Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Long COVID 19: Alimlər infeksiyanın uzunmüddətli təsirlərini tədricən üzə çıxarır

Long COVID 19: Alimlər infeksiyanın uzunmüddətli təsirlərini tədricən üzə çıxarır

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Alimlər COVID-19 pandemiyasının nəticələrini və onun orqanizmə uzunmüddətli təsirini araşdırmağa davam edirlər.

Long COVID adlanan sindromun bir çox simptomları artıq məlumdur: beyin dumanı, daimi yorğunluq və s. Lakin yeni tədqiqatlar göstərir ki, bu təsirlər daha dərin, mürəkkəb və bəzən daha az nəzərə çarpandır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə The New York Times yazır.

Beyin: o niyə dumanlanır?

Bir çox pasiyentlər xəstəlik zamanı baş ağrısı, başgicəllənmə, düşüncələrin qarışması, diqqət toplamaqda çətinlik və yaddaş problemləri yaşayırlar. Bu simptomlar aylarla davam edə bilər.

Müxtəlif qiymətləndirmələrə görə, insanları 30%-ə qədəri infeksiyadan azı üç ay sonra belə bu təsirləri hiss edir.

Bunun əsas səbəbi iltihabdır. O, neyronlara zərər vurur və onların arasında əlaqələrin formalaşmasına mane olur.

Bəzi ehtimallara görə, virus qan-beyin baryerini pozur və onun fraqmentləri beyində gözləniləndən daha uzun müddət qala bilər.

Ağciyərlər: qalan çapıqlar

COVID-19 əsas xəstəlik keçdikdən sonra belə uzunmüddətli tənəffüs problemlərinə səbəb ola bilər. Bəzi hallarda sətəlcəm inkişaf edir və ya ağciyərlərdə çapıqlar yaranır, bu isə onların orqanizmi oksigenlə təmin etmə qabiliyyətini azaldır.

Araşdırmalar göstərir ki, xəstəxanaya yerləşdirilmiş pasiyentlərin 10%-dən çoxunda iki il sonra da ağciyər zədələnmələrinin əlamətləri qalır.

Virus tənəffüs yollarının hüceyrələrinə təsir edərək iltihaba səbəb olur, sağlam toxumaları dağıdır. Nəticədə həmin yerlərdə çapıqlar əmələ gəlir, bu da ağciyərlərin genişlənmə qabiliyyətini məhdudlaşdırır.

Ürək: gizli təhlükə

COVID-19 ürək xəstəlikləri – infarkt, insult, aritmiya riskini artıra bilər. Aparılan genişmiqyaslı tədqiqatlardan biri göstərib ki, belə pasiyentlərdə ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riski üç il ərzində yüksək qalır.

İnfeksiya ürəyə güclü yük yaradır. Virus həmçinin damar divarlarına zərər verə, iltihaba səbəb ola və ya qan laxtalanmasını artıraraq qan axınını bağlaya bilər.

Bağırsaq: uzunmüddətli həzm problemləri

COVID-19-dan sonra bəzi insanlar reflyuks, qəbizlik, ishal və ya qarın ağrısından şikayətlənir. 2024-cü ildə aparılan tədqiqat göstərdi ki, infeksiyadan sonra 10% insan daimi qarın ağrısı, 13%-i isə digər həzm problemləri yaşayır.

Virus bağırsaq mikrobiomunun balansını pozur – "yaxşı” bakteriyaların sayını azaldır, "pis” bakteriyaların sayını isə artırır. Bu, bağırsaq divarlarında iltihaba və zədələrə səbəb olur ki, nəticədə toksinlər bədənə daxil ola bilir.

İnfeksiyanın və dəyişən bağırsaq mikroblarının yaratdığı iltihab bağırsaq selikli qişasını zədələyir. Bu isə toksinlərin və qida hissəciklərinin digər orqanlara keçməsinə imkan yaradır.

Daha sonra immun hüceyrələri buna reaksiya verərək bəzi qidalara qarşı allergiyaya bənzər həssaslıq yarada bilər ki, bu da qida intolerantlığına səbəb olur.

İltihab həmçinin bağırsaqda ağrı siqnalları verən və qida hərəkətini tənzimləyən sinirləri zədələyə bilər. Nəticədə, pasiyentlərdə həm ağrı, həm də ishal və ya qəbizlik inkişaf edə bilər.

Qan dövranı və damarlar: idmana qayıtmaq niyə çətin olur?

Bəzi post-COVID pasiyentlərində qan dövranı pozulur. Orqanizm qanın aşağı hissələrdən ürəyə axınını çətinliklə yerinə yetirir ki, bu da yorğunluq, təngnəfəslik və fiziki aktivlikdən sonra halsızlıq yaradır.

Alimlər bunun səbəbi kimi iltihabı göstərirlər, çünki o, damarların tonusunu tənzimləyən sinir liflərinə zərər verir. Eyni zamanda, hüceyrələrin enerji mənbəyi olan mitoxondriyalar da zədələnir. Bunun nəticəsində əzələlər oksigendən daha pis istifadə etməyə başlayır.

Alpər

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 25 Mart 2025 22:28 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see277

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see273

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see271

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see262

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see252

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see248

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see232

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see222

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see220

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see212

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see208

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see208

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see205

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see204

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see202

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see198

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see192

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri