Köhnə yaralarımız sağalır...

Xocalının iki kəndinə növbəti köç yola salındı

İşğaldan azad olunmuş ərazilərimizə qayıdış yalnız coğrafi dəyişiklik deyil, həm də bir millətin tarixinə, mədəniyyətinə və gələcəyinə olan qayıdışıdır. Bu, həm də bir xalqın faciəvi illərdən sonra öz varlığını və kimliyini yenidən tapmasının simvoludur. İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizin ən mühüm və simvolik bölgələrindən biri Xocalıdır. Burada baş verənlər yalnız Azərbaycan xalqının deyil, bəşəriyyətin yaddaşında silinməz izlər buraxmışdı. Xocalıya qayıdış, həm də bu şəhərin faciəsinin, bir millətin başına gələn ən ağır sınaqların üstündən keçərək gələcəyə olan inamın rəmzidir. Xocalı deyəndə gözlərimizin önündə ermənilərin törətdiyi əsrin soyqırımı, yer üzündən silinmiş şəhər, dinc insanların kütləvi qətliamı, yeri-göyü inlədən faciələr canlanırdı. Körpələrimizin vəhşiliklə qətlə yetirilməsi, bir yandan da qədim Azərbaycan torpağı olan şəhərin işğal edilərək yerlə-yeksan olması ürəyimizdə sağalmaz bir yara açmışdı. Düz 30 ilə yaxın bu ürək ağrısı ilə yaşadıq... Faciəmiz nə qədər böyük idisə, bizə bu müsibəti yaşadan düşmən üzərində qələbəmiz də o qədər möhtəşəm oldu. 19 sentyabr 2023-cü ildə aparılan lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Xocalı işğaldan azad edildi. Yevlax rayonunda keçirilən danışıqların nəticəsində Xocalı rayonu 24 sentyabr 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikasının nəzarətinə keçdi. Ölkə başçısı oktyabrın 15-də isə Xocalıda üçrəngli bayrağımızı ucaltdı.

8 ailə tamamilə məhv edilmişdi...

Xocalı şəhəri erməni vandalizminin ilk ünvanlarından biri idi. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə törədilən soyqırımı ermənilərin müharibə cinayətləri sırasında xüsusi amansızlığı ilə fərqlənir. Qeyd olunan tarixdə keçmiş sovet ordusunun 366-cı alayının dəstəyi ilə Xocalıya hücum çəkən ermənilər bir gecənin içində bütün şəhəri yerlə-yeksan etdilər. Xocalı faciəsi dünya tarixində dinc əhalinin kütləvi qətliamı kimi dərin iz qoymuş Xatın, Holokost, Sonqmi, Lidiçe, Babi Yar, Ruanda və Serebrenitsa kimi soyqırımları ilə bir sırada dayanır.

Xocalı soyqırımı zamanı 613 nəfər, o cümlədən 106 qadın, 63 uşaq və 70 qoca xüsusi qəddarlıqla öldürülüb, 1275 insan əsir və girov götürülərək işgəncələrə məruz qalıb. Onlardan 150 nəfərin, o cümlədən 68 qadın və 26 uşağın taleyi bu günədək məlum deyil. Qırğın zamanı 487 nəfər müxtəlifdərəcəli bədən xəsarətləri alıb. Həmçinin 8 ailə tamamilə məhv edilib, 130 uşaq valideynlərindən birini, 25 uşaq isə hər iki valideynini itirib.

54 ailənin sevinci

Dünən Xocalı rayonunun Şuşakənd və Təzəbinə kəndlərinə növbəti köç karvanı yola salınıb. Bu mərhələdə Şuşakənd kəndinə 27 ailə - 116 nəfər, Təzəbinə kəndinə isə 27 ailə - 117 nəfər köçürülür.

Qeyd edək ki, köç edənlər respublikanın müxtəlif yerlərində, əsasən yataqxanalarda, sanatoriya və inzibati binalarda müvəqqəti məskunlaşmış ailələrdir.

Gələcəyə baxış...

“Böyük Qayıdış”ın tam həyata keçməsi yalnız infrastrukturun bərpasından ibarət deyil. Bu, həm də insan amilini, mədəniyyətin qorunmasını, təhsil və səhiyyənin inkişafını, sosial qayğıların təmin olunmasını ehtiva edən kompleks bir prosesdir. Qayıdışın gələcəyi, həmçinin Azərbaycanın regionda daha güclü bir dövlət olmasını, həm də dünyanın müxtəlif guşələrindən gələn investisiyaların artmasını təmin edəcək.

Azərbaycanın işğaldan azad etdiyi torpaqlara qayıdışı, yalnız bir xalqın yaşamaq uğrunda mübarizəsinin simvolu deyil, həm də regionda sülh və əməkdaşlığın təməlini qoyan böyük bir addımdır. Bu, həmçinin, insanın iradəsinin, gücünün və ümidi qorumağın möhtəşəm bir göstəricisidir. 30 il əvvəl başlanmış bu yol, hazırda yeni bir mərhələyə qədəm qoyur və gələcəyə ümidlə baxan bir xalqın mübarizəsini təcəssüm etdirir.

“Böyük Qayıdış” həm də insanın öz tarixi və mədəniyyəti ilə barışmasının, köhnə yaraların sağalmasının simvoludur. Bu yolda Azərbaycanın qarşısında hələ çox işlər dayanıb, lakin bir o qədər də imkanlar və ümidlər var.

Yeganə

Məqalə “Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi”nin maliyyə dəstəyi ilə “İşğaldan azad olunmuş ərazilərə “Böyük Qayıdış” istiqaməti üzrə hazırlanmışdır.