Icma.az
close
up
RU
Mayalıların üç qədim şəhəri tapıldı: Birində xüsusi astronomik kompleks var

Mayalıların üç qədim şəhəri tapıldı: Birində xüsusi astronomik kompleks var

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Qvatemalanın Peten bölgəsində aparılan qazıntılar zamanı arxeoloqlar üç qədim maya şəhərinin qalıqlarını aşkar ediblər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu şəhərlər bir-birindən təxminən 5 kilometr məsafədə yerləşir və üçbucaq formasında düzülüb.

Los Abuelos - əcdadların şəhəri

"Live Science"in məlumatına görə, tapılan şəhərlər eramızdan əvvəl 1000-400-cü illəri əhatə edən "orta ilkin dövr”də mövcud olub və təxminən 1100 il əvvəl tərk edilib – bu, bölgədəki bir çox maya şəhərinin süqut etdiyi dövrə təsadüf edir. Bu şəhərlərdən ən mühüm hesab ediləni Los Abuelos – yəni "baba və nənə” adlandırılıb. Bu ad burada tapılan və biri kişi, digəri qadını təsvir edən iki daş heykələ əsaslanır. Arxeoloqlar bu heykəllərin həmin şəhərin əhalisinin əcdadlarını təmsil etdiyini düşünürlər.

Los Abuelosun ərazisində günəşin doğması və batması ilə bağlı astronomik hadisələrin müşahidəsi üçün istifadə edilən tikililər kompleksi aşkar edilib. Kompleksin yerləşimi, günəşin il ərzindəki solstisləri və ekinokslara uyğunluqla planlandığını göstərir. Ərazidə insan qalıqları, iki pişik skeleti, keramika qablar, dəniz qabıqları və ox ucluqları da aşkarlanıb.

Ən maraqlı tapıntılardan biri isə qurbağa formasında qurbangah və oyma daş lövhə – stela olub. Arxeoloqlar, stela üzərindəki yazıların deşifrə edilməsi ilə burada yaşamış insanlar haqqında daha ətraflı məlumat əldə ediləcəyinə ümid edirlər.

Petnal - siyasi güc mərkəzi

İkinci şəhər Petnal adlandırılıb. Burada hündürlüyü 33 metr olan bir piramida və onun düz zirvəsində freskalarla bəzədilmiş otaq tapılıb. Freskalarda qırmızı, ağ və qara rənglər açıq görünür, lakin onların dəqiq nəyi təsvir etdiyi hələlik müəyyən edilməyib. Alimlərə görə, Petnal bölgənin siyasi mərkəzlərindən biri olub.

Bu şəhərdə də qurbağa formasında qurbangah aşkar edilib. Qurbağa, maya mifologiyasında məhsuldarlıq və yenilənmənin simvolu kimi qəbul edilir və belə qurbangahların dini mərasimlərdə istifadə olunduğu güman edilir.

Kambrayal - su kanalları olan şəhər

Üçüncü şəhər Kambrayal adlandırılıb. Burada su anbarı və ondan başlanğıc alan kanal şəbəkəsi aşkarlanıb. Qədim kanal sisteminin əsas funksiyasının tullantıların kənarlaşdırılması olduğu düşünülür.

ABŞ-ın Emori Universitetindən sənət tarixi üzrə dosent Meqan O’Nil qeyd edib ki, Los Abuelosdakı daş heykəllər xüsusilə duyğusal təsirə malikdir və mayaların keçmişlə necə əlaqə saxladıqlarının canlı nümunəsidir. Onun fikrincə, toxunulmamış keramika qabların tapılması da mühüm əhəmiyyət kəsb edir, çünki bu region bir vaxtlar geniş şəkildə talan edilmiş, qədim mayalara aid əşyalar qanunsuz yollarla beynəlxalq bazarlara çıxarılmışdı.

Kəşfləri kim edib?

Bu üç şəhərin aşkarlanması Slovakiya və Qvatemaladan olan arxeoloqların birgə çalışdığı Uashaktun Arxeoloji Layihəsi (PARU) çərçivəsində baş tutub. Layihə 2009-cu ildən etibarən 176 maya yaşayış məntəqəsini aşkarlayıb, onlardan yalnız 20-də qazıntı işləri aparılıb.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 İyun 2025 23:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri