Malatyadan dünyaya tibb dastanı

Bəzən bir şəhərin taleyi bir insanın atdığı cəsarətli addımda gizlənir. İllər əvvəl Malatyanın çöllərində, Turgut Özal Tibb Mərkəzinin dəhlizlərində əks-səda salmağa başlayan o inam dolu pıçıltı bu gün dünyanın heyranlıqla baxdığı nəhəng bir çinara çevrilib.

Keçən günlərdə İstanbulda keçirilən 12-ci Türk Tibb Dünyası Qurultayında yaşanan həmin an təkcə Malatyanın deyil, bütün Türkiyənin tibb tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı. İnönü Universitetinin Qaraciyər Transplantasiyası İnstitutunun direktoru, professor doktor Sezai Yılmaz dünyada tibb ədəbiyyatını silkələyən qabaqcıl çalışmaları və xüsusilə unudulmaz səkkizli çarpaz transplantasiya əməliyyatındakı liderliyinə görə TÜSEB Xüsusi Xidmət Mükafatına layiq görüldü. Yılmaz bu qürur nişanəsini Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın əlindən alarkən, həmin kürsüdə əslində illərin zəhməti, göz yaşı və səbri dayanmışdı.

O ilk günləri xatırlayaq: Sıfırdan zirvəyə yazılan tarix

Gəlin bir qədər geriyə qayıdaq; hər şeyin başladığı o ilk günlərə… Malatyada qaraciyər transplantasiyası deyiləndə hələ nə bugünkü nəhəng imkanlar, nə də istifadəyə verilmiş müasir institut binaları var idi. Ortada yalnız inam, sarsılmaz qətiyyət və həyatı xilas etməkdən başqa heç nə düşünməyən bir ovuc insan var idi.

Professor doktor Sezai Yılmaz və komandası mümkünsüzlüklərin “tale” kimi qəbul edildiyi bir dövrdə böyük riskə getdilər. Anadolunun qəlbində dünya standartlarına uyğun bir şəfa mərkəzi yarada biləcəklərinə əvvəlcə özləri inandılar. Əməliyyatxanaların qapısında səbirlə gözləyən ailələrin çarəsizliyini öz içlərində hiss etdilər. Hər uğursuzluqdan sonra ruhdan düşmədilər, hər kiçik uğuru bir inqilabın ilk kərpici hesab etdilər. İllər boyu gecəni gündüzə qataraq, bəzən günlərlə əməliyyat masalarından ayrılmayaraq bu uğur divarını hörüb yaratdılar.

Dünyanın heyrətlə izlədiyi “Səkkizli çarpaz” möcüzəsi

Zaman keçdi, o kiçik komanda böyüyərək nəhəng bir gücə çevrildi. Turgut Özal Tibb Mərkəzi artıq təkcə Türkiyənin deyil, dünyanın dörd bir yanından şəfa axtaran insanların son ümid qapısına çevrildi. Canlı donordan qaraciyər transplantasiyası sahəsində yeni cığırlar açdılar.

Xüsusilə ötən dövrlərdə həyata keçirilən və dünyada ilk olan eyni vaxtda səkkizli çarpaz qaraciyər transplantasiyası tibb ədəbiyyatında, sözün əsl mənasında, inqilab yaratdı. Səkkiz xəstənin və səkkiz donorun taleyinin eyni anda, qüsursuz sinxronizasiya ilə birləşdirildiyi həmin əməliyyat Hollivud filmlərində belə izləyə bilməyəcəyimiz bir insanlıq zəfəri idi. Xarici alimlərin “Bunu necə bacardınız?” deyə heyrətlə soruşduğu həmin məqamda Sezai Hocanın arxasında dayanan inam və Malatyanın ürəyi var idi.

O mükafat – vaz keçməyənlərin, ümid edənlərin mükafatıdır

İstanbuldakı mərasimdə Prezident Ərdoğanın əlindən həmin mükafatı alarkən Sezai Hocanın gözlərindəki o təvazökar parıltıya diqqət yetirin. Bu mükafat yalnız Sezai Yılmazın fərdi uğurunun deyil, həm də həmin əməliyyatxanada tər tökən rezident tibb bacılarının, illərlə övladlarının sağalmasını gözləyən fədakar anaların, ataların və həyata tutunan bütün xəstələrin ortaq qələbəsidir.

Rektor professor doktor Nusret Akpolatın da həmin səhnədə bu sevincə şərik olması qurumun necə bir ailə ruhu ilə birləşdiyinin ən bariz göstəricisi idi.

Yaxşı ki, varsan, Sezai Hoca!

Bu gün Malatya deyiləndə insanın ağlına təkcə ərik gəlmir; sivilizasiya, şəfa və insan həyatına verilən dəyərin ən yüksək səviyyəsi gəlir. Sezai Yılmaz və komandası Anadolunun imkanları ilə nələrə nail olmağın mümkün olduğunu bütün dünyaya göstərdi.

İlk gündəki həyəcanlarını itirmədən minlərlə günahsız insanın həyatına toxunan bu böyük ürəkli insanlara minnətdarıq. Dövlətimizin ən yüksək səviyyəsindən gələn bu mükafat “Doğru yoldasınız, yaxşı ki, varsınız!” nidasıdır.

Yolu Malatyadan keçən, orada şəfa tapan hər bir xəstənin duasında yer alan professor doktor Sezai Yılmaza və onun komandasına minnətdarlıq borcumuz var. Yaxşı ki, varsınız, Hocam! Bu torpaqlar sizinlə fəxr edir!

İskender YILMAZ