İsraili çalxalayan bəyanat

Avropa İttifaqı ilə Təl-Əviv arasında nə baş verir?

Avropa İttifaqı (Aİ) diplomatiyasının rəhbəri Cosep Borrel İttifaqa üzv ölkələri İsraillə siyasi dialoqu dayandırmağa dəvət edəcəyini bildirib. O, Qəzza zolağında yaranmış vəziyyətlə bağlı geniş açıqlama verib və orada gözlənilmədən İsrailin Qəzza zolağında və Livanda həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar barədə kəskin danışıb.

“Qaydalara əsaslanan dünya nizamını qorumaq onun qaydalarını fərq qoymadan tətbiq etməkdən və onları həyata keçirmək səlahiyyətinə malik olan qurumları qorumaqdan başlayır. Bu, BMT-nin Baş katibinə, BMT Təhlükəsizlik Şurasına və BMT Baş Assambleyasına, eləcə də Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə, BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Beynəlxalq Tribunalına, UNRWA-ya və BMT-nin bütün agentliklərinə aiddir. Bu beynəlxalq qaydaların müntəzəm olaraq pozulduğu digər hallarda, biz viza qadağalarından və terrorçu təyinatlardan tutmuş idxal məhdudiyyətlərinə və iqtisadi sanksiyalara qədər müxtəlif sanksiyalar tətbiq edirik”, - deyə diplomat bildirib.

Onun sözlərinə görə, indiyə qədər İsrail hər hansı ciddi nəticələrdən xilas olub: “Bu dəyişməlidir. Məhz buna görə də mən Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin son məsləhətçi rəyinə əsaslanaraq, işğal olunmuş Ukrayna ərazilərindən məhsulların idxalına mövcud qadağa kimi qeyri-qanuni məskunlaşmalardan məhsulların Avropaya idxalına qadağa qoyulmasını təklif etdim, çünki qərəzsizlik dövlətə inamın əsasını təşkil edir. Mən həmçinin Aİ-nin İnsan Haqları üzrə Xüsusi Nümayəndəsindən İsrailin Aİ Assosiasiyası Sazişinə uyğunluğu ilə bağlı qiymətləndirmə tələb etmişəm və tezliklə onu üzv dövlətlərimizə təqdim edəcəyəm. Bu qiymətləndirməyə əsasən, mən Aİ-yə üzv dövlətləri İsraillə siyasi dialoqu dayandırmağa dəvət edəcəyəm. Bütün bir il eşidilməyən istəklərdən sonra biz həmişəki kimi işləməyə davam edə bilmərik”.

Avropanın baş diplomatının bu cür bəyanatlarının tonu nədən xəbər verir? İnanmaq çətindir ki, ispan siyasətçi bu müharibənin necə başladığını, kimin başlatdığını və bunun üçün əsas məsuliyyətin – qurbanlara, bir ildən artıq terrorçuların əsirliyində saxlanılan girovlara görə kimin üzərinə düşdüyündən xəbərsizdir. Avropa Komissiyasının (Aİ hökuməti) nümayəndəsinin bu mövqeyi İsraili məhv etmək məqsədi daşıyan HƏMAS və “Hizbullah” kimi terror təşkilatlarına dolayı dəstəyin ifadəsi deyilmi?

AYNA mövzunu tanınmış əcnəbi ekspertlərlə müzakirə edib.

İsrailli politoloq David Eydelman:

“Avropa İttifaqının xarici siyasət departamentinin vəzifəsini tərk edən rəhbərinin İsraillə hər hansı əməkdaşlığı dondurmaq əmri verməsi artıq çox təəccüblü deyil. Bu vəzifəsini tərk edən Aİ-nin Xarici Əlaqələr Komissarı təkliflər verəcək, lakin biz bilirik ki, Aİ çox bürokratik bir təşkilatdır. Orada bir fincan qəhvəni ötürmək üçün 27 əl lazım olacaq. Dayandırmanın bütün 27 Aİ ölkəsi tərəfindən təsdiqlənməsi lazımdır, yəni təklifin reallaşması ehtimalı çox azdır.

