MI5 Rusiyanı “bir nömrəli təcavüzkar” adlandırdı

Böyük Britaniyanın əks-kəşfiyyat xidməti MI5 xarici dövlətlərdən gələn təhdidlərə qarşı mübarizəyə Soyuq müharibə dövründəkindən daha çox resurs ayırır. MI5-in rəhbəri Ken Makkallum belə deyib. O, Rusiyanı “bir nömrəli təcavüzkar” adlandırıb və İran, sağçı ekstremistlər, eləcə də süni intellektdən istifadə edən terrorçular tərəfindən təhlükənin artdığı barədə xəbərdarlıq edib.

Bu barədə BBC News məlumat yayıb.

Makkallum Londonda MI5-in qərargahında keçirilən illik çıxışı zamanı bildirib ki, son on ildə xarici rəqiblərdən qaynaqlanan təhdidlər dörd dəfə artıb. Onun sözlərinə görə, hazırda terrorizmə və dövlətlərdən gələn təhlükələrə qarşı əməliyyat fəaliyyətinin miqyası demək olar ki, bərabərləşib.

Makkallum Rusiyanı Avropa ölkələrinə qarşı hibrid müharibə aparmaqda ittiham edib. Onun qiymətləndirməsinə görə, Moskva NATO-nun kollektiv cavabına səbəb olmadan Avropada sabitliyi pozmağa çalışır. MI5 rəhbəri xəbərdarlıq edib ki, alyansla birbaşa münaqişəyə keçmək Kreml üçün “ağılsız addım” olardı.

O, həmçinin Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı genişmiqyaslı müharibədə qoşunlarının irəliləyişinin minimal səviyyədə qaldığını və bunun “dəhşətli qiymət” hesabına əldə edildiyini bildirib.

Makkallumun sözlərinə görə, kəşfiyyat fəaliyyəti ilə əlaqəli, Rusiyaya bağlı təxminən min nəfərin Böyük Britaniyadan çıxarılmasından sonra Kremlin gizli əməliyyatlar aparmaq imkanları azalıb. MI5 rəhbərinin iddiasına görə, Rusiya indi xaricdə tapşırıqları yerinə yetirmək üçün getdikcə daha çox cinayətkarları işə cəlb etməyə çalışır.

Makkallum Böyük Britaniyada İranın fəaliyyətinin güclənməsi barədə də xəbərdarlıq edib. Son bir ildə İranla əlaqəli işlər üzrə 50 nəfər həbs olunub. Kəşfiyyat rəhbərinin sözlərinə görə, İranın fəaliyyəti, ilk növbədə, yəhudi icmalarına qarşı yönəlib, lakin hərbi obyektlər də daxil olmaqla, daha ciddi mühafizə olunan məkanları da əhatə edib.

Makkallum terrorçuların süni intellektdən istifadə etməsini də ciddi təhdidlərdən biri adlandırıb. Onun sözlərinə görə, MI5 artıq kəşfiyyat məlumatlarının toplanması və hücum üsullarının təkmilləşdirilməsi, o cümlədən pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə məqsədilə süni intellektdən yararlanmaq cəhdlərini aşkarlayıb. Bu texnologiyalar konkret şəxslərə uyğunlaşdırılmış təbliğat materiallarının hazırlanmasına da imkan verir.

MI5 rəhbərini ən çox narahat edən məqamlardan biri ekstremistlərin süni intellekt vasitəsilə bioloji silah hazırlamaq ehtimalıdır. Hələlik bu təhlükə reallaşmayıb. Bununla belə, texnologiyaların inkişafı mövcud və yeni növ bioloji silahların yaratdığı təhlükəni əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Britaniya xüsusi xidmət orqanları bu risklərə qarşı mübarizə aparmaq üçün ölkənin Süni İntellekt Təhlükəsizliyi İnstitutu ilə əməkdaşlıq edir.

Makkallum sağçı ekstremist terrorizmin artmasına da diqqət çəkib. Apreldə ölkədə terror təhlükəsinin səviyyəsi “ciddi” dərəcəyədək yüksəldilib. Bu, terror aktının baş verməsinin yüksək ehtimal olunduğu anlamına gəlir. MI5 rəhbərinin sözlərinə görə, diqqətçəkən tendensiyalardan biri radikal anti-immiqrant və antimüsəlman əhval-ruhiyyəsinin terror cinayətləri törətmək niyyətinə çevrilməsidir.

O əlavə edib ki, sağçı ekstremist ideyaların təsiri altına düşmək halları çox vaxt gənclər arasında müşahidə olunur və internet vasitəsilə yayılır. MI5, xüsusilə, ifrat sağçı ideyaların təsiri ilə radikallaşmış 13 yaşlı yeniyetmə ilə bağlı işi araşdırıb. İstintaq zamanı əldə edilən məlumatlar beynəlxalq tərəfdaş xüsusi xidmət orqanlarından birinə Böyük Britaniyadan kənarda ölümcül hücumun qarşısını almağa kömək edib.

Makkallum vurğulayıb ki, “Əl-Qaidə” və “İslam Dövləti” kimi islamçı qruplaşmalar terror aktlarını ruhlandırmaqda və təşkil etməkdə davam edir. Britaniya hakimiyyəti isə Çin, Rusiya və İran da daxil olmaqla, xarici dövlətlərin fəaliyyətinə qarşı mübarizə aparmaq üçün 2023-cü il Milli Təhlükəsizlik Qanunundan istifadə edir.

AzPost.az