İranın gizli terror şəbəkəsi: hədəfdə Azərbaycan

İsrail mediasında son günlər yayımlanan materiallar artıq adi xəbər çərçivəsini aşır və regionda gedən gizli qarşıdurmanın real konturlarını ortaya qoyur. Xüsusilə The Jerusalem Post qəzetində israilli analitik Yonah Jeremy Bob-un dərc etdiyi məqalə bu mənzərəni daha açıq şəkildə göstərir. Bu yazı sadəcə jurnalist araşdırması deyil, İsrail təhlükəsizlik sisteminin ictimaiyyətə ünvanladığı ciddi siqnaldır.

Məqalədə qeyd olunur ki, Mossad, Şin Bet və İsrail Müdafiə Qüvvələri nadir hallarda birgə açıqlama ilə çıxış ediblər: “The Mossad, the Shin Bet, and the IDF made an unusual joint announcement…” Bu ifadənin tərcüməsi belədir: “Mossad, Şin Bet və İsrail Müdafiə Qüvvələri nadir hallarda edilən birgə açıqlama ilə çıxış etdilər.” Bu fakt onu göstərir ki, söhbət lokal hadisədən deyil, sistemli və davam edən prosesdən gedir.

Yazıda Azərbaycanın adı açıq şəkildə çəkilir və bildirilir: “Azerbaijan announced that it had foiled a series of planned Iranian terror attacks… against Israel’s embassy in Baku…” Tərcüməsi: “Azərbaycan bəyan etdi ki, İran tərəfindən planlaşdırılan bir sıra terror aktlarının qarşısını alıb və bu hücumlar arasında Bakıda İsrail səfirliyi də hədəf olub.” Bu fakt Azərbaycanın artıq regional proseslərin kənarında deyil, birbaşa bu qarşıdurmanın içində olduğunu göstərir.

Məqalədə İranın fəaliyyət strategiyası da açıq şəkildə təsvir edilir. İsrail rəsmisinin sözləri ilə desək: “Iran spreads chaos and terror throughout the world.” Tərcüməsi: “İran dünya üzrə xaos və terror yayır.” Bu ifadə artıq diplomatik deyil, açıq siyasi ittiham xarakteri daşıyır və İranın fəaliyyətinin qlobal təhlükə kimi qiymətləndirildiyini göstərir.

Ən diqqət çəkən məqamlardan biri isə qarşıdurmanın yeni mərhələyə keçməsi ilə bağlıdır. Məqalədə vurğulanır: “Their top managers in Iran were being killed…” Tərcüməsi: “Onların İrandakı yüksək səviyyəli rəhbərləri də məhv edilirdi.” Bu isə göstərir ki, artıq yalnız icraçılar deyil, qərarverici mərkəzlər də hədəfə alınır və qarşıdurma daha sərt fazaya keçir.

Azərbaycan üzərindən həyata keçirilməyə çalışılan əməliyyatlar da ayrıca qeyd olunur. Məqalədə bildirilir: “The Iranian plotters smuggled explosive drones into Azerbaijan and collected intelligence on potential targets.” Tərcüməsi: “İran tərəfi partlayıcı dronları Azərbaycana keçirməyə çalışıb və potensial hədəflər barədə kəşfiyyat məlumatları toplayıb.” Bu isə təhlükənin real və praktik mərhələdə olduğunu göstərir.

Məqalədə diqqət çəkən digər məqam isə bu məlumatların niyə məhz indi açıqlanması ilə bağlı qeyri-müəyyənlikdir. “It was unclear why the agencies published their joint statement…” yəni “Bu açıqlamanın niyə məhz indi yayımlandığı aydın deyil.” Lakin bu qeyri-müəyyənlik əslində siyasi mesajın bir hissəsi kimi də qiymətləndirilə bilər.

Bütün bu faktlar onu göstərir ki, region artıq açıq müharibədən daha çox gizli və çoxqatlı qarşıdurma mərhələsinə keçib. Bu mərhələdə diplomatiya, kəşfiyyat fəaliyyəti, terror şəbəkələri və hərbi əməliyyatlar paralel şəkildə aparılır. Azərbaycan isə bu proseslərin kənarında deyil, birbaşa içində yer alır.

İsrail mediasında yayımlanan bu materiallar sadəcə informasiya xarakteri daşımır. Bu, eyni zamanda xəbərdarlıqdır. Mesaj ondan ibarətdir ki, İranın fəaliyyəti regional məsələ olmaqdan çıxıb və qlobal təhlükəsizlik probleminə çevrilib. Bu kontekstdə Azərbaycan artıq coğrafi məkan deyil, qarşıdurmanın ön xəttində yerləşən strateji aktor kimi çıxış edir.

Elbəyi Həsənli, Bakı