəssüm etdirən "Ağ At"dır ki, o da Axirət kimi də ifadə edilə bilər...

R. Moudi müsahibəsində xəstələrin klinik ölüm zamanı yaşadıqları təəssüratlardan danışır. Məlum olur ki, "o biri dünyada" insanlar öz sərvətlərinə, uğurlarına, evlərinə, uşaqlarına və güclərinə tamamilə maraq göstərmirlər. Dünyada dəyərləndirilən və medianın insanları bu dünyada səy göstərməyə təşviq etdiyi heç bir şeyin "orada" mənası yoxdur... Bu, oliqarxların, qlobal korporasiyaların və maliyyə qurumlarının topladığı bütün sərvətlərin dəyərini əldə edə bilmədiyi "ağcaqanad qanadı" haqqında ilahi məlumatı xatırladır...

Qurani-Kərimdə Allahın insanlara maddi sərvətin heç bir dəyəri olmadığını, çünki onun sadəcə bir vasitə olduğunu bildirdiyi ayələr çoxdur. Yalnız mənəvi dəyərlərin həqiqi mənası var, çünki biz məhz onlarla birlikdə Uca Yaradana çatacağıq:

وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ

(mənası): “Ey iman gətirənlər, bilin ki, mal-dövlətiniz və övladınız sizin üçün (Allah qarşısında) ancaq bir imtahandır. Ən böyük mükafat isə məhz Allah yanındadır!” (Ənfal surəsi, 28)

يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا من الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرةِ هُمْ غَافِلُونَ

(mənası): “Onlar dünya həyatının zahirini (görünən tərəfini) bilir, axirətdən isə xəbərsizdirlər.” (Ər-Rum surəsi, 7)

Uca Yaradanın bizə peyğəmbərlər göndərib onlara Müqəddəs Yazıları nazil edərək bizə qadağan etdiyi bir çox şey var. 

Moudi Axirətdə yeganə həqiqi əhəmiyyətə malik dəyərə - ilahi sevgiyə, insanın ona necə nail olması, onu necə qoruması və Allahın və insanların xeyrinə necə istifadə etməsinə işarə edir. 

Bundan əlavə, Moudinin qeyd etdiyi kimi, sevginin dialektik təbiəti var: insanların yaxşı əməlləri onlara yaxşı nəticələrlə qaytarılır və Axirətdəki problemlərini həll etməyə kömək edir. Bu haqda 1500 il əvvəl Məhəmməd peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) yazırdı:

Əbu Hureyrədən rəvayət olunur ki, Allah Rəsulu (salləllahu aleyhi və səlləm) buyurub:

لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا, وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَاوٌلاب أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبَبْتُمْ أَفْشُوا السامَّل

"İman gətirməyincə Cənnətə girməyəcəksiniz, bir-birinizi sevməyincə isə iman gətirməyəcəksiniz. Əgər belə etsəniz, bir-birinizi sevməyinizə (aranızdakı sevgini gücləndirməyə) kömək edəcək bir şey göstərimmi? Öz aranızda salamlaşmanı (salamı) yayın." (Müslim, 54)

Beləliklə, ruhun ölməzliyini və sevginin ən yüksək dəyəri təmsil etdiyini sübut edən psixologiya sahəsindəki müasir elmi kəşflər müsəlmanlara 1500 il yarım əvvəl məlum idi.

Allahın elçisi İsa (ona Allahın salavatı və salamı olsun) ruhun ölməzliyini və bədənin sağlamlığını təmin etməyin ən vacib vasitəsi kimi sevgiyə xüsusi diqqət yetirirdi. Lakin katolik dini liderləri Peyğəmbərin əxlaqi təlimlərinin bu aspektini görməzdən gəldilər, çünki onlar hakimiyyəti hər şeydən üstün tutdular. Sevgi və siyasi hakimiyyət isə bir-biri ilə uyğun gəlmir...

Yalnız Allahın son elçisi Məhəmmədin (ona Allahın salavatı və salamı olsun) gəlişi ilahi sevginin ruhun və bədənin, yaradıcılığın və sağlamlığının sonsuz mənbəyi kimi mövqeyini bərpa etdi. Bunu daim ruhumuzda qoruyub saxlayaraq yaşamaq çətindir, çünki Şeytan hər an bizi Yaradana gedən birbaşa yoldan azdırmağa çalışır, pulun, böyük avtomobilin, böyük evin və məşuqənin uzaq Axirətdən daha real olduğunu pıçıldayır...

Amma biz heyvani instinktlərimizi cilovlamağa çalışmalıyıq. Axı məqsəd axirətdə əbədi cənnətə çatmaqdır. Orada Allaha məhəbbətlə dolu şəkildə dualarımız, oruclarımız, zikrlərimiz və digər ibadət vasitələrimizlə özümüzü Onun mərhəmətinə təslim edəcəyik, oraya hər an Ondan məqsədimizi - Ona ibadət etməyi unutmamağımızı xatırlatmasını istəməkə çatacağıq...

Tərcümə və təqdim etdi:

Sultan Laçın