Icma.az
close
up
RU
İstisu Kəlbəcərin təbii sərvəti və şəfa mənbəyi ARAŞDIRMA

İstisu Kəlbəcərin təbii sərvəti və şəfa mənbəyi ARAŞDIRMA

Sia Az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Kəlbəcər adı çəkiləndə ilk yada düşən təbii sərvətlərdən biri İstisu mineral bulaqlarıdır. Yüksək dağlıq ərazidə yerləşən bu termal mənbələr həm suyunun temperaturu, həm mineral tərkibi, həm də uzun illər formalaşmış kurort ənənəsi ilə Kəlbəcərin ən tanınmış təbii sərvətlərindən biridir.

İstisu yalnız mineral su mənbəyi deyil. Burada XX əsrin əvvəllərindən etibarən müalicə-istirahət infrastrukturu formalaşıb, sovet dövründə ümumittifaq əhəmiyyətli kurort kimi fəaliyyət göstərib. 1993-cü ildə Kəlbəcərin işğalından sonra bu tarix yarımçıq qalıb. 2020-ci ildə rayonun azad edilməsindən sonra isə İstisu yenidən quruculuq layihələrinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib.

İstisu Kəlbəcər rayonunun qərb hissəsində, yüksək dağlıq ərazidə yerləşir. İstisu mineral suları Tərtər çayının mənbə hissəsində yerləşən hidrogeokimyəvi zonaya daxildir və burada Yuxarı İstisu, Aşağı İstisu və Kəlbəcər mineral su qruplarına ayrılır.

İstisu tarixinin ən maraqlı tərəflərindən biri onun sadəcə təbii bulaq kimi deyil, mineral suyun xüsusiyyətləri araşdırıldıqca ərazidə müalicə-istirahət infrastrukturu yaradılıb.

Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytında verilən məlumata görə, İstisu sanatoriyası 1927-ci ildə fəaliyyətə başlayıb və keçmiş Azərbaycan SSR-də ittifaq əhəmiyyətli ikinci böyük kurort hesab olunub. Sanatoriyanın ərazisində üç yataq korpusu, müalicəvi vanna binası və poliklinika korpusu fəaliyyət göstərib. Sovet dövründə kurort ildə təxminən 50 min nəfər qəbul etmək imkanına malik olub.

1920-ci illərin sonundan etibarən İstisu artıq yalnız yerli əhali üçün tanınan bulaq deyil, müalicə və istirahət məkanı kimi formalaşmağa başlayıb.

1950-ci illərdə isə kurortun infrastrukturu daha da genişləndirilib. Prezident Kitabxanasının Kəlbəcərlə bağlı materialında 1951-ci ildə Yuxarı İstisuda vannalar, kurort xəstəxanası və mehmanxananın tikildiyi qeyd olunur.

İstisu bulaqlarının əsas xüsusiyyətlərindən biri suyunun temperaturudur. Təbii temperatur 60°C-dən yuxarı olur. 2022-ci ildə yeni zavod üçün qazılmış quyuda isə suyun temperaturunun 60–65°C olduğu açıqlanıb.

Suyun mineral tərkibi də onun əsas xüsusiyyətlərindəndir. Bir litr suda mineral maddələrin miqdarının 6,7 qrama qədər, tərkibində litium, brom, yod, mərgümüş, fosfor, sink, mis, nikel, maqnezium, dəmir və digər komponentlər var.

Elmi materiallarda İstisu-Kəlbəcər hidrogeokimyəvi zonasında Yuxarı və Aşağı İstisu mineral su qruplarının olduğu, Yuxarı İstisu sularının balneoloji baxımdan əhəmiyyət daşıdığı qeyd edilir.

2024-cü ildə “Yuxarı İstisu” yatağından götürülmüş nümunələr Almaniyanın SGS Institut Fresenius GmbH laboratoriyasında analiz edilib. Bu analizlər və balneoloji rəylər əsasında suyun fizioloji, metabolik və müalicəvi təsirlərinin qiymətləndirildiyi bildirilir. İstisunun tarixində növbəti böyük mərhələ mineral suyun sənaye üsulu ilə qablaşdırılmasıdır.

“İstisu” mineral suyunun sənaye istehsalı 1976-cı ildə başlanılıb. Bu məhsul sonradan Kəlbəcərin ən tanınan brendlərindən birinə çevrilib.

1980-ci illərdə ərazidə daha böyük mineral su istehsalı infrastrukturu yaradılıb. Prezidentin rəsmi saytında 1981-ci ildə əvvəlki “İstisu” mineral su zavodunun inşa edildiyi, onun 1991-ci ilin sonlarında fəaliyyətini dayandırdığı bildirilir.

1993-cü ilin aprelində Kəlbəcərin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilməsindən sonra İstisunun normal fəaliyyəti dayanıb.

Kəlbəcərin 2020-ci ildə işğaldan azad edilməsindən sonra İstisu ilə bağlı yeni mərhələ başladı. Artıq məqsəd yalnız köhnə sanatoriyanı bərpa etmək deyil, İstisunu müasir müalicə və turizm infrastrukturu ilə yenidən formalaşdırmaqdır.

26 iyun 2022-ci ildə “İstisu” mineral su zavodunun və yeni sanatoriyanın təməli qoyuldu. 2024 cü ildə “İstisu” suyu yenidən bazara qayıtdı

2 sentyabr 2024-cü ildə Kəlbəcərdə yeni “İstisu” mineral su zavodunun açılışı olub.

Yeni zavodun illik istehsal gücü 100 milyondan çox şüşə butulkadır. Müəssisədə Almaniyanın “Krones” şirkətinin avtomatlaşdırılmış istehsal xətləri və robotlaşdırılmış anbar idarəetmə sistemlərindən istifadə olunur. Zavod iki növbəli rejimdə fəaliyyət göstərir və təxminən 100 nəfər çalışır.

İstisu layihəsinin digər əsas istiqaməti yeni müalicə-istirahət kompleksidir. Kompleksin ümumi ərazisi 80 min kvadratmetr təşkil edir. Komleksdə:

145 otaqlı hotel

10 kottec

5 inzibati bina

10 min kvadratmetrlik SPA mərkəzi

16 açıq və qapalı hovuz

termal hamamlar

müalicəvi termal vannalar

hidroterapiya hovuzları

isti və soyuq su ilə kontrast terapiya hovuzu

buxar və duz otaqları

müalicəvi palçıq prosedurları

masaj və digər prosedur otaqları var.

Kompleksdə mineral sularla müalicə ilə yanaşı, pelioidterapiya — palçıqla müalicə və klimatoterapiya — iqlim müalicəsi fəaliyyət göstərir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:168
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 18 Sentyabr 2026 16:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see327

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see325

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see318

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see308

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see304

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see300

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see299

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see270

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see264

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see260

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see258

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see256

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see250

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see247

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see245

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see244

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see208

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see207

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri