Icma.az
close
up
RU
Mayalıların üç qədim şəhəri tapıldı: Birində xüsusi astronomik kompleks var

Mayalıların üç qədim şəhəri tapıldı: Birində xüsusi astronomik kompleks var

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Qvatemalanın Peten bölgəsində aparılan qazıntılar zamanı arxeoloqlar üç qədim maya şəhərinin qalıqlarını aşkar ediblər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu şəhərlər bir-birindən təxminən 5 kilometr məsafədə yerləşir və üçbucaq formasında düzülüb.

Los Abuelos - əcdadların şəhəri

"Live Science"in məlumatına görə, tapılan şəhərlər eramızdan əvvəl 1000-400-cü illəri əhatə edən "orta ilkin dövr”də mövcud olub və təxminən 1100 il əvvəl tərk edilib – bu, bölgədəki bir çox maya şəhərinin süqut etdiyi dövrə təsadüf edir. Bu şəhərlərdən ən mühüm hesab ediləni Los Abuelos – yəni "baba və nənə” adlandırılıb. Bu ad burada tapılan və biri kişi, digəri qadını təsvir edən iki daş heykələ əsaslanır. Arxeoloqlar bu heykəllərin həmin şəhərin əhalisinin əcdadlarını təmsil etdiyini düşünürlər.

Los Abuelosun ərazisində günəşin doğması və batması ilə bağlı astronomik hadisələrin müşahidəsi üçün istifadə edilən tikililər kompleksi aşkar edilib. Kompleksin yerləşimi, günəşin il ərzindəki solstisləri və ekinokslara uyğunluqla planlandığını göstərir. Ərazidə insan qalıqları, iki pişik skeleti, keramika qablar, dəniz qabıqları və ox ucluqları da aşkarlanıb.

Ən maraqlı tapıntılardan biri isə qurbağa formasında qurbangah və oyma daş lövhə – stela olub. Arxeoloqlar, stela üzərindəki yazıların deşifrə edilməsi ilə burada yaşamış insanlar haqqında daha ətraflı məlumat əldə ediləcəyinə ümid edirlər.

Petnal - siyasi güc mərkəzi

İkinci şəhər Petnal adlandırılıb. Burada hündürlüyü 33 metr olan bir piramida və onun düz zirvəsində freskalarla bəzədilmiş otaq tapılıb. Freskalarda qırmızı, ağ və qara rənglər açıq görünür, lakin onların dəqiq nəyi təsvir etdiyi hələlik müəyyən edilməyib. Alimlərə görə, Petnal bölgənin siyasi mərkəzlərindən biri olub.

Bu şəhərdə də qurbağa formasında qurbangah aşkar edilib. Qurbağa, maya mifologiyasında məhsuldarlıq və yenilənmənin simvolu kimi qəbul edilir və belə qurbangahların dini mərasimlərdə istifadə olunduğu güman edilir.

Kambrayal - su kanalları olan şəhər

Üçüncü şəhər Kambrayal adlandırılıb. Burada su anbarı və ondan başlanğıc alan kanal şəbəkəsi aşkarlanıb. Qədim kanal sisteminin əsas funksiyasının tullantıların kənarlaşdırılması olduğu düşünülür.

ABŞ-ın Emori Universitetindən sənət tarixi üzrə dosent Meqan O’Nil qeyd edib ki, Los Abuelosdakı daş heykəllər xüsusilə duyğusal təsirə malikdir və mayaların keçmişlə necə əlaqə saxladıqlarının canlı nümunəsidir. Onun fikrincə, toxunulmamış keramika qabların tapılması da mühüm əhəmiyyət kəsb edir, çünki bu region bir vaxtlar geniş şəkildə talan edilmiş, qədim mayalara aid əşyalar qanunsuz yollarla beynəlxalq bazarlara çıxarılmışdı.

Kəşfləri kim edib?

Bu üç şəhərin aşkarlanması Slovakiya və Qvatemaladan olan arxeoloqların birgə çalışdığı Uashaktun Arxeoloji Layihəsi (PARU) çərçivəsində baş tutub. Layihə 2009-cu ildən etibarən 176 maya yaşayış məntəqəsini aşkarlayıb, onlardan yalnız 20-də qazıntı işləri aparılıb.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:259
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 İyun 2025 23:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see346

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see333

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see319

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see312

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see289

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see276

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see271

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see254

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see240

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see235

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see228

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see220

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see217

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see213

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see213

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see209

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see206

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see193
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri