Leylaların ömrü yarım qalmasın Yol qəza qurbanlarının sayı durmadan artır FOTO

Arxa fonda fotoda gördüyünüz qız Leyladır. Bu gün o, aramızda yoxdur. Çünki yol qəzasının qurbanı olub. Leyla çox savadlı və istedadlı bir rəssam kimi formalaşırdı. Amma yol canavarı onu da aramızdan apardı. Leyla böyüyüb gözəl bir rəssam, qayğıkeş ana, sevimli övlad olacaqdı. Amma olmadı. Qəza qurbanı oldu. Qəzalara dur demək üçün sadə düstür var - Qaydalara əməl etmək!
Bu gün noyabrın sonuncu həftəsindən öncəki həftənin sonuna yaxınlaşırıq. Hər il noyabrın sonuncudan öncəki həftənin bazar günü Ümumdünya yol qəzası qurbanlarının Anım Günü kimi qeyd olunur. BMT tərəfindən qeyd olunan bu günün simvolik mənası dünya dövlətlərinin diqqətini yol-nəqliyyat hadisələrinin qarşısını almaq üçün ciddi addımlar atmağa cəlb etməkdir. Təəssüf ki, hər il dünya üzrə yol qəza qurbanlarının sayı 1,5 milyon nəfər təşkil edir. Qəzalarda xəsarət alanlar isə bundan iki dəfə çox olur. Bu isə o deməkdir ki, yol qəzaları bütün dünyada Ümumi Daxili Məhsulun (ÜDM) aşağı düşməsinə birbaşa təsir edir. Dünyada bu rəqəmi ÜDM-nin 0.9 faizi kimi götürürlər. Azərbaycanda isə 0.4-0.6 faiz aralığında rəqəmlərin formalaşdığı ehtimal olunur.

Yol qəzalarının ÜDM-yə təsiri bir sıra sosial-iqtisadi amillərlə birbaşa bağlıdır. Birincisi, yol qəzasında ölümlərin çoxalması dövlətin iqtisadi inkişafına təsir göstərir. Bir insanın yetişdirilməsi üçün dövlətin çəkdiyi xərclər, onun ölümü, ölüm xərcləri, ölümdən sonra ailəsinə ödəniləcək sığorta və digər ödənişlər, himayəsində olan azyaşlı uşaqlara görə 18 yaşadək sosial ödəmələr və digər məsələlər birbaşa təsirdir. Üstəlik, qəza zamanı yol təsərrüfatına dəyən zərər də dövlətin üzərində qalır.
Qəza ölümlə nəticələndikdə hadisəni törədən şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb olunur. Belə olan halda, onun mühakiməsi və istintaqı dövlət üçün əlavə xərcdir. Şəxs həbsxanaya göndəriləcəksə iş qabiliyyətini itirmiş olacaq. Əvəzində isə dövlət onun həbsxana xərclərini (geyim, qida və s.) qarşılamalı olur. Bu dövrdə həmin ailənin çəkdiyi maddi və mənəvi zərər də hesablanmalıdır. Beləcə, dövlətdə və cəmiyyətdə itkilər formalaşır.

Bütün hallarda, qəzalar və qəzada ölüm və xəsarətlər bütövlükdə cəmiyyətin bir çox sahələrinə təsir göstərir. Yəni təkcə qəza törədən və ya qəzaya düşən tərəf yox, bütov cəmiyyət itirir. Odur ki, hər birimiz yol-nəqliyyyat hadisələrinə qarşı barışmaz mövqedə dayanmalı, ciddi mübarizə aparmalıyıq. Cəmiyyətimizi və dövlətimizi qorumaq üçün bunu mütləq etməliyik.

Yol qəzalarında həlak olanlara Allah rəhmət diləyirəm!

Elməddin Muradlı