Icma.az
close
up
RU
Magistratura təhsili əmək bazarında üstünlük yaradırmı?

Magistratura təhsili əmək bazarında üstünlük yaradırmı?

Icma.az bildirir, Azertag saytına əsaslanaraq.

Bakı, 7 avqust, AZƏRTAC

Magistratura təhsili uzun illərdir ali təhsilin mühüm mərhələlərindən biri hesab olunur. Bununla belə, son illər gənclər arasında magistraturaya marağın azalması, bir sıra ixtisaslar üzrə plan yerlərinin boş qalması və əmək bazarında magistr diplomunun nə dərəcədə üstünlük yaratması ilə bağlı müzakirələr daha da intensivləşib. Bəs magistratura təhsili həqiqətən də karyera və iş həyatına təsir edirmi? İşə qəbul zamanı magistr diplomu namizədə üstünlük qazandırır, yoxsa işəgötürənlər daha çox bacarıq və təcrübəyə üstünlük verirlər? AZƏRTAC-ın müxbiri mövzu ilə bağlı təhsil eksperti və insan resursları üzrə mütəxəssisin fikirlərini öyrənib.

Təhsil eksperti Ramin Nurəliyev hesab edir ki, magistratura səviyyəsi gənclərin akademik və peşəkar inkişafında mühüm rol oynayır. Magistratura təhsili karyera imkanlarının genişlənməsi və elmi fəaliyyətə başlamaq üçün vacib mərhələdir.

Ekspert bildirib ki, inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsində magistratura təhsilinə xüsusi önəm verilir: “Avropa ölkələrində, ABŞ-də, Sinqapurda, Yaponiyada, Koreyada və Çində magistratura təhsilinə böyük əhəmiyyət verilir. Magistratura gələcəkdə elmi fəaliyyət, doktorantura və ali təhsil müəssisələrində akademik karyera üçün əsas mərhələ hesab olunur. Azərbaycanda magistraturaya marağın azalmasının əsas səbəblərindən biri qəbul imtahanının mövcud formatıdır. Dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində magistraturaya qəbul vahid imtahan əsasında deyil, bakalavriat səviyyəsində əldə olunan akademik göstəricilər və ixtisas üzrə biliklər nəzərə alınmaqla həyata keçirilir. Bir çox Avropa ölkələrində, ABŞ-də, Kanadada, Rusiyada və Gürcüstanda magistraturaya qəbul üçün vahid imtahan keçirilmir. Əsas meyar bakalavriat üzrə akademik göstəricilər (GPA) və ixtisas biliyidir. Bəzi sahələrdə isə beynəlxalq dil sertifikatları və ya ixtisas imtahanları tələb olunur.

Azərbaycanda da magistraturaya qəbul zamanı namizədlərin ixtisas biliklərinə daha çox üstünlük verilməlidir. Hazırda magistraturaya qəbul imtahanında əsasən məntiq, informatika və xarici dil üzrə suallar təqdim olunur. Halbuki namizəd gələcəkdə hansı ixtisas üzrə elmi fəaliyyət göstərəcəksə, onun bilikləri həmin sahə üzrə də qiymətləndirilməlidir. İmtahan suallarının ən azı yarısının ixtisas fənnini əhatə etməsi daha məqsədəuyğun olardı. Mövcud imtahan modeli xüsusilə humanitar ixtisas məzunlarının magistraturaya marağının azalmasına səbəb olur. Hər il ali təhsil müəssisələrini 50 mindən çox məzun bitirsə də, magistraturaya müraciət edənlərin sayı bundan xeyli aşağıdır və ayrılan plan yerlərinin bir hissəsi boş qalır”.

Ekspert magistratura təhsilinə marağın artırılması üçün yalnız qəbul qaydalarının deyil, əmək bazarında tətbiq olunan mexanizmlərin də təkmilləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Magistr dərəcəsinə malik şəxslər üçün həm dövlət, həm də özəl sektorda müəyyən üstünlüklər yaradılmalıdır. Vəzifə yüksəlişi, rəhbər vəzifələrə təyinat və əməkhaqqı məsələlərində magistratura təhsilinin nəzərə alınması gənclərin bu səviyyəyə marağını artıracaq.

Magistratura ali təhsil sistemində elmi-pedaqoji kadr hazırlığının əsas mərhələsidir və bu sahədə islahatların həyata keçirilməsi gələcəkdə ali təhsil müəssisələrinin yüksəkixtisaslı kadrlarla təmin olunmasına töhfə verəcək.

İnsan resursları və biznes konsultantı Rauf Məmmədov isə məsələyə əmək bazarı baxımından yanaşaraq bildirib ki, işə qəbul zamanı əsas meyar namizədin iddia etdiyi vəzifə üzrə tələb olunan kompetensiya və ixtisas göstəricilərinə malik olmasıdır. Onun sözlərinə görə, hər bir peşə və vəzifənin tarif-ixtisas xüsusiyyətləri mövcuddur və bunlar Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçasında öz əksini tapır: “Müvafiq vəzifəyə iddia edən namizəd ilk növbədə həmin sahə üzrə tələb olunan bilik, bacarıq və kvalifikasiyaya sahib olmalıdır. Bakalavriat səviyyəsi namizədə seçdiyi ixtisas üzrə peşə fəaliyyəti üçün zəruri baza qazandırır. Magistratura təhsili müəyyən ixtisas sahəsinin elmi-tədqiqat və ya peşəkar istiqamətdə daha dərindən öyrənilməsinə xidmət edir və məzunlara elmi fəaliyyət, elmi-pedaqoji iş və peşəkar fəaliyyətlə məşğul olmaq hüququ verir.

Namizədlərin müəyyən iş təcrübəsi qazandıqdan sonra biliklərini dərinləşdirmək və ixtisaslaşmaq məqsədilə magistratura təhsili almaları daha məqsədəuyğundur”.

İnsan resursları üzrə mütəxəssis vurğulayıb ki, işə qəbul zamanı magistr diplomunun üstünlük yaratması çalışılan sahədən və vəzifənin tələblərindən asılıdır. Əgər namizədin müvafiq sahə üzrə bakalavr təhsili varsa, bu, əksər vəzifələr üçün kifayət edir. Bəzi peşələrdə isə ali təhsil dərəcəsindən daha çox praktik bacarıqlar ön plana çıxır. Bu bacarıqlar peşəkar təlimlər, sertifikat proqramları və iş təcrübəsi vasitəsilə formalaşdırıla bilər.

Müxbir-Nərmin Muradzadə

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:142
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 07 Avqust 2026 11:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see313

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see301

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see297

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see293

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see293

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see289

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see280

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see277

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see272

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see249

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see246

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see242

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see240

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see240

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see235

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see229

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see228

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see226

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see224
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri