Icma.az
close
up
RU
Long COVID 19: Alimlər infeksiyanın uzunmüddətli təsirlərini tədricən üzə çıxarır

Long COVID 19: Alimlər infeksiyanın uzunmüddətli təsirlərini tədricən üzə çıxarır

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Alimlər COVID-19 pandemiyasının nəticələrini və onun orqanizmə uzunmüddətli təsirini araşdırmağa davam edirlər.

Long COVID adlanan sindromun bir çox simptomları artıq məlumdur: beyin dumanı, daimi yorğunluq və s. Lakin yeni tədqiqatlar göstərir ki, bu təsirlər daha dərin, mürəkkəb və bəzən daha az nəzərə çarpandır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə The New York Times yazır.

Beyin: o niyə dumanlanır?

Bir çox pasiyentlər xəstəlik zamanı baş ağrısı, başgicəllənmə, düşüncələrin qarışması, diqqət toplamaqda çətinlik və yaddaş problemləri yaşayırlar. Bu simptomlar aylarla davam edə bilər.

Müxtəlif qiymətləndirmələrə görə, insanları 30%-ə qədəri infeksiyadan azı üç ay sonra belə bu təsirləri hiss edir.

Bunun əsas səbəbi iltihabdır. O, neyronlara zərər vurur və onların arasında əlaqələrin formalaşmasına mane olur.

Bəzi ehtimallara görə, virus qan-beyin baryerini pozur və onun fraqmentləri beyində gözləniləndən daha uzun müddət qala bilər.

Ağciyərlər: qalan çapıqlar

COVID-19 əsas xəstəlik keçdikdən sonra belə uzunmüddətli tənəffüs problemlərinə səbəb ola bilər. Bəzi hallarda sətəlcəm inkişaf edir və ya ağciyərlərdə çapıqlar yaranır, bu isə onların orqanizmi oksigenlə təmin etmə qabiliyyətini azaldır.

Araşdırmalar göstərir ki, xəstəxanaya yerləşdirilmiş pasiyentlərin 10%-dən çoxunda iki il sonra da ağciyər zədələnmələrinin əlamətləri qalır.

Virus tənəffüs yollarının hüceyrələrinə təsir edərək iltihaba səbəb olur, sağlam toxumaları dağıdır. Nəticədə həmin yerlərdə çapıqlar əmələ gəlir, bu da ağciyərlərin genişlənmə qabiliyyətini məhdudlaşdırır.

Ürək: gizli təhlükə

COVID-19 ürək xəstəlikləri – infarkt, insult, aritmiya riskini artıra bilər. Aparılan genişmiqyaslı tədqiqatlardan biri göstərib ki, belə pasiyentlərdə ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riski üç il ərzində yüksək qalır.

İnfeksiya ürəyə güclü yük yaradır. Virus həmçinin damar divarlarına zərər verə, iltihaba səbəb ola və ya qan laxtalanmasını artıraraq qan axınını bağlaya bilər.

Bağırsaq: uzunmüddətli həzm problemləri

COVID-19-dan sonra bəzi insanlar reflyuks, qəbizlik, ishal və ya qarın ağrısından şikayətlənir. 2024-cü ildə aparılan tədqiqat göstərdi ki, infeksiyadan sonra 10% insan daimi qarın ağrısı, 13%-i isə digər həzm problemləri yaşayır.

Virus bağırsaq mikrobiomunun balansını pozur – "yaxşı” bakteriyaların sayını azaldır, "pis” bakteriyaların sayını isə artırır. Bu, bağırsaq divarlarında iltihaba və zədələrə səbəb olur ki, nəticədə toksinlər bədənə daxil ola bilir.

İnfeksiyanın və dəyişən bağırsaq mikroblarının yaratdığı iltihab bağırsaq selikli qişasını zədələyir. Bu isə toksinlərin və qida hissəciklərinin digər orqanlara keçməsinə imkan yaradır.

Daha sonra immun hüceyrələri buna reaksiya verərək bəzi qidalara qarşı allergiyaya bənzər həssaslıq yarada bilər ki, bu da qida intolerantlığına səbəb olur.

İltihab həmçinin bağırsaqda ağrı siqnalları verən və qida hərəkətini tənzimləyən sinirləri zədələyə bilər. Nəticədə, pasiyentlərdə həm ağrı, həm də ishal və ya qəbizlik inkişaf edə bilər.

Qan dövranı və damarlar: idmana qayıtmaq niyə çətin olur?

Bəzi post-COVID pasiyentlərində qan dövranı pozulur. Orqanizm qanın aşağı hissələrdən ürəyə axınını çətinliklə yerinə yetirir ki, bu da yorğunluq, təngnəfəslik və fiziki aktivlikdən sonra halsızlıq yaradır.

Alimlər bunun səbəbi kimi iltihabı göstərirlər, çünki o, damarların tonusunu tənzimləyən sinir liflərinə zərər verir. Eyni zamanda, hüceyrələrin enerji mənbəyi olan mitoxondriyalar da zədələnir. Bunun nəticəsində əzələlər oksigendən daha pis istifadə etməyə başlayır.

Alpər

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:183
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 25 Mart 2025 22:28 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see401

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see379

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see358

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see344

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see340

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see318

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see301

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see232

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see225

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see221

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see220

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see215

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see210

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see204

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see204

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see201

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see201

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see201

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri