“Menopauza qadın beynində Altsheymerə bənzər dəyişikliklər yarada bilər“ BBC

"Beyində boz maddənin azalması və emosional sahələrdə dəyişikliklər menopauza dövründə qadınların demensiya riskini artırır..."

Britaniyalı alimlərin apardığı geniş araşdırma göstərib ki, menopauza zamanı qadınların beyində xatirə və emosiyalara cavabdeh bölgələrdə boz maddənin həcmi azalır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Beyindəki struktur dəyişikliklər və risk amilləri

Araşdırmaya demək olar ki, 125 min qadın cəlb olunub, onlardan təxminən 11 mini beyin MRT-sindən keçib. Nəticələr göstərir ki, bu dəyişikliklər hipokamp, entorinal korteks və beynin diqqət və duyğular mərkəzində daha qabarıq görünür və Altsheymer xəstəliyində müşahidə olunan dəyişikliklərlə üst-üstə düşür.

Professor Barbara Saakyan (Kembric Universiteti) vurğulayır ki, menopauza qadınları gələcəkdə daha həssas edə bilər. Bu, qadınlarda demensiyanın kişilərlə müqayisədə təxminən iki dəfə çox olmasının izahına kömək edə bilər.

Hormon əvəzedici terapiyanın (HƏT) təsiri və psixi sağlamlıq

Araşdırmada HƏT alan qadınlar da, almayanlar da eyni dəyişiklikləri göstərib. Hətta bəzi hallarda HƏT qəbul edənlərdə boz maddənin həcmi daha çox azalıb. Lakin alimlər qeyd edir ki, bu, HƏT-ə başlamazdan əvvəl bəzi qadınlarda psixi sağlamlıq problemlərinin mövcud olması ilə bağlı ola bilər.

Tədqiqat iştirakçıları menopauza dövründə daha çox narahatlıq, depressiya, yuxu pozuntuları və reaksiyanın yavaşlaması ilə üzləşiblər. Doktor Kristel Lenqli bildirir ki, menopauza zamanı qadınların psixi sağlamlığına diqqət yetirmək vacibdir və dəstək almaqda heç bir utanc olmamalıdır.

Gələcək tədqiqatlar və tövsiyələr

Professor Çanna N. Ceyasena (Imperial College London) HƏT-in beyinə təsirinin hələ də müzakirə mövzusu olduğunu deyir və qeyd edir ki, köhnə klinik tədqiqatlar, məsələn, "Women’s Health Initiative", bu suala yekun cavab verə bilməyib. Altsheymer Cəmiyyəti mütəxəssisi Mişel Dayson bildirir ki, Altsheymer xəstələrinin təxminən üçdə ikisi Britaniya qadınlarıdır və hormonlar bu fərqdə rol oynaya bilər.

Alimlər qadınların uzunmüddətli tədqiqatlarının aparılmasını vacib sayır, belə ki, menopauza ilə əlaqəli beyin dəyişikliklərinin həqiqətən demensiya riskini artırıb-artırmadığı aydınlaşdırılsın. Sağlam həyat tərzi, hərəkətli olmaq, siqaret çəkməmək və spirtli içkiləri məhdudlaşdırmaq demensiya riskini azaltmağa kömək edə bilər.