İnsult riskinin qiymətləndirilməsində yeni elmi yanaşma

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

İnsult dünyada ölüm və əlilliyə səbəb olan ciddi sağlamlıq problemlərindən biridir. Bu xəstəliyin risk amillərinin daha dərindən öyrənilməsi, xüsusilə ürək-damar, böyrək və maddələr mübadiləsi pozuntuları arasında əlaqələrin müəyyənləşdirilməsi müasir tibbin mühüm istiqamətlərindəndir. Bu sahədə dərc edilən yeni elmi araşdırma diqqəti orqanizmdə lipid mübadiləsi və bədən çəkisi ilə əlaqəli göstəricilərin uzunmüddətli dəyişmələrinə yönəldir.

“Scientific Reports” elmi jurnalında dərc olunmuş tədqiqatda ürək-damar, böyrək və metabolik sağlamlıq vəziyyəti üzrə xəstəliyin ilkin üç mərhələsinə qədər olan 45 yaşdan yuxarı 4 475 nəfərin məlumatları təhlil edilib. Tədqiqatçılar qanda triqliserid və ümumi xolesterin göstəriciləri, eləcə də bədən çəkisi ilə əlaqəli TCBI indeksinin zaman ərzində dəyişməsinin sonradan baş verən insultla əlaqəsini araşdırıblar.

Nəticələr göstərib ki, indeksin ümumi göstəricisinin yüksək olması və iki fərqli vaxtda qeydə alınmış ölçmələr üzrə yüksək səviyyənin davam etməsi insultun başvermə ehtimalının artması ilə əlaqəlidir. Müəlliflərin hesablamalarına əsasən, digər amillər statistik olaraq nəzərə alındıqdan sonra kumulyativ TCBI göstəricisində hər bir vahid artım insultun başvermə ehtimalının 12 faiz yüksək olması ilə əlaqələndirilib. İki ölçmə üzrə yüksək göstəricilər qrupunda olan şəxslərdə isə aşağı göstəricilər qrupuna nisbətən bu ehtimal 66 faiz yüksək olub.

Alimlər vurğulayırlar ki, əldə edilən nəticələr müşahidə xarakterli statistik əlaqəni göstərir. Buna görə də araşdırma TCBI indeksinin təkbaşına insultu proqnozlaşdırmaq üçün təsdiqlənmiş klinik vasitə olduğunu sübut etmir. Tədqiqatın nəticələri həmçinin indeksin yüksək olmasının birbaşa insult yaratdığını deməyə əsas vermir.

Araşdırmanın əhəmiyyəti ürək-damar, böyrək və metabolik sağlamlığın ayrı-ayrılıqda deyil, qarşılıqlı əlaqədə qiymətləndirilməsinin vacibliyini önə çəkməsidir. Xolesterin və triqliserid səviyyələrinin, bədən çəkisinin, qan təzyiqinin və digər risk amillərinin müntəzəm nəzarətdə saxlanması profilaktik yanaşmanın mühüm hissəsidir. Bununla belə, fərdi risk yalnız bir göstərici əsasında deyil, həkimin qiymətləndirməsi və ümumi klinik vəziyyət nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilməlidir.

N.Adilqızı
XQ