Qızıl daimi büdcə gəlirlərini tam əvəz edə bilməz...

...Rusiya qızıl ehtiyatlarını büdcə kəsirinin artması, neft və qaz gəlirlərinin azalması və Ukraynaya qarşı müharibənin xərcləri fonunda azaldır. 2026-cı ilin sentyabrında monetar qızıl ehtiyatları 2019-cu ilin sonundan bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb.

SİA xəbər verir ki, bu barədə Ukraynanın Xarici Kəşfiyyat Xidməti məlumat yayıb.

Kəşfiyyat məlumatlarına görə, sentyabr ayında Rusiya Federasiyasının Mərkəzi Bankı ardıcıl onuncu aydır ki, qızıl ehtiyatlarının fiziki həcmini azaldır.

Ay ərzində onlar 6,2 ton azalaraq 2,26 min tona düşüb. 2025-ci ilin dekabr ayından etibarən azalma 62 ton və ya 2,7 faiz təşkil etmişdir.

Eyni zamanda, Rusiyanın beynəlxalq ehtiyatları oktyabrın 9-na 723,5 milyard dollar qiymətləndirilib. Bu, sentyabrın əvvəlinə nisbətən 45,5 milyard dollar və ya 5,9 faiz azdır.

Sentyabr-oktyabr ayları ərzində monetar qızılın dollar dəyəri də azalıb - 333,5 milyard dollardan 301,6 milyard dollara. Buna həm fiziki ehtiyatların azalması, həm də bazar qiymətlərinin dəyişməsi və aktivlərin yenidən qiymətləndirilməsi təsir edib.

Rusiya niyə qızıl ehtiyatlarını sərf edir...

Ukraynanın Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin izah edildiyi kimi, Rusiya hökuməti büdcə kəsirinin artması səbəbindən əmanətdən istifadə etməyə məcbur olur.

Neft və qaz gəlirləri azalır, dövlət xərcləri, o cümlədən Ukraynaya qarşı müharibə yüksək olaraq qalır.

Vəsait çatışmazlığını ödəmək üçün Maliyyə Nazirliyi rubl alaraq Milli Rifah Fondunun valyuta və qızıl aktivlərini Mərkəzi Banka satır.

Mərkəzi Bank daxili bazarda yuan və qızıldan istifadə edərək müvafiq əməliyyatlar həyata keçirir.

Moskva üçün əlavə məhdudiyyət beynəlxalq sanksiyalar idi. Rusiya Mərkəzi Bankının xarici aktivlərinin əhəmiyyətli bir hissəsi 2022-ci ildən bəri dondurulur, buna görə də ölkə daxilində qızıl və Çin yuanındakı aktivlər cari əməliyyatlar üçün daha əlçatan olaraq qalır.

Nəticədə beynəlxalq ehtiyatların ümumi həcmi Rusiya hakimiyyətinin sərbəst şəkildə idarə edə biləcəyi vəsaitin məbləğini əks etdirmir.

Bu nəyə səbəb ola bilər...

Ehtiyatların satışı Rusiyaya dövlət xərclərini dərhal artırmadan və ya xərcləri azaltmadan müvəqqəti maliyyələşdirməyə imkan verir. Lakin qızıl daimi büdcə gəlirlərini tam əvəz edə bilməz.

Ukraynanın Xarici Kəşfiyyat Xidməti xəbərdarlıq edir: əgər defisit davam edərsə və ehtiyatlar doldurulmasa, Rusiya daha çox borc verməli, vergiləri artırmalı və ya büdcə proqramlarını azaltmalı olacaq.

Kəşfiyyat hesab edir ki, qızıl ehtiyatlarının azalması Rusiya Federasiyasının maliyyə məhdudiyyətlərinin artmasına dəlalət edir, çünki müharibə gəlirlərin azalması fonunda dövlət resurslarını mənimsəməyə davam edir.

Əli Babayev