Bu bəyanat hansısa real, sərt addımın xarakteri deyil, yoldaş Borrelin təqaüdə çıxması ərəfəsində daha çox deklarativ xarakter daşıyır. Sadəcə olaraq, Avropa İttifaqının Borrelin rəhbərliyi altında çevrildiyi “fahişəxanada” əsas odur ki, gələcəyə inamla öz fikrinizi deyəsiniz. Və belə şəxslər üçün arzuolunan gələcək hər cür forumlar, komissiyalar, qrantlardır.

Bu bəyanatın nəticələri çox şeyə aiddir. Prinsipcə, heç kimin bizi sevəcəyini gözləmirik və düşünürəm ki, azərbaycanlı dostlarımız yaxşı başa düşürlər ki, təcavüzkarın haqlı olduğu, hücumun qurbanının günahlandırıldığı hallar olur. Bu, Azərbaycanda 80-ci illərin sonlarından baş verirdi, amma sonda bununla məşğul oldu. İsrail bir dövlət olaraq 1948-ci ildən bəri bununla məşğul olmağa çalışır. Və yəhudi xalqı bir neçə min ildir ki, mövcuddur.

Məlumdur ki, Borreli Avropa xarici siyasətinin rəhbəri vəzifəsində Estoniyanın hazırkı Baş naziri Kaya Kallas əvəz edəcək. Bir çox müşahidəçi və ekspertlər hesab edirlər ki, Borreldən sonra o, əvvəlcə ofisi havalandıracaq, çünki orada çoxlu üfunət iyi var, daha sonra o, Avropa İttifaqının xarici siyasətinə bir nəfəslik buraxmağa nail olacaq. Xüsusilə Yaxın Şərqlə bağlı. Kallas son dərəcə anti-İran siyasətçi hesab olunur və vəzifəyə gəldikdən dərhal sonra İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun terror təşkilatı elan edilməsi məsələsini gündəmə gətirmək niyyətindədir.

Məncə, bu düzgün istiqamətdir. Amma yenə də bunun üçün Aİ-yə üzv olan 27 ölkənin dəstəyini almaq lazımdır və bu, bir az şübhəlidir. Xatırladıram ki, İranın İsrailə son hücumundan sonra Kallas qətiyyətlə dövlətimizin tərəfinə keçdi və bu hücumu böyük müharibə təhlükəsi yaradan ciddi eskalasiya kimi pislədi.

Deməli, Borrel artıq keçib gedən bir xarakterdir və etdiyi hər şey gələcək karyerası üçündür. Ukrayna ilə bağlı bəyanatları, Gürcüstanla bağlı çıxışları da daxil olmaqla, o, Gürcüstan hökumətinə yardım kimi gedən pulları götürüb vətəndaş cəmiyyətinə köçürməyi təklif edir ki, bu da təbii ki, onlar arasında daha da gərginlik yaradacaq. Amma o, bunu Gürcüstanın qeyri-hökumət sektoru üçün etmir, təqaüdə çıxandan sonra rahat yer qazanmaq ümidi ilə bunu özü üçün edir”.

Ukraynalı analitik, Yaxın Şərq Araşdırmaları Mərkəzinin (Kiyev) icraçı direktoru İqor Semivolos:

“Bu mövqedə terror təşkilatlarına dəstək göstərilmir. Çünki söhbət 1967-ci ildə işğal olunmuş, İsrail yaşayış məntəqələrinin mövcud olduğu Fələstin ərazilərindən gedir.

Beynəlxalq hüquq baxımından bu yaşayış məntəqələrinin mövcudluğu cinayətdir. Onlar əhalinin etnik tərkibinin dəyişdirilməsinə yönəlib ki, bu da müharibə qaydalarına və Cenevrə konvensiyalarına ziddir.

Müvəqqəti olaraq işğal olunmuş Ukrayna ərazilərində ruslar da eyni şəkildə hərəkət edirlər. Ona görə də Ukrayna presedentindən istifadə edərək, sanksiyalar rejiminin İsrail yaşayış məntəqələrinə tətbiq edilməsi tamamilə məntiqlidir”.