Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Liviyada nə baş verir?

Liviyada nə baş verir?

Yeniazerbaycan saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Afrika qitəsində geostrateji və geosiyasi cəhətdən xüsusi əhəmiyyətə malik, xüsusilə də neft-qaz ehtiyatları ilə zəngin olan Liviya yenidən beynəlxalq medianın gündəm mövzusuna çevrilib. Liviyada vəziyyət yenidən gərginləşib. Ölkədə yeni münaqişə ocağının yaranacağı ehtimal olunur. Belə ki, “Libya Press” agentliyinin məlumatına görə, mayın 13-14 -də Liviyanın paytaxtı Tripolidə şiddətli silahlı toqquşmalar baş verib. Qarşıdurmalar nəticəsində ən azı 6 nəfər həyatını itirib və 70 nəfər yaralanıb. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən beynəlxalq səviyyədə  tanınan Tripolidəki Milli Birlik Hökumətinin Daxili İşlər Nazirliyi yerli əhalini öz evlərində qalmağa çağırıb.  Tripolidə sabitliyi bərpa etmək üçün şəhərin bütün ərazilərinə qoşun yerdilib. Artıq daxili qoşunların şəhərdə sabitliyi və təhlükəsizliyi bərqərar etdiyi iddia olunur. Qeyd edək ki, toqquşmalar Liviya Prezident Şurasına tabe olan Sabitliyə Dəstək Qüvvələrinin rəhbəri Abdelqani əl-Kiklinin öldürülməsindən sonra başlayıb. Əl-Kiklinin öldürülməsindən dərhal sonra ona tabe olan Misrata Briqadası hökumətin təhlükəsizlik qüvvələrinin obyektlərinə hücumlar həyata keçirib. Hazırda atəşkəsin təmin olunmasına baxmayaraq, növbəti qarşıdurmanın baş verməməsi üçün hər iki tərəf arasında danışıqlar aparılır.  Liviyalı jurnalist Mustafa Fetouri “Russia Today”ə şərhində bildirib ki, son hadisədən sonra Tripolidə vəziyyətin sabitləşməsi qeyri-mümkün görünür və proseslər daha ağır silahlı toqquşmalara gətirib çıxara bilər.

Ölkə növbəti vətəndaş müharibəsi astanasında

Məsələ ilə bağlı politoloq Tural İsmayilov “Yeni Azərbaycan” qəzetinə şərhində qeyd edib ki, Liviya  qeyri-sabit və mərkəzi hakimiyyət böhranı yaşayan bir ölkədir. “Tripolidə baş verən son hadisələr bu böhranın hələ də tam həll olunmadığını göstərir. Abdelqani əl-Kiklinin öldürülməsi yalnız bir şəxsin həyatı ilə bağlı məsələ deyil, o, ciddi güc simvolu və Prezident Şurasının əsas dayaq nöqtələrindən biri idi. Onun öldürülməsi hərbi-siyasi balansın pozulmasına səbəb olub. Bu balanssızlıq isə yeni qarşıdurmalara zəmin yarada bilər. Əl-Kiklinin rəhbərlik etdiyi Sabitliyə Dəstək Qüvvələri Tripolinin təhlükəsizliyində əsas rol oynayırdı. Bu qüvvələrin rəhbərsiz qalması və ya yeni rəhbər ətrafında konsolidasiyanın baş tutmaması şəhərin daxilində hakimiyyət boşluğu yarada bilər”. Ekspertin sözlərinə görə, hazırkı durumda bir neçə güc mərkəzinin bu boşluğu doldurmaq üçün təşəbbüs göstərməsi real görünür. “Liviyanın siyasi xəritəsi əsasən bölgə və qəbilə maraqları əsasında parçalanıb. Tripolidə baş verənlər də bu parçalanmanın tipik nəticəsidir. Toqquşmaların qısa müddətdə dayanacağı ehtimal edilsə də, uzunmüddətli perspektivdə genişmiqyaslı qarşıdurmalar istisna deyil. Çünki Tripoli təkcə paytaxt deyil, həm də beynəlxalq tanınan idarəetmə mərkəzidir”. T.İsmayilov, həmçinin vurğulayıb ki, hər hansı bir güc qrupu bu şəhəri ələ keçirmək və ya orada üstünlük qazanmaqla beynəlxalq legitimlik iddiası qazanmağa çalışa bilər. “Bu isə BMT və digər beynəlxalq oyunçular üçün ciddi başağrısı olacaq. Eyni zamanda Liviyada indiyədək bir çox xarici güc aktoru - o cümlədən Türkiyə, Rusiya, BƏƏ və Misir yerli qüvvələr üzərindən öz təsir dairəsini qurmağa çalışıb. Bu aktorlar arasındakı maraq savaşının yenidən qızışması mümkündür. Əl-Kiklinin öldürülməsi bu güclərə fürsət kimi görünə bilər. Xüsusilə, Misir və BƏƏ-nin Qərbi Liviyada artan təsir imkanlarını dəyərləndirməyə çalışacağı gözləniləndir”.

Avropa yeni miqrasiya təhlükəsi qarşısında

“Eyni zamanda, təhlükəsizliyin zəifliyi miqrasiya axınlarına da gətirib çıxara bilər. Tripoli hazırda Afrika və Yaxın Şərqdən Avropaya keçid nöqtələrindən biridir. Nəzarətin zəifləməsi insan qaçaqmalçılığı və qeyri-qanuni miqrasiyanı artıracaq. Bu isə Aİ-nin də diqqətini bir daha Liviyaya yönəldə bilər,”- deyə T.İsmayilov bildirib.

Ya sabitlik, ya da qarşıdurma

Ekspert əlavə edib ki, Liviyanın daxili sabitliyi yalnız lokal faktorlarla deyil, regional və beynəlxalq balanslarla müəyyən edilir. “Sülh prosesinin zəifləməsi və etimadsızlıq mühiti yenidən güclənə bilər. Siyasi dialoq üçün şərait daralır. Bu səbəbdən, yaxın həftələrdə Tripolidə hazırkı vəziyyət ya təhlükəli hala çevriləcək, ya da nizamlanması istiqamətində addımlar atılacaq. Dövlət strukturlarının zəifliyi, təhlükəsizlik aparatlarının şəxslərə bağlılığı Liviyanı yenidən xaos riski ilə qarşı-qarşıya qoyur. BMT-nin səssizliyi isə bu xaosun beynəlmiləlləşməsinin qarşısını ala bilməz.  Xüsusi bir məqamı da qeyd edim ki, Liviya yalnız bir ölkə deyil, eyni zamanda, böyük regional strateji qovşaqdır. Bu qovşağın sabitliyi pozularsa, Yaxın Şərq və Aralıq dənizi bölgəsində təhlükəli hallar baş verəcək.

Yunis ABDULLAYEV

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:156
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 16 May 2025 09:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri