Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Kiçik knyazlıqdan dünyanın ən böyük dövlətinə TARİX

Kiçik knyazlıqdan dünyanın ən böyük dövlətinə TARİX

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yaxud, 500 illik fasiləsiz işğal və hərbi ekspansiyanın nəticəsi

Müasir dünya xəritəsinə nəzər saldıqda 17.1 milyon kvadratkilometr sahəsi ilə Rusiya Federasiyasının tutduğu nəhəng coğrafiya diqqəti cəlb edir. Lakin bu böyüklük təsadüfi bir coğrafi bəxt deyil. Moskva Knyazlığından başlayan və təxminən 500 il davam edən fasiləsiz ekspansiya, hərbi işğallar, kolonizasiya və diplomatik addımların nəticəsidir.

Rus imperiya təfəkkürünün formalaşması və bu gün gördüyümüz sərhədlərə çatması tarixən 6 ana dövr üzrə təsnif olunur.

I Mərhələ

XV əsrin sonlarında Moskva Knyazlığı Qızıl Orda asılılığından tamamilə qurtulduqdan sonra ətrafdakı digər rus knyazlıqlarını vahid mərkəzdə birləşdirməyə başladı. 1550-ci illərdə İvan Qroznı Qazan və Həştərxan xanlıqlarını süquta uğratdı. Bununla Rusiya Volqa çayı boyunca Xəzər dənizinə çıxış əldə etdi və ilk dəfə olaraq çoxmillətli imperiya modelinin təməli qoyuldu. XVI əsrin sonlarında kazak hərbi dəstələrinin (Yermakın yürüşü) köməyi ilə Ural dağları keçildi və Sibir xanlığı məğlub edildi.

II Mərhələ

Romanovlar sülaləsi dövrünə təsadüf edən mərhələdə rus kazakları və ekspedisiyaları Sibirin geniş, seyrək məskunlaşılmış ərazilərini sürətlə keçərək əsrin ortalarında Sakit Okean sahillərinə (Oxotsk dənizi) çatdılar. Genişlənmənin əsas iqtisadi stimulu qiymətli xəz dərisi ticarəti idi. 1654-cü ildə Polşa-Litva dövlətinə (Reç Pospolita) qarşı mübarizədə Dnepr boyu Ukrayna torpaqları (Pereyaslav sazişi) Rusiya çarlığının tərkibinə qatıldı, Smolensk və Kiyev ələ keçirildi.

III Mərhələ

I Pyotr və II Yekaterinanın dövrü Rusiyanın kontinental dövlətdən Avropanın aparıcı qlobal imperiyasına çevrilməsi dövrüdür. I Pyotr İsveçi məğlub edərək Baltik dənizinə çıxış qazandı. Yeni paytaxt Sankt-Peterburq tikildi və 1721-ci ildə dövlət rəsmən İmperiya elan olundu. II Yekaterina dövründə Osmanlı İmperiyası ilə aparılan müharibələr nəticəsində Şimali Qara dəniz sahilləri və Krım Xanlığı (1783) ilhaq edildi. Polşanın üç dəfə bölüşdürülməsi ilə Litva, Belarus və Sağ Sahil Ukraynası imperiyaya birləşdirildi.

IV Mərhələ

I Aleksandr, I Nikolay, II Aleksandrın dövründə Rusiya öz sərhədlərini maksimum həddə çatdırdı. Qacarlar ilə müharibələr nəticəsində Gülüstan (1813) və Türkmənçay (1828) müqavilələri ilə Şimali Azərbaycan (Bakı, Gəncə, İrəvan, Naxçıvan xanlıqları) və Gürcüstan ilhaq edildi. Qafqaz müharibələri (1817–1864) ilə Şimali Qafqaz tam nəzarətə götürüldü. XIX əsrin ikinci yarısında Xiva, Buxara və Qoqand xanlıqları məğlub edilərək Özbəkistan, Tacikistan, Qırğızıstan və Türkmənistan əraziləri işğal olundu. Çinlə imzalanan müqavilələrlə Amur və Ussuri boyu ərazilər (Vladivostok) ələ keçirildi. Bununla yanaşı, 1867-ci ildə Alyaska ABŞ-a satıldı.

V Mərhələ

1917-ci il inqilabından sonra çar imperiyası dağılsa da, bolşeviklər ərazilərin böyük hissəsini SSRİ adı altında birləşdirdilər. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra SSRİ Baltikyanı ölkələri, Qərbi Ukraynanı, Moldovanı (Bessarabiya), Kalininqradı və Yaponiyadan Kuril adalarını özünə qatdı.

VI Mərhələ

1991-ci ildə SSRİ-nin süqutu ilə Rusiya 14 müstəqil respublikanı (o cümlədən Azərbaycanı) itirsə də, 17.1 milyon km² ərazi ilə hələ də dünyanın sahəcə ən böyük dövlətidir.

İşğalın 3 əsas mexanizmi

Maraqlıdır, bəs ruslar bu qədər ərazini necə ələ keçirə biliblər? Bunun da sadə səbəbləri var. Sibirin azməskunlaşmış olması rusların Sakit okeanacan maneəsiz irəliləməsinə şərait yaradıldı. Güclü imperiyalarla (Osmanlı, İsveç, Qacarlar) aparılan şiddətli müharibələr hesabına dənizlərə çıxış alındı. İşğal olunmuş regionlara (Qafqaz, Mərkəzi Asiya) slavyan əhalisinin köçürülməsi ilə hərbi və demoqrafik nəzarət təmin edildi.

V.VƏLİLİ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Sentyabr 2026 18:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri