“İran nüvə sazişindən faktiki olaraq çıxdı“ “The Times of İsrael“

"Tehran həm məhdudiyyətləri rəsmən ləğv edir, həm də diplomatiyaya açıq qaldığını bildirir..."

18 oktyabr 2025-ci ildən etibarən BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2015-ci ildə qəbul etdiyi 2231 saylı qətnamənin müddəti başa çatıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Times of İsrael" nəşri məlumat yayıb.

BMT mandatı bitdi - İran özünü azad elan edir

Nəşr yazır ki, bu sənəd İranın nüvə proqramına nəzarət mexanizmlərini və onun fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətləri tənzimləyirdi.

Tehran bəyan edib ki, artıq bu öhdəliklər hüquqi qüvvəsini itirib və buna görə də İran öz nüvə proqramını istədiyi kimi inkişaf etdirməkdə sərbəstdir.

İran XİN-in açıqlamasında qeyd olunur ki, nüvə məsələsi BMT TŞ-nin "nüvə silahının yayılmaması" gündəliyindən çıxarılmalı və İran digər saziş iştirakçıları ilə eyni statusda qiymətləndirilməlidir. Tehran öz mövqeyini belə əsaslandırır: "Əvvəlki məhdudiyyətlər yalnız proqramın sülh məqsədli olduğunu sübut etmək üçün qəbul edilmişdi və bu məqsədə nail olunub".

"Məhdudiyyətlər bitdi, amma diplomatiyaya hazırıq"

Tehran həm sərt mövqe sərgiləyir, həm də diplomatik qapını açıq saxladığını bildirir. Rəsmi bəyanatda deyilir ki, "məhdudiyyətlər artıq qüvvədə deyil", lakin İran "diplomatiyaya sadiqdir". Lakin reallıq gərgindir: ABŞ və İsrailin iyunda həyata keçirdiyi hava zərbələri, BMT formatında uğursuz danışıqlar, Avropanın sanksiyaların bərpasına cəhdləri regionda yeni eskalasiya təhlükəsini gücləndirir.

İsrail iddia edir ki, İran artıq nüvə silahı əldə etməyə doğru praktik addımlar atır. Beynəlxalq müşahidəçilər isə təsdiqləyirlər ki, İran uranı mülki istifadəyə aid olmayan səviyyələrdə zənginləşdirir, MAQATE müfəttişlərinə məhdudiyyətlər qoyur və raket infrastrukturunu genişləndirir. Peyk görüntüləri "yeraltı raket şəhərlərinin" fəal şəkildə modernləşdirildiyini göstərir.

Tehran Qərbi ittiham edir və dialoqu şərtli davam etdirmək istəyir

İran rəsmiləri xüsusilə Britaniya, Fransa və Almaniyanı "qayda pozan tərəf" adlandırır və onların BMT-də sanksiyaları bərpa etmək cəhdlərini "qanunsuz" kimi qiymətləndirir. Ali liderin müşaviri Kamal Xərazi isə açıq deyir: "Bu, danışıqlar deyil. Bu, diktədir".

Beləliklə, Tehran nüvə məhdudiyyətlərini aradan qaldırdığını bildirir, lakin eyni zamanda diplomatik status-kvonun tam qırılmadığını göstərməyə çalışır. Bu isə yeni mərhələyə keçidi rəsmiləşdirir: İran artıq qaydalara deyil, yalnız öz şərtlərinə əsasən danışmağa hazırdır.