Məktəblərin birləşdirilməsi getdikcə daha qaçılmaz olacaq

Elmi-kütləvi, mədəni-maarif, təhsil proqramlarının hazırlanması

Şagird sayının azlığı məktəbdən, təhsildən yayınmadan daha çox son illərdə ailələrdə uşaq sayının azlığı ilə bağlıdır

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin “Qarabağ Universitetinin Klinikası” publik hüquqi şəxsin yaradılması və fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında imzaladığı fərman, mübaliğəsiz demək olar ki, hamının ürəyincədir, sevindirici haldır. Fərmana əsasən, Qarabağ Universitetinin tabeliyində “Qarabağ Universitetinin Klinikası” publik hüquqi şəxs (bundan sonra – Klinika) yaradılır. Müəyyən edilib ki, Klinika Qarabağ Universitetində tibb ixtisasları üzrə təhsil alan tələbələrin peşəkar kadr kimi hazırlanmasını təmin edən, tibb sahəsində elmi tədqiqatlar aparan, regionda əhalinin sağlamlığının qorunmasında iştirak edən publik hüquqi şəxsdir. Klinikanın təsisçisinin səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsi üzrə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə klinikanın yenidən təşkili və ləğv edilməsi, Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyinə bu Fərmanda qeyd edilənlər istisna olmaqla, “Publik hüquqi şəxslər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.2-ci maddəsində publik hüquqi şəxsin təsisçisinin səlahiyyətlərinə aid edilmiş digər məsələlərin həlli, Nazirlər Kabinetinə isə bu Fərmandan irəli gələn məsələləri həll etmək həvalə edilir. Maliyyə Nazirliyi isə Klinikanın 2025-ci ildə saxlanılma xərclərinin maliyyələşdirilməsi üçün “Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il dövlət büdcəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun tətbiqi ilə bağlı bir sıra məsələlər barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Fərmanına uyğun olaraq Qarabağ Universitetinə 5 milyon manat ayıracaq. Klinika mərhələlərlə tam özünümaliyyələşdirmə səviyyəsinə çatanadək növbəti illərin dövlət büdcəsinin layihələrində Qarabağ Universitetinin fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə ayrılacaq vəsaitlərdə Klinikanın saxlanılması xərcləri üçün zəruri maliyyə vəsaitinin nəzərdə tutulmasını təmin edəcək. Qeyd edək ki, elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev media nümayəndələri üçün keçirdiyi brifinqdə də Qarabağ Universitetində tibb fakültəsinin fəaliyyət göstərəcəyini bildirib. Nazir qeyd edib ki, 30 ilə yaxın müddətdə Ermənistanın işğal altında saxladığı Qarabağda təhsil sahəsində həyata keçirilən layihələr davamlı xarakter alır. Belə uğurlu layihələrdən biri də Xankəndidəki Qarabağ Universitetində tibb fakültəsinin fəaliyyətə başlayacağıdır. Fakültənin Xankəndidəki dövlət xəstəxanasının bazasında qurulması nəzərdə tutulur. 2025-2026-cı tədris ilində Qarabağ Universitetində təxminən 1500 tələbə təhsil alacaq. Gələcəkdə Qarabağ Universitetində fakültələrin sayı təxminən 10-12 olacaq, təhsilin 3 səviyyəsi (bakalavriat, magistratura və doktorantura) üzrə təhsil alan tələbə və tədqiqatçıların sayı isə 10 minə çatdırılacaq: “Biz düşünürük ki, sentyabr ayında artıq Qarabağ Universitetinin klinikası və tibb fakültəsi istifadəyə veriləcək”. Qeyd edilir ki, 2024/25-ci tədris ili üzrə Qarabağ Universitetinə 1104 nəfər qəbul olub və qəbul planı 98,5 faiz dolub. Universitetə qəbul olan tələbələrdən 101 nəfəri 600-dən, 385 nəfəri isə 500-dən çox bal toplayıb. Ən yüksək nəticə 683,8 balla hüquqşünaslıq ixtisası üzrə qeydə alınıb. Olimpiada qalibi olan bir abituriyent universitetin elektrik və elektronika mühəndisliyi ixtisasına müsabiqədənkənar qəbul edilib. Ümumilikdə, Qarabağ Universitetinə I-IV ixtisas qrupları üzrə orta qəbul balı 467,6 olub. Bundan əlavə, ilk tədris ilində Qarabağ Universitetində hüquqşünaslıq, xarici dil müəllimliyi (ingilis dili), maliyyə və mühasibat ixtisasları üzrə "SABAH" qrupları təşkil olunub. Nazir brifinqdə təhsilimizin hazırkı durumu, yeniliklər, qarşıda duran vəzifələr, icrası gözlənilən layihələrdən danışıb. Nazir qeyd edib ki, 2025-ci ildə biologiya, kimya, fizika, coğrafiya, informatika, 2026-cı ildə isə tarix, texnologiya, musiqi, təsviri incəsənət, fiziki tərbiyə müəllimləri sertifikatlaşdırma prosesinə cəlb ediləcək. 2026-cı ilin sonunadək bütün fənlər üzrə əlavə 40 min nəfər müəllim sertifikatlaşdırılacaq. Ümumi təhsil müəssisələrinə direktorların işə qəbulunda sertifikatlaşdırma balı nəzərə alınan əsas şərtlərdən biri olacaq. Həmçinin ümumi təhsil müəssisələrinə direktor müavinlərinin işə qəbulunda sertifikatlaşdırma balı və direktorun rəyi nəzərə alınacaq. Ümumi təhsil müəssisələrində proseslərin elektronlaşdırılması çərçivəsində layihənin icrasına başlanılıb. Bu məqsədlə “Rəqəmsal məktəb” platforması yaradılıb. Platforma Bakı şəhərində 324 məktəbdə tətbiq olunur. 500 mindən çox şagirdi, 30 mindən çox işçi heyəti əhatə edir. Yeni platforma sayəsində tədris prosesində və idarəetmədə kağız daşıyıcılardan istifadə minimuma endiriləcək. “Rəqəmsal məktəb” platformasında şagird, valideyn, müəllim və direktor üçün bölmələr var. Şagirdlər burada günün dərsi, dərs cədvəli, dərsliklər, videodərslər, ev tapşırıqları, testlər, qiymətlər, şəxsi iş bölmələri ilə tanış ola, valideynlər isə platforma vasitəsilə məktəblə birbaşa ünsiyyət qura, övladının nəticələri ilə tanış ola, həmçinin tədrislə bağlı rəy və təkliflərini verə bilərlər. Müəllimlər və direktorlar da öz vəzifələrinin icrası ilə bağlı işləri elektron formada yerinə yetirə biləcəklər. Yeniliklərdən biri də budur ki, növbəti tədris ilindən bütün dövlət ümumi təhsil müəssisələrində “Şagird davranış qaydaları”nın tətbiqi nəzərdə tutulur. Qaydalarda şagirdlərin fiziki təhlükəsizliyi, psixoloji sağlamlığı, onlara qarşı ayrı-seçkilik, həmçinin verbal, sosial-psixoloji və kiberqısnamanın (bullinq) qarşısının alınması kimi bir çox zəruri məsələlər ehtiva olunub. Müasir metodiki xidmət modelinə uyğun olaraq, metodistlər 3 səviyyə üzrə fəaliyyət göstərəcək. Məktəb səviyyəli metodistlər metodist, region səviyyəli metodistlər aparıcı metodist, ölkə səviyyəli metodistlər baş metodist sayılacaq. Əsas hədəflər məktəb daxilində təhsilverənlərin davamlı peşəkar inkişaf mexanizminin qurulması, təhsilverənlər üçün peşəkar inkişaf xəttinin yaradılması və ölkədə metodik dəstəklə bağlı institusional sistemin qurulmasıdır. E.Əmrullayev bildirib ki, 2026-cı ilin sonunadək ölkədə 1000 məktəbdə metodiki fəaliyyətin təşkili və hər bir regionda metodik dəstək qruplarının formalaşdırılması nəzərdə tutulur. 2025-ci ildə 130-dək dövlət ümumi təhsil müəssisəsi ilə bağlı rasionallaşdırma tədbirlərinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub. Rasionallaşdırma üçün əsas meyarlar əhalinin artım dinamikası, infrastruktur, coğrafi əlverişlilik, ən yaxın məktəbə qədər məsafə, siniflərin komplektləşdirilməsi, şagird və müəllim sayıdır.  Məktəbəqədər təhsildə dövlət-özəl əməkdaşlığı 24 müəssisə üzrə 1 000-ə qədər uşağı əhatə edir. Bu müəssisələrdə təhsil haqqının bir hissəsi dövlət tərəfindən qarşılanır. 

Təhsil məsələləri üzrə mütəxəssis Elçin Əfəndi “Sherg.az"a açıqlamasında qeyd etdi ki, təhsil müəssisələrinin rasionallaşdırılması hazırda qarşıda duran vəzifələrdən biridir: