MƏNİM YARALI O TAYIM... AzPolitika onlayn siyasiictimai qəzet

Nurəddin İSMAYIL

31 dekabr Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Gününün elan olunduğu tarixi zaman kəsiyindən bizi 35 il ayırır.

Məhz 35 il əvvəl Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisindən sökülməsi başlayan sərhəd simləri sonrakı günlərdə bütün sərhədlərimiz boyunca aradan qaldırıldı. İki qartımış rejimin iki qardaş arasında süni surətdə yaratdığı iki yüz illik qadağaya son qoyuldu. O taylı-bu taylı soydaşlarımıza göz dağı olan, onları gözü yolda saxlayan, həsrətə, nisgilə salan tikanlı məftillər aradan götürüldü.

Sərhəd hərəkatının, o zaman başlayan milli oyanışın, yoxsa tarixi prosesin özünün diktəsi nəticəsində meydana gəlməsinin təfərrüatına varmadan onu qeyd etmək lazımdır ki, iki imperiyanın zor siyasəti ilə baş verən bu hadisə gec ya tez baş verməli idi. Bu hadisənin zaman baxımından sovet imperiyasının dağılması ilə üst-üstə düşməsi təbii idi və səbr kasası dolmuş xalqımız onun həsrətlə gözlədiyi tarixi fürsətdən yararlanmağı bacardı.

Nə fars rejiminin o tayımızda böyük çoxluq təşkil edən soydaşlarımızın milli kimlyini danma, assimliyasiyaya uğratma kimi mənfur siyasəti, nə də bu tayımızda çar və sovet rejiminin müstəmləkəçi, “sosializm qardaşlığı” adı altıdan yürütdüyü “velikorus” siyasəti bu tarixi prosesin qarşısını ala bildi. Əsrlər boyu ədəbiyyatımızın yaralı mövzusuna çevrilən, şair və yazıçılarımızın bəzən sətiraltı eyhamlarla, bəzən açıq şəkildə dilə gətirdiyi qüzey- güney məsələsi zamanın ortaya qoyduğu bir siyası sıçrayışla öz həllini tapdı.

1989-cu il soyuq kəsən dekabr ayının son günü. Böyük, coşqulu insan kütləsinin bütün Naxçıvan boyu sərhədlərə axını. Bir tərəfdə milli fəalların önündə getdiyi xalq kütləsinin sərhədə doğru yürüşü, tikanlı məftilin o tərəfində isə sovet sərhəd qoşunlarının əli tətikdə, “vur” əmrinə tabe olan əsgərləri. Hər şey bir anda baş verəcəkdi və verdi. Boyük, izdihamlı insan axının qarşısında duruş gətirməyən sərhəd qoruyucularına dinc əhaliyə qarşı silah çəkilməsinə cəsarət edilmir. Xalq da onlarla qaba rəftardan çəkinir və yalnız sərhəd simlərini dağıtmaq missiyasını sürətlə həyata keçirir. Beləcə, Naxçıvanda başlayan bu sərhəd hərəkatı tezliklə bütün Azərbaycan sərhədləri boyunca yayılmağa başlayır.

Hadisələrin sonrakı inkişafı hər kəsə bəlli. Sonrakı illərdə görəvinə başlayan təcrübəli siyasətçi H.Əliyevin 31 dekabr gününü Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü kimi qeyd edilməsi üçün Naxçıvan Ali Məclisində məsələ qaldırmasına siyasi iradə tələb olunurdu və bu iradənin arxasında ona inam bəsləyən muxtar respublikanın mübariz insanları dururdu. 1991-ci il dekabrın 16-da Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisi 31 dekabr gününü Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü kimi qeyd edilməsi haqda qərar qəbul edir. Bir neçə gün sonra, dekabrın 25-də Azərbaycan Ali Sovetinin Milli Şurası öz növbəsində 31 Dekabrın Həmrəylik Günü kimi elan edilməsi ilə bağlı qanun qəbul etməli olur.

Tarixi önəm kəsb edən bu qanun qüvvəyə mindiyi gündən dünyanın müxtəlif guşələrində yaşayan soydaşlarımız 31 dekabr gününü Həmrəylik Günü kim qeyd edir. 31 dekabr Həmrəylik Günü artıq Azərbaycan xalqının dünya çapında milli birlik, milli həmrəylik, vahid etnos kimi çıxış etməsinin rəmzinə çevrilib. İnanırıq ki, bu tarixi günlə başlayan həmrəyliyimiz mübarizəmizin sonrakı mərhələsində Bütöv Azərbaycan ideyasının, eləcə də türk dövlətlərinin ən böyük arzusu olan Turan ideyasının gerçəkləşməsinə ən böyük töhfəmiz olacaq. Çox çəkməz ki, paytaxt Bakımız Kremlin soyğunçu siyasətindən qurtulduğu kimi, Təbrizimiz də onun haqq səsini boğmaq istəyən, milli varlığına həqarətlə yanaşan molla rejiminin fitnə yuvası Tehranın yırtıcı siyasətindən qurtulub bütöv bir can olacaqlar.

Yaralı o tayım

Nə zülümdür bizi tutan,

Əjdahatək haqqı udan,

Bitmir bu qəm, bitmir hicran

Mənim yaralı o tayım,

Köksü paralı bu tayım.

Gülü biçilən bağlarıq,

Sinəsi çarpaz dağlarıq,

Araz ağlar, biz ağlarıq

Mənim yaralı o tayım,

Köksü paralı bu tayım.

Qorqud öyən qədim elim,

Türkü deyən, şirin diim,

Nədən oldun dilim-dilim?

Mənim yaralı o tayım,

Köksü paralı bu tayım.

Daş üstündə daş qalmadı,

Kəsilməyən baş qalmadı,

Gözdən axdı, yaş qalmadı

Mənim yaralı o tayım,

Köksü paralı bu tayım.

Fitnə-fəsad doğdu Tehran,

Haqq səsini boğdu Tehran,

Nəyin varsa, sağdı Tehran

Mənim yaralı o tayım,

Köksü paralı bu tayım.

Getdi neçə canlar səndən,

Səttar kimi xanlar səndən,

Axdı qızıl qanlar səndən:

Mənim yaralı o tayım,

Köksü paralı bu tayım.

Ey gözümə nur Təbrizim,

Vaxtdır, oyan, dur, Təbrizim,

Yeni dövran qur, Təbrizim

Gülsün yaralı o tayım,

Köksü paralı bu tayım.