Lavrov indi də Qazaxıstana dil uzadır “Tokayevlə razı deyiləm”

Məlum olduğu kimi, Rusiyanın imperiyaçılıq maraqlarının Ukraynadan sonrakı əsas hədəfi kimi daha çox Qazaxıstan göstərilir. Artıq Rusiya Dumasının deputatları, məmurlar, tanınmış şovinist və millətçi siyasi fiqurlar, politoloqlar, Kreml təbliğatçıları da daxil olmaqla, müxtəlif səviyyələrdə Qazaxıstan ərazilərinə qarşı iddialar səsləndirilib, bu ölkənin dövlətçiliyi, suverenliyi və ərazi bütövlüyü sual altına alınıb. İndi isə artıq Rusiya XİN səviyyəsində buna dair eyhamlar vurulmağa başlayıb. Belə ki, Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin dövlətlərin ərazi bütövlüyü hüququ ilə bağlı mövqeyini dəstəkləmədiyini bildirib.

“AzPolitika” xəbər verir ki, Lavrov bunu “Kommersant”a müsahibəsində deyib.

Nəşrin jurnalistləri (təbii ki, əvvəlcədən hazırlanmış şəkildə) Tokayevin 3 il öncə Putinin iştirakı ilə keçirilən tədbirdəki məlum çıxışıyla bağlı Lavrova sual veriblər. Tokayev həmin vaxt demişdi ki, əgər biz yalnız xalqların öz müqəddəratını təyinetmə hüququ ideyasını rəhbər tutsaq, dünyada bir çox regional münaqişələr yaranacaq. 2022-ci ilin yayında Qazaxıstan Prezidenti bildirib ki, BMT Nizamnaməsinin bu prinsipi başqa bir vacib prinsiplə - ərazi bütövlüyü ilə ziddiyyət təşkil edir və əgər birincisi tam həyata keçirilərsə, dünyada 600-dən çox ölkə meydana çıxacaq, xaos yaranacaq.

Lavrov bu çıxışı xatırladığını və Tokayevlə qətiyyən razılaşmadığını deyib: "Onun(Tokayev-red.) üçün yalnız ərazi bütövlüyü hüququ var. Amma bir daha deyirəm: Əgər siz BMT-nin üzvüsünüzsə, Nizamnaməyə bütünlüklə hörmət etməlisiniz”.

“Mən dekolonizasiyanı misal çəkərdim” deyən Rusiya XİN başçısı əlavə edib ki, ərazi bütövlüyü hüququna “hökumətləri müəyyən bir ərazidə yaşayan bütün insanları təmsil edən dövlətlər tərəfindən hörmət edilir”. Yəni, demək istəyib ki, məsələn, Qazaxıstanın xüsusilə də şimalında nisbi çoxluq təşkil edən rus əhalisi hesab etsə ki, Qazaxıstan hökuməti onları təmsil etmir, o zaman onların öz müqəddəratını həll etmək hüququ yaranır. Məlum məsələdir ki, öz ərazisindəki çoxsaylı qeyri-rus millətlərinin öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu çoxdan rədd edən və imperiya üsul-idarəsinin hökm sürdüyü Rusiya həmin “öz müqəddəratını təyinetmə” bəhanəsindən çıxış edərək, Ukraynada, Moldovada, Gürcüstanda, eləcə də Azərbaycanda separatizmi dəstəkləyib. Nəticədə, çoxsaylı qanlı müharibələrə, itkilərə, qırğınlara səbəb olub və bu gün də həmin siyasətini davam etdirir.

Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev isə Astananın beynəlxalq hüquqa əsaslanan bütün dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə sadiqliyindən dəfələrlə danışıb. Bu səbəbdən Qazaxıstan Tayvanı və Kosovonu tanımır. 2022-ci ilin yayında Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunda çıxış edən Prezident Tokayev Putinin üzünə demişdi ki, Qazaxıstan “dxr” və “lxr” (Ukraynanın Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal olunmuş Donetsk və Luqansk vilayətləri – red.) “kvazidövlət ərazilərini” tanımır. Bu, həm də o demək idi ki, nə vaxtsa Rusiya Qazaxıstan ərazisində də bu cür qondarma qurumları yaratmaq həvəsinə düşməsin.

Lavrovun son müsahibəsi isə göstərir ki, Rusiya Qazaxıstanın bu mövqeyini həzm edə bilmir və öz iblis planlarından vaz keçmək fikrində deyil…

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”