Kəndlini kənddə saxlamaq üçün: İş, məktəb, pul, ev, əyləncə...

Son vaxtlar urbanizasiya aktual məsələrdən biri olsa da, bu istiqamətdə problemlər hələ də həll olmur.  

Burada əsas məqamlardan biri kmi bölgələrdə mövcud infrastrukturun, iş yerlərinin olmaması nəticəsində əhalinin paytaxta köç etməsi göstərilir. Onu da qeyd edək ki, bu gün kəndlərdə şagird sayı az olan məktəblər birləşdirilir, Sovet dövründə mövcud olan həkim məntəqələri bağlanır, həkimlər artıq yoxdur, kitabxanalar bağlanıb.  Mövcud sosial infratrukturun olmaması isə vətəndaşları öz doğma yerlərini tərk etməyə məcbur edir.   

Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədr müavini, Milli Cəbhə Partiyasının (MCP) başqanı Razi Nurullayev  məsələ ilə bağlı bildirib ki, Azərbaycanda kəndlərin boşalması artıq sadəcə sosial məsələ deyil, milli təhlükəsizlik və ərzaq müstəqilliyi ilə bağlı strateji problemdir: 

“Gəncləri kənddə saxlamaq çağırışlarla yox, yalnız real iqtisadi və sosial üstünlüklər yaratmaqla mümkündür. Dövlət kənddə yaşayan ailələrə xüsusi güzəştlər paketi təqdim etməli və təcili olaraq "Kəndlərin İnkişafı üzrə Dövlət Proqramı" qəbul olunmalıdır”. Deputat kənd insanının üzləşdiyi əsas iqtisadi çətinlikləri və gənclərin köç səbəblərini diqqətə çatdırıb:

“Biz gəncləri daha yaxşı həyat və sabit gəlir axtardıqları üçün qınaya bilmərik. Bu gün kənddə iş yerləri məhduddur, sosial-mədəni mühit zəifdir. Hətta dağ kəndində yaşayan bir ağsaqqalın dediyi "Mənə təmiz hava yox, pul lazımdır" sözləri bu acı reallığı tam ifadə edir. 

Şəhərin ekoloji yükünü azaldan, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyini təmin edən kənd sakini dövlət tərəfindən xüsusi dəstəklənməlidir. Kənddə daimi yaşayan ailələr üçün kommunal xərclərdə (qaz, işıq, su) güzəştlər tətbiq edilməli, kənddə ev tikmək istəyən gənclərə güzəştli ipoteka və biznes qrantları verilməlidir”. 

Millət vəkili kəndlərdə emal sənayesinin qurulmasının və mütəxəssislərin təşviq edilməsinin vacibliyini vurğulayıb: 

“Kənd yalnız əkin sahəsi deyil, iqtisadiyyatın drayveridir. Kəndlərdə emal müəssisələri, aqroparklar və logistika mərkəzləri yaradılmalıdır ki, kəndli məhsulunu emal edib daha çox gəlir qazana bilsin. Həmçinin kənddə çalışan müəllim, həkim, aqronom və baytarlar üçün əlavə əməkhaqqı və mənzil proqramları genişləndirilməlidir. 

Hazırlanacaq "Kəndlərin İnkişafı üzrə Dövlət Proqramı" güzəştli kreditləri, rəqəmsal təhsili, yüksək sürətli interneti və sosial infrastrukturu özündə birləşdirməlidir. Gənc şəhərə köçməyi deyil, kənddə qalmağı özü üçün daha sərfəli seçim hesab etməlidir”. 

Mövcud problemlə bağlı  iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, Azərbaycanda regionlardan, kəndlərdən şəhərə köç davam edəcək:

“Bizdə urbanizasiya hələ bitməyib. Bu, yalnız iqtisadi məsələ deyil. Belə ki, “yalnız işi-gücü olsun, kənddə yaşayacaq” düşüncəsi də yanlışdır. 

Çünki yalnız bununla məsələ həll olunmur. Kənd həyatı ilə şəhər həyatı arasında keyfiyyət fərqi aradan qalxmalıdır. Yəni mədəni istirahət imkanları yaradılmalı, regional mərkəzlər formalaşmalıdır. Kənddə yaşayan istənilən şəxs bir neçə kilometr getməklə hansısa bir qəsəbədə, şəhərdə şəhər həyatı yaşamalıdır. 

Teatra, kinoya getməli, dincəlməli, müxtəlif mədəni tədbirlərin iştirakçısı olmalıdır. Biz şəhər dedikdə ancaq Bakını düşünürük. Ölkədə 6-8 böyük şəhər olmalıdır.

Xankəndi, Şəki, Gəncə, Lənkəran, Mingəçevir kimi şəhərlər cazibə mərkəzinə çevrilməlidir. Belə olsa, bəlkə də bu prosesin qarşısını almaq mümkün olar”. 

Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: urbanizasiya Razi Nurullayev Natiq Cəfərli

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin