Maskın 600 milyard dollara gedən yolu

Xəbər verdiyimiz kimi, Amerikalı milyarder İlon Mask sərvəti 600 milyard dolları keçən ilk insan olub.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu göstərici İlon Maskı müasir dövrün ən varlı insanı kimi yenidən gündəmə gətirib.
Məlumat üçün bildirək ki, bu uğurun arxasında uzun və bəzən çox riskli olan bir yol dayanır. İlon Mask 1971-ci ildə Cənubi Afrikanın Pretoriya şəhərində anadan olub və uşaqlığını burada keçirib. Texnologiyaya marağı erkən yaşlarda formalaşıb və o, 10 yaşında proqramlaşdırma öyrənməyə başlayıb. Cəmi iki il sonra, 12 yaşında yazdığı “Blastar” adlı sadə kompüter oyununu 500 dollara sataraq ilk gəlirini əldə edib. Bu məbləğ böyük olmasa da, Maskın gələcək karyerasının başlanğıcı hesab olunur.
17 yaşında Cənubi Afrikanı tərk edən Mask əvvəlcə Kanadaya köçüb, daha sonra isə ABŞ-yə gedib. O, 1990-cı illərin əvvəllərində Pensilvaniya Universitetində iqtisadiyyat və fizika üzrə təhsil alıb. Məhz bu dövrdən sonra onun biznes həyatı formalaşmağa başlayıb. 1995-ci ildə qardaşı Kimbal Mask və Qreq Karri ilə birlikdə internet əsaslı şəhər bələdçisi olan “Zip2” şirkətini qurub. O dövrdə onun heç bir mülkü olmayıb, lakin iki il sonra – 1998-ci ildə şirkətin kapitallaşması 10 milyon dollara çatıb və Maskın şirkətdəki səhmləri 1 milyon dollar təşkil edib. Nəticədə Mask ilk dəfə milyoner olub. Şirkət 1999-cu ildə “Compaq” tərəfindən 341 milyon dollara satın alınıb. Bu satışdan Maska 22 milyon dollar nağd pul çatıb. O, həmçinin texnologiya şirkətinin səhmlərinin 7%-ni alıb.  “Zip2”dən əldə etdiyi vəsaitlə Mask “X.com” adlı onlayn maliyyə xidmətləri platformasını yaradıb. Bu layihə sonradan “PayPal”a çevrilib və 2002-ci ildə “eBay” tərəfindən 1,5 milyard dollara alınıb. Bu razılaşmadan sonra İlon Maskın sərvəti təxminən 180 milyon dollara çatıb və bu məbləğ onun həyatında dönüş nöqtəsi olub.
Mask həmin pulların böyük hissəsini yüksək riskli, lakin iddialı layihələrə yatırıb. O, 2002-ci ildə “SpaceX” şirkətini qurub. Eyni dövrdə “Tesla şirkətinə sərmayə qoyaraq onun inkişafında əsas fiqura çevrilib. Bundan əlavə, bərpa olunan enerji sahəsində fəaliyyət göstərən “SolarCity” layihəsinə də investisiya edib. Lakin 2008-ci ildə qlobal maliyyə böhranı, “SpaceX”in uğursuz buraxılışları və “Tesla”ın satış problemləri Maskı iflas həddinə qədər gətirib çıxarıb.
Vəziyyət 2009-cu ildə NASA-nın” SpaceX” ilə müqavilə imzalamasından sonra dəyişməyə başlayıb. 2010-cu ildə “Tesla” fond birjasında listinqə çıxarılıb və Mask tədricən itkilərini bərpa edib. Bir neçə il ərzində onun sərvəti milyardlarla dollar artıb və 2020-ci ildən sonra “Tesla” səhmlərinin kəskin bahalaşması bu prosesi daha da sürətləndirib. 2021-ci ildə Mask ilk dəfə dünyanın ən varlı insanı olub, sonrakı illərdə isə sərvətində böyük dalğalanmalar yaşansa da liderliyini qoruyub.
2024-cü ildə “SpaceX” və “Tesla”nın dəyərinin artması fonunda Maskın sərvəti 400 milyard dollar həddini keçib.  2025-ci ilin son günlərində isə onun sərvəti 600 milyard dollara çatıb. Bu artım əsasən “SpaceX”in yüksək qiymətləndirilməsi və şirkətin gələcəkdə fond birjasına çıxarılacağı gözləntiləri ilə əlaqələndirilir.
Pretoriyada anadan olan, 12 yaşında ilk proqramını satan və bir vaxtlar müflis olmaq təhlükəsi ilə üzləşən İlon Mask bu gün “Tesla” və “SpaceX”dəki payları hesabına dünyanın ən zəngin insanı statusuna yüksəlib. Ekspertlərin fikrincə, əgər “SpaceX”in planlaşdırılan listinqi baş tutarsa, Mask gələcək illərdə tarixdə ilk dəfə trilyon dollar sərvətə yaxınlaşan iş adamı ola bilər.
Elnur Əli