Malik Mansurov: Muğamı sevmək üçün onu dinləmək lazımdır

Bakı, 28 avqust, AZƏRTAC

Muğama marağı məcbur etmək olmaz. Əvvəlcə insan bu musiqini eşitməli, onun səslənməsinə öyrəşməli, sonra isə tədricən onun xüsusiyyətlərini ayırd etməyi və başa düşməyi öyrənməlidir. Muğamla məhz belə tanışlıq bu sənətə sevginin başlanğıcıdır.

Bunu AZƏRTAC-ın müxbirinə müsahibəsində Azərbaycan Milli Konservatoriyasının instrumental muğam kafedrasının müdiri dosent, Xalq artisti Malik Mansurov deyib.

Bunu cazın qavranılması ilə müqayisə edən M.Mansurov tanınmış musiqiçi Cavan Zeynallının sözlərini xatırladıb. O, cazı dinləməyi necə öyrənmək barədə suala cavabında, ilk növbədə, onu çox dinləməyi tövsiyə edib. Xalq artistinin fikrincə, muğam üçün də eyni yol keçərlidir. “Muğamı sevmək üçün əvvəlcə onu dinləmək lazımdır. Çox dinləmək – günlərlə, aylarla. O zaman onu sevməyə başlayırsan. Sonra ayrı-ayrı səsləri ayırd etməyə başlayırsan. Beləliklə, insan özü də fərqinə varmadan bu musiqini mənimsəyir”, - deyə o bildirib.

M.Mansurov ifaçılıqda müasir tendensiyalara, eləcə də gənclərin muğama münasibətinə ayrıca toxunub. Onun sözlərinə görə, bu gün gənc musiqiçilər dünya musiqisinin müxtəlif janr və istiqamətləri ilə tanış olur, bəzi elementlər isə onların muğam ifasındakı təfsirində də öz əksini tapır. “Gənc ifaçıların yaradıcılığında yeni yanaşmalar hiss olunur. Onlar dünya musiqisindən ayrı-ayrı elementləri götürərək muğamda tətbiq edə bilərlər. Mən buna normal yanaşıram. Gənc insan öyrənir, öz yolunu axtarır. Zaman keçdikcə hər bir ştrixə və hər bir musiqi parçasına daha çox məna verməyə başlayır. Əsas odur ki, ifada fikir və məntiq olsun”, - deyə Xalq artisti qeyd edib.

Onun fikrincə, instrumental muğamın inkişafı ənənəyə ehtiyatla yanaşma ilə gənc ifaçıların öz yollarını axtarmalarına imkan yaradılmasının vəhdətinə əsaslanmalıdır. Bununla yanaşı, ustadların təcrübəsi mühüm əhəmiyyət daşıyır və bu təcrübə təlim və birgə iş prosesində bilavasitə növbəti nəslə ötürülür. M.Mansurov gənclərin muğamla tanışlığı məsələsinə də toxunub. Onun sözlərinə görə, bu sənətə marağı televiziya, radio və internet platformaları vasitəsilə onun tarixi, görkəmli ifaçıları və onların yaradıcılığı haqqında məlumat verməklə formalaşdırmaq olar. “Gəncləri muğama qulaq asmağa məcbur etmək olmaz. Amma onların marağını oyatmaq olar. Bunun üçün muğam sənətinin böyük ustadlarını daha çox göstərmək və onlar haqqında daha çox danışmaq lazımdır”, - deyə o vurğulayıb.

Bununla yanaşı, M.Mansurov gənc dinləyiciləri muğam sənətinin korifeylərinin yaradıcılıq irsi ilə tanış etməyi vacib hesab edir və onların arasında Cabbar Qaryağdıoğlu, Şəkili Ələsgər, Məşədi Məhəmməd Fərzəliyev, Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski, Mütəllim Mütəllimov, eləcə də tarzənlər Hacı Məmmədov və Əhməd Bakıxanovu qeyd edib.

O, keçmişin ifaçıları haqqında yaddaşın qorunub saxlanılmasının zəruriliyinə də ayrıca diqqət çəkib. M.Mansurov buna nümunə kimi Mirzə Məmməd Həsən Şirvanini göstərərək bildirib ki, onun yaratdığı bəzi melodiyalar bu gün də ifa olunur, lakin onların müəllifinin kimliyi gənc nəsil üçün hər zaman məlum olmur.

Xalq artisti Azərbaycanda televiziya və beynəlxalq muğam müsabiqələrinin, eləcə də bu sənətə həsr olunan digər tədbirlərin keçirildiyini də xatırladıb. O qeyd edib ki, belə təşəbbüslər auditoriyanın muğamla daha geniş tanış olmasına kömək edə bilər.

Müxbir - Lalə Minasazova