Icma.az
close
up
RU
Magistratura təhsili əmək bazarında üstünlük yaradırmı?

Magistratura təhsili əmək bazarında üstünlük yaradırmı?

Icma.az bildirir, Azertag saytına əsaslanaraq.

Bakı, 7 avqust, AZƏRTAC

Magistratura təhsili uzun illərdir ali təhsilin mühüm mərhələlərindən biri hesab olunur. Bununla belə, son illər gənclər arasında magistraturaya marağın azalması, bir sıra ixtisaslar üzrə plan yerlərinin boş qalması və əmək bazarında magistr diplomunun nə dərəcədə üstünlük yaratması ilə bağlı müzakirələr daha da intensivləşib. Bəs magistratura təhsili həqiqətən də karyera və iş həyatına təsir edirmi? İşə qəbul zamanı magistr diplomu namizədə üstünlük qazandırır, yoxsa işəgötürənlər daha çox bacarıq və təcrübəyə üstünlük verirlər? AZƏRTAC-ın müxbiri mövzu ilə bağlı təhsil eksperti və insan resursları üzrə mütəxəssisin fikirlərini öyrənib.

Təhsil eksperti Ramin Nurəliyev hesab edir ki, magistratura səviyyəsi gənclərin akademik və peşəkar inkişafında mühüm rol oynayır. Magistratura təhsili karyera imkanlarının genişlənməsi və elmi fəaliyyətə başlamaq üçün vacib mərhələdir.

Ekspert bildirib ki, inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsində magistratura təhsilinə xüsusi önəm verilir: “Avropa ölkələrində, ABŞ-də, Sinqapurda, Yaponiyada, Koreyada və Çində magistratura təhsilinə böyük əhəmiyyət verilir. Magistratura gələcəkdə elmi fəaliyyət, doktorantura və ali təhsil müəssisələrində akademik karyera üçün əsas mərhələ hesab olunur. Azərbaycanda magistraturaya marağın azalmasının əsas səbəblərindən biri qəbul imtahanının mövcud formatıdır. Dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində magistraturaya qəbul vahid imtahan əsasında deyil, bakalavriat səviyyəsində əldə olunan akademik göstəricilər və ixtisas üzrə biliklər nəzərə alınmaqla həyata keçirilir. Bir çox Avropa ölkələrində, ABŞ-də, Kanadada, Rusiyada və Gürcüstanda magistraturaya qəbul üçün vahid imtahan keçirilmir. Əsas meyar bakalavriat üzrə akademik göstəricilər (GPA) və ixtisas biliyidir. Bəzi sahələrdə isə beynəlxalq dil sertifikatları və ya ixtisas imtahanları tələb olunur.

Azərbaycanda da magistraturaya qəbul zamanı namizədlərin ixtisas biliklərinə daha çox üstünlük verilməlidir. Hazırda magistraturaya qəbul imtahanında əsasən məntiq, informatika və xarici dil üzrə suallar təqdim olunur. Halbuki namizəd gələcəkdə hansı ixtisas üzrə elmi fəaliyyət göstərəcəksə, onun bilikləri həmin sahə üzrə də qiymətləndirilməlidir. İmtahan suallarının ən azı yarısının ixtisas fənnini əhatə etməsi daha məqsədəuyğun olardı. Mövcud imtahan modeli xüsusilə humanitar ixtisas məzunlarının magistraturaya marağının azalmasına səbəb olur. Hər il ali təhsil müəssisələrini 50 mindən çox məzun bitirsə də, magistraturaya müraciət edənlərin sayı bundan xeyli aşağıdır və ayrılan plan yerlərinin bir hissəsi boş qalır”.

Ekspert magistratura təhsilinə marağın artırılması üçün yalnız qəbul qaydalarının deyil, əmək bazarında tətbiq olunan mexanizmlərin də təkmilləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Magistr dərəcəsinə malik şəxslər üçün həm dövlət, həm də özəl sektorda müəyyən üstünlüklər yaradılmalıdır. Vəzifə yüksəlişi, rəhbər vəzifələrə təyinat və əməkhaqqı məsələlərində magistratura təhsilinin nəzərə alınması gənclərin bu səviyyəyə marağını artıracaq.

Magistratura ali təhsil sistemində elmi-pedaqoji kadr hazırlığının əsas mərhələsidir və bu sahədə islahatların həyata keçirilməsi gələcəkdə ali təhsil müəssisələrinin yüksəkixtisaslı kadrlarla təmin olunmasına töhfə verəcək.

İnsan resursları və biznes konsultantı Rauf Məmmədov isə məsələyə əmək bazarı baxımından yanaşaraq bildirib ki, işə qəbul zamanı əsas meyar namizədin iddia etdiyi vəzifə üzrə tələb olunan kompetensiya və ixtisas göstəricilərinə malik olmasıdır. Onun sözlərinə görə, hər bir peşə və vəzifənin tarif-ixtisas xüsusiyyətləri mövcuddur və bunlar Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçasında öz əksini tapır: “Müvafiq vəzifəyə iddia edən namizəd ilk növbədə həmin sahə üzrə tələb olunan bilik, bacarıq və kvalifikasiyaya sahib olmalıdır. Bakalavriat səviyyəsi namizədə seçdiyi ixtisas üzrə peşə fəaliyyəti üçün zəruri baza qazandırır. Magistratura təhsili müəyyən ixtisas sahəsinin elmi-tədqiqat və ya peşəkar istiqamətdə daha dərindən öyrənilməsinə xidmət edir və məzunlara elmi fəaliyyət, elmi-pedaqoji iş və peşəkar fəaliyyətlə məşğul olmaq hüququ verir.

Namizədlərin müəyyən iş təcrübəsi qazandıqdan sonra biliklərini dərinləşdirmək və ixtisaslaşmaq məqsədilə magistratura təhsili almaları daha məqsədəuyğundur”.

İnsan resursları üzrə mütəxəssis vurğulayıb ki, işə qəbul zamanı magistr diplomunun üstünlük yaratması çalışılan sahədən və vəzifənin tələblərindən asılıdır. Əgər namizədin müvafiq sahə üzrə bakalavr təhsili varsa, bu, əksər vəzifələr üçün kifayət edir. Bəzi peşələrdə isə ali təhsil dərəcəsindən daha çox praktik bacarıqlar ön plana çıxır. Bu bacarıqlar peşəkar təlimlər, sertifikat proqramları və iş təcrübəsi vasitəsilə formalaşdırıla bilər.

Müxbir-Nərmin Muradzadə

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:145
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 07 Avqust 2026 11:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri