Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Maaşdan aliment necə tutulur?

Maaşdan aliment necə tutulur?

Icma.az, Azpost saytına istinadən bildirir.

Son illərdə əməkhaqqından aliment ödəyən vətəndaşların sayı artdığından bu tutulma ilə bağlı suallar da artıb. Sorğular daha çox alimentin hansı gəlirlərdən və əməkhaqqının hansı hissəsi qədər tutulması, eləcə də həmin məbləğin gəlirin hansı hissəsindən hesablanması ilə bağlıdır.

Azpost.info bildirir ki, əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Kəmalə Yusifova “vergiler.az” portalı vasitəsilə mövzuya aydınlıq gətirib. 

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 176-cı maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən, hər dəfə əməkhaqqı verilərkən tutulan bütün məbləğlərin ümumi miqdarı işçiyə verilməli əməkhaqqının 20 faizindən, müvafiq qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallarda isə 50 faizindən artıq ola bilməz.

Həmin müddəanın 3-cü bəndində göstərilib ki, bu maddənin birinci və ikinci hissələri ilə müəyyən edilmiş məhdudiyyətlər islah işləri çəkərkən, habelə alimentlərin tutulması, sağlamlığa vurulmuş ziyanın ödənilməsi, ailəni dolandıranın itkisi nəticəsində zərər çəkmiş şəxslərə vurulmuş ziyanın ödənilməsi və cinayət nəticəsində dəymiş ziyanın ödənilməsi zamanı işçiyə verilən əməkhaqqından məbləğlərin tutulmasına şamil edilmir. Belə hallarda tutulmaların məbləği işçiyə verilməli əməkhaqqının 70 faizindən çox ola bilməz.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 23 may tarixli 98 nömrəli Qərarı ilə “Uşaqlar üçün valideynlərinin aliment tutulan, manat və xarici valyuta ilə aldıqları əməkhaqqının və (və ya) başqa gəlirlərinin Növləri” təsdiqlənib. Sənədə əsasən, uşaqlar üçün aliment valideynlərinin manat və xarici valyuta ilə aldıqları əməkhaqqından və (və ya) aşağıdakı başqa gəlir növlərindən tutulur:

– Əməkhaqqına olan bütün növ əlavələrdən;

– İş vaxtından artıq vaxtda görülən işə görə, habelə istirahət, səsvermə və iş günü hesab edilməyən bayram günlərində, eləcə də Ümumxalq Hüzn Günündə görülən işə görə verilən əməkhaqqından;

– İşçinin təqsiri olmadan zay (yararsız) sayılan məhsulun istehsalına, boşdayanmaya, hasilat normalarını yerinə yetirmədiyinə, soyuq və isti havalar şəraitində fasilələrə və işin dayandırılmasına görə ödəmələrdən;

– Müvəqqəti əvəzetməyə görə ödəmədən;

– Qanunvericiliklə işçilərin iş yerlərinin və orta əməkhaqqının saxlanıldığı, əvvəlki əməkhaqqı ilə yeni iş yerindəki əməkhaqqı arasındakı fərq ödənildiyi və əvvəlki vəzifəsi (peşəsi) üzrə əməkhaqqı saxlanıldığı hallarda ödənilən haqdan;

– Xidmət illərinə görə işçiyə verilən birdəfəlik mükafatlardan;

– Əmək müqaviləsinə xitam verilərkən ödənilən işdənçıxarma müavinətindən və işdən çıxarıldığı gündən yeni işə düzələn günədək ikinci və üçüncü aylar üçün ödənilən orta əməkhaqqından;

– İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri ilə əlaqədar əmək qabiliyyətini itirmiş şəxslərə dəymiş zərərə görə ödənilən ödənclərdən.

Aliment işçinin aşağıdakı gəlirlərindən tutulmur:

– Yubiley və bayram günləri, doğum günləri ilə bağlı və digər analoji hallarda verilən həvəsləndirici ödənclərdən (mükafatlar da daxil olmaqla);

– Əmək alətlərinin, vasitələrinin və digər əşyaların amortizasiyasına görə pul əvəzindən;

– Maddi yardım şəklində verilən müxtəlif növ ödənişlərdən;

– Ezamiyyət ilə bağlı verilən ödəmələrdən, çöl xərcləri, daimi işi yolda olan, yaxud gediş-gəliş və ya gəzəri xarakter daşıyan işçilərə ödənilən əlavələrdən, bilavasitə tikintidə çalışan işçilər üçün səyyar xarakterli işə görə verilən ödənişlərdən;

– İşçilərə verilən iş paltarlarının, iş ayaqqabılarının və başqa fərdi mühafizə vasitələrinin, sabunun, başqa yuyucu vasitələrin, südün və müalicə profilaktika qidalarının dəyərindən;

– Qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hallarda pulsuz qidaların (pulsuz kollektiv yeməklər, müəssisənin mənfəəti hesabına işçilərə pulsuz və ya güzəştli şərtlərlə verilən yeməklər) dəyərindən;

– Sanatoriya-kurort müalicəsinə və istirahət evlərinə yollayışların dəyərindən;

– Başqa əraziyə işə keçirildikdə və yaxud köçdükdə mənzil kirayəsi və əmlakın daşınması üçün ödənilən xərclərdən;

– İşəgötürən tərəfindən istehsalatdan tam və ya qismən ayrılmaqla ixtisasartırma kurslarına göndərilmiş işçilərə ödənilən təqaüdlərdən.

Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 23 may tarixli 98 nömrəli Qərarının 7-ci bəndinə əsasən, aliment onu ödəyən şəxsə çatası qazancın (gəlirin) məbləğindən vergilər tutulduqdan sonra alınır. İlk baxışdan qərarda “vergilər” deyildikdə, yalnız fiziki şəxslərin gəlir vergisinin, yoxsa digər icbari ödənişlərin də nəzərdə tutulub-tutulmadığını anlamaq olmur. Burada “vergilər” dedikdə, şəxsin əldə etdiyi gəlirlərdən Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada tutulan vergilər başa düşülür və bu anlayışa digər məcburi tutulmalar aid edilmir.

Misal 1: İşçinin aylıq əməkhaqqı 2.000 manatdır və qeyri-dövlət (özəl) sektorunda fəaliyyət göstərir. Məhkəmə tərəfindən işçinin aylıq əməkhaqqından 25% aliment tutulması barədə qərar qəbul edilib. Bu halda aliment məbləğini hesablayaq.

Nazirlər Kabinetinin adıçəkilən qərarına əsasən, öncə əməkhaqqından gəlir vergisi çıxılmalıdır:

(2.000 – 200) x 3% = 54 manat (gəlir vergisinin məbləği).

Aliment məbləğini tapmaq üçün əməkhaqqından gəlir vergisini çıxıb məhkəmənin təyin etdiyi faiz dərəcəsinə vurmalıyıq:

(2.000 – 54) x 25% = 486.5 manat (aliment məbləği).

İşçiyə çatacaq əməkhaqqını hesablayaq:
2.000 – 486.5 = 1.513,5 manat;
Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı: 6 + (1.513,5 – 200) x 10% = 137.35 manat;
İşsizlikdən sığorta haqqı: 1.513,5 x 0,5% = 7.57 manat;
İcbari tibbi sığorta haqqı: 1.513,5 x 2 % = 30.27 manat.

İşçiyə çatacaq əməkhaqqı:
2.000 – (54 + 486.5 + 137.35 + 7.57 + 30.27) = 1.284,31 manat.

Misal 2: Dövlət sektorunda fəaliyyət göstərən işçinin aylıq vəzifə maaşı 1.500 manatdır. Yanvar ayında bayram günü işə cəlb edilməsinə görə ona 100 manat, həmçinin ad günü münasibətilə 200 manat əlavə ödəniş edilib. Beləliklə, ay ərzində işçinin ümumi əməkhaqqı məbləği 1.800 manat təşkil edib. Məhkəmə tərəfindən işçinin aylıq əməkhaqqından 20% aliment tutulması barədə qərar qəbul edilib. Bu halda, aliment məbləği hesablanarkən işçinin bayram günü işə cəlb edilməsinə görə aldığı 100 manat nəzərə alınacaq, ad günü münasibətilə verilən 200 manat ödəniş isə nəzərə alınmayacaq:

1.500 + 100 = 1.600 manat;
(1.600 – 200) x 14% = 196 manat (gəlir vergisinin məbləği);
(1.600 – 196) x 20% = 280.8 manat (aliment məbləği).

İşçiyə çatacaq əməkhaqqını hesablayaq:
1.800 – 280.8 = 1519,2 manat.

Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı: 1.519,2 x 3% = 45.58 manat;
İşsizlikdən sığorta haqqı: 1.519,2 x 0,5% = 7.60 manat;
İcbari tibbi sığorta haqqı: 1.519,2 x 2 % = 30.38 manat;

İşçiyə çatacaq əməkhaqqı:
1.800 – (280.8 + 45.58 + 7.60 + 30.38) = 1.435,64 manat.

Mövzu ilə bağlı rəsmi mövqeyi də öyrəndik. İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətindən verilən məlumata görə, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 23 may tarixli 98 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Uşaqlar üçün valideynlərinin aliment tutulan, manat və xarici valyuta ilə aldıqları əməkhaqqının və (və ya) başqa gəlirlərinin Növləri”nin 7-ci bəndinə əsasən, aliment onu ödəyən şəxsə çatası qazancın (gəlirin) məbləğindən vergilər tutulduqdan sonra alınır: “Burada “vergilər” dedikdə, şəxsin əldə etdiyi gəlirlərdən Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada tutulan vergilər başa düşülür və bu anlayışa digər məcburi tutulmalar aid edilmir. Buna əsasən, alimenti ödəyən şəxsin qazancının (gəlirinin) ümumi məbləğindən Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada vergilər tutulduqdan sonra qalan məbləğdən aliment tutularaq onu alan şəxsə ödənilir. Məcburi dövlət sosial sığorta, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta haqları isə aliment ödənildikdən sonra qalan məbləğdən tutulur. Hesablamalar Vergi Məcəlləsinin 98-ci maddəsi, “Sosial sığorta haqqında”, “Tibbi sığorta haqqında” və “İşsizlikdən sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarına əsaslanır”, – deyə açıqlamada vurğulanıb.

AzPost.az

Paylaş

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:249
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 26 Fevral 2026 18:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see363

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see317

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see283

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see259

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see256

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see247

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see236

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see230

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see228

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see226

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see210

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see209

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see206

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see203

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see202

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see201

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see198

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see197

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see187

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri