Xərçəng riskinin qiymətləndirilməsində ciddi boşluqlar TAPILDI

Boston Universitetinin Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları transgender xəstələrdə cinsi təsdiqləyici mastektomiyadan (top- əməliyyat) əvvəl döş qəfəsi və döş xərçəngi riskinin qiymətləndirilməsində əhəmiyyətli çatışmazlıqlar aşkar ediblər. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqata görə, bir çox transgender və gender müxtəlifliyi olan (TGD) insanlar prosedurun döş qəfəsi və ya döş xərçəngi inkişaf riskinə ömür boyu necə təsir edə biləcəyi barədə kifayət qədər məlumat almadan əməliyyata girirlər. Bəzi hallarda xəstələrin xərçəngə genetik meyilliliyi də qiymətləndirilmir. Halbuki bu məlumatlar cərrahi qərarlara və sonrakı xərçəngin qarşısının alınmasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər.

Tədqiqatçılar xərçəng riskinin qiymətləndirilməsinin əməliyyatdan əvvəlki qayğıya inteqrasiyasına bir neçə sistemli amilin mane olduğunu aşkar ediblər. Bunlara səhiyyə işçiləri arasında aydın hesabatlılığın olmaması, uyğunsuz klinik qaydalar, standartlaşdırılmış qayğı yollarının olmaması və gender təsdiqləyici qayğı göstərən çoxsahəli qruplar daxilində genetik məsləhətə məhdud çıxış daxildir.

Bu tapıntılar xəstələrin özlərinin əməliyyatdan əvvəl və sonra xərçəng riskləri haqqında məlumat çatışmazlığı barədə məlumat vermədikləri əvvəlki bir tədqiqatın nəticələri ilə uyğun gəlir.

"Transgender və ya sisgender olmasından asılı olmayaraq, hər bir insan xərçəng riski və profilaktik tədbirlərə çıxış haqqında dəqiq məlumata layiqdir. Hazırda transgender insanlara xərçəng diaqnozu tez-tez sisgender xəstələrinə nisbətən daha gec və daha inkişaf etmiş mərhələlərdə qoyulur", - deyə tədqiqatın aparıcı müəllifi, Boston Universitetinin Çoban-Avedisiya Tibb Məktəbinin genetik məsləhətçisi və dosenti Kim Zajkovski qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, səhiyyə müəssisələri bütün transgender xəstələrin yalnız fərdi mütəxəssislərin təşəbbüsünə etibar etmək əvəzinə, cərrahi müalicə qərarları verməzdən əvvəl hərtərəfli xərçəng riski məlumatlarına çıxışını təmin edən sistemli bir infrastruktur yaratmalıdırlar.

Tədqiqata iki keyfiyyət tədqiqatı daxil idi. Birinci tədqiqat 16 transgender xəstədən döş və döş xərçəngi riskinin qiymətləndirilməsi və "ən yüksək cərrahiyyə"dən keçmə təcrübələri barədə sorğu keçirdi. İkinci tədqiqatda tədqiqatçılar bu xəstələrdə xərçəng riskinin qiymətləndirilməsində mövcud təcrübələri və əsas maneələri araşdırmaq üçün ilkin tibbi yardım həkimləri, genetik məsləhətçilər, onkoloqlar və plastik cərrahlar da daxil olmaqla 20 səhiyyə işçisi ilə müsahibə apardılar.

Müəlliflər bir çox səhiyyə xidməti təminatçısının tibbi xidmətin keyfiyyətini artırmağa sadiq olduqları qənaətinə gəliblər, lakin hazırda xərçəng riskini, əməliyyatdan sonrakı müayinəni və xərçəngə irsi və ya ailəvi meylli xəstələrdə daha geniş toxuma çıxarılması ehtiyacını müzakirə etmək üçün standartlaşdırılmış yanaşmalar yoxdur.

Bu problemləri həll etmək üçün tədqiqatçılar xərçəng və irsi risklər haqqında təhsil materiallarını gender təsdiqləyici səhiyyə kontekstində döş və döş xərçəngi müayinəsi ilə bağlı məlumatlı qərar qəbuletməni dəstəkləmək üçün vasitələrlə birləşdirəcək CHESTcare (Xərçəng və İrsi Risk Təhsili və Transgender və Qeyri-ikili Fərdlər üçün Dəstək) adlı onlayn platforma hazırlayırlar. Resurs həm xəstələr, həm də səhiyyə işçiləri üçün nəzərdə tutulacaq.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin