Marsda qədim okeanın tapıldığına dair sübutlar

Çinin Mars aparatı "Zhurong" Qırmızı Planetin səthində vaxtilə Marsda nəhəng okeanın mövcud olmasına dair yeni dəlillər tapıb. Tədqiqatlar göstərdi ki, onlar qədim sahil xəttinin izlərini tapıblar və bu ərazinin bir zamanlar su ilə örtüldüyünə dair mühüm tapıntılar təqdim etdilər.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, Marsın bir vaxtlar okean olması nəzəriyyəsi elm adamları arasında illərdir müzakirə olunur.

Çinin "Zhurong" kosmik kəşfiyyat gəmisi (rover) 2021-ci ildə Marsın şimal yarımkürəsindəki Utopiya bölgəsinə enməyi bacarıb.

Bu ərazidə əvvəlki müşahidələr qədim su izlərinin sübutunu təmin edib. "Zhurong" o vaxtdan bəri Marsın səthini tədqiq etməyə davam edir və son tapıntılar "Scientific Reports" jurnalında dərc edilib.

Honq-Konq Politexnik Universitetindən tədqiqatın aparıcı müəllifi Bo Vu "Zhurong"un eniş bölgəsində qədim okeanın müxtəlif izlərini aşkar etdiklərini söyləyib. Bu izlərə "dəlikli konuslar, çoxbucaqlı çuxurlar və kəsilmiş axınlar" daxildir.

Əvvəlki araşdırmalar bu dəlikli konusların palçıq vulkanlarında yarandığını və su və ya buzlu ərazilərdə əmələ gəldiyini irəli sürmüşdü. Bundan əlavə, roverdən alınan məlumatlar, peyk şəkilləri və Yerdəki analizlər də bu bölgənin yaxınlığında bir sahil xəttinin varlığına işarə edib. Tədqiqatçılar okeanın təxminən 3,7 milyard il əvvəl baş vermiş daşqın nəticəsində əmələ gəldiyini təxmin edirlər.

Pensilvaniya Dövlət Universitetinin alimi Benjamin Cardenas bu yeni araşdırmanı "şübhəli" hesab etdiyini bildirib. O, tədqiqatçıların Marsdakı küləyin çöküntüləri daşımaq və süxurları aşındırmaq təsirini lazımi dərəcədə nəzərə almadığını düşündüyünü qeyd edib. "Biz Marsı Ay kimi çox da aktiv olmayan planet hesab edirik, lakin Mars aktiv planetdir!", - deyə alim bildirib.

O qeyd edib ki, keçmiş modelləşdirmə tədqiqatları "Marsda hətta yavaş eroziya sürətinin belə uzun müddət ərzində sahil yaralarını məhv edəcəyini" ortaya qoyub.

Bo Vu küləyin bəzi qayaları aşındıra biləcəyini etiraf edib, lakin meteorların təsirinin bəzən yeraltı qayaları və çöküntüləri səthə çıxara biləcəyini söyləyib. Bu nəzəriyyənin doğruluğu hələ də mübahisəli olsa da, Kardenas Marsda okeanın olması ehtimalına daha müsbət yanaşdığını bildirib.

Okean dəlillərinin tapılması planetin həyat üçün yararlılığını daha da artıra bilər. "Alimlərin çoxu Yer kürəsində həyatın okeanların altındakı kiçik gölməçələrdə və ya su ilə havanın kəsişməsində başladığını düşünür", - deyə Kardenas qeyd edib.

Okean dəlillərinin tapılması Marsın həyat üçün daha əlverişli planet olduğunu göstərə bilər. Bu tapıntılar alimlərə Marsda keçmiş həyatın əlamətlərini və planetin ümumi yaşayış imkanlarını daha yaxşı anlamağa kömək edə bilər.

Qadir, Bizimyol.info