Icma.az
close
up
RU
Menu

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

“Milli dirçəlişdən suverenliyə uzanan yol Azərbaycanın şərəfli tarixidir” MİLLƏT VƏKİLİ

“Milli dirçəlişdən suverenliyə uzanan yol Azərbaycanın şərəfli tarixidir” MİLLƏT VƏKİLİ

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat yayır.

“Milli Dirçəliş Günü Azərbaycan tarixində sadəcə təqvimə yazılmış əlamətdar tarix deyil. Bu gün xalqın öz taleyinə münasibətinin dəyişdiyi, milli kimliyin siyasi iradəyə çevrildiyi və cəmiyyətin gələcəyini müəyyənləşdirmək istəyini açıq şəkildə ortaya qoyduğu tarixi mərhələni ifadə edir. 1988-ci il noyabrın 17-də Bakıda başlayan kütləvi etirazlar sovet sisteminin yaratdığı siyasi məhdudiyyətlərə qarşı etiraz olmaqla yanaşı, milli özünüdərkin ictimai hərəkata çevrilməsinin də göstəricisi idi. Həmin günlərdə meydan yalnız insanların toplaşdığı məkan deyildi; orada xalqın yaddaşı, narahatlığı, etirazı və azadlıq arzusu vahid bir iradə şəklində təzahür edirdi”.
Bu fikirləri Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev SİA-ya açıqlamasında bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu hərəkatın yaranmasını yalnız bir hadisənin nəticəsi kimi qiymətləndirmək düzgün olmazdı:

”XX əsrin sonlarında SSRİ-də dərinləşən siyasi və iqtisadi böhran, mərkəzi hakimiyyətin milli məsələlərə münasibəti, Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları və Qarabağ ətrafında baş verən proseslər cəmiyyətdə ciddi narazılıq yaratmışdı. İnsanlar artıq yalnız ayrı-ayrı qərarlara etiraz etmirdilər; onlar öz hüquqlarının, milli ləyaqətlərinin və gələcəklərinin müdafiəsini tələb edirdilər. Bu baxımdan 17 noyabr hadisələri kortəbii narazılıqdan daha geniş məna daşıyırdı: milli həmrəylik formalaşır, ictimai düşüncə siyasi müstəqillik ideyasına doğru istiqamətlənirdi. Meydanda səslənən tələblər zaman keçdikcə dövlətçilik haqqında düşüncənin əsasına çevrildi.

Lakin milli oyanışın müstəqil dövlət quruculuğuna çevrilməsi asan proses deyildi. Azadlıq ideyasının meydana çıxması ilə müstəqil dövlətin məsuliyyətini daşımaq arasında böyük məsafə vardı. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyinin bərpası tarixi nailiyyət olsa da, sonrakı dövrdə ölkə siyasi qeyri-sabitlik, iqtisadi tənəzzül, müharibə, torpaq itkisi və idarəetmə böhranı ilə üzləşdi. Bu mərhələ göstərdi ki, müstəqillik yalnız hüquqi sənədlə təsdiqlənən status deyil; onun qorunması üçün işlək institutlar, vahid siyasi iradə, iqtisadi dayanıqlılıq və cəmiyyətin etimad göstərdiyi idarəçilik sistemi lazımdır. Başqa sözlə, milli dirçəlişin növbəti mərhələsi azadlıq ideyasını dövlətin real gücünə çevirmək idi.

Məhz belə mürəkkəb şəraitdə Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyəti Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişafında həlledici əhəmiyyət qazandı. Onun 1990-cı ildə Naxçıvana qayıdışı, həmin dövrdə muxtar respublikanın siyasi həyatında tutduğu mövqe və milli maraqların müdafiəsi istiqamətində atdığı addımlar yeni dövlətçilik düşüncəsinin formalaşmasına təsir göstərdi. 1992-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması da həmin tarixi şəraitdə siyasi təşkilatlanma və idarəçilik alternativinə olan ehtiyacdan irəli gəlirdi. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışı isə dövlətin parçalanma təhlükəsi ilə üzləşdiyi, hakimiyyət böhranının dərinləşdiyi bir dövrdə baş verdi. Onun qarşısında duran əsas vəzifə yalnız siyasi hakimiyyəti möhkəmləndirmək deyil, dövlətin idarəolunma qabiliyyətini bərpa etmək, cəmiyyətdə sabitlik yaratmaq və müstəqilliyin dönməzliyini təmin etmək idi.

Ulu Öndərin dövlətçilik siyasətinin mahiyyəti ondan ibarət idi ki, milli ideya emosional çağırış səviyyəsində saxlanılmadı, konkret siyasi və institusional mexanizmlərlə möhkəmləndirildi. Konstitusion quruculuq, dövlət idarəçiliyinin yenidən təşkili, milli təhlükəsizlik sisteminin formalaşdırılması, ordu quruculuğu və iqtisadi islahatlar bu siyasətin əsas istiqamətlərini təşkil edirdi. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın enerji strategiyasına yeni məzmun verdi, ölkənin beynəlxalq iqtisadi əlaqələrini genişləndirdi və uzunmüddətli inkişaf üçün mühüm imkanlar yaratdı. 1995-ci ildə Konstitusiyanın qəbul edilməsi isə müstəqil dövlətin hüquqi əsaslarını möhkəmləndirdi. Bu addımların əhəmiyyəti yalnız həmin dövrün problemlərinin həlli ilə məhdudlaşmırdı; onlar gələcək nəsillər üçün siyasi sabitliyin, iqtisadi inkişafın və beynəlxalq əməkdaşlığın təməlini formalaşdırırdı. Beləliklə, milli dirçəliş dövlət quruculuğunun ardıcıl və sistemli prosesinə çevrildi.

İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə bu siyasi kurs yeni dövrün çağırışlarına uyğun şəkildə davam etdirildi və inkişaf etdirildi. Dövlət idarəçiliyinin modernləşdirilməsi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, nəqliyyat və enerji infrastrukturunun genişləndirilməsi, sosial sahədə islahatlar və beynəlxalq mövqelərin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın imkanlarını artırdı. Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, müasir dövlətin gücü yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür; onun strateji qərar qəbul etmək, milli maraqları müdafiə etmək və mürəkkəb geosiyasi şəraitdə müstəqil siyasət yürütmək qabiliyyəti də əsas meyarlardandır. İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət Azərbaycanın regional və beynəlxalq proseslərdə rolunu genişləndirdi. Bununla yanaşı, ordu quruculuğuna, müdafiə potensialına və milli təhlükəsizlik məsələlərinə verilən diqqət uzun illər ərzində formalaşdırılan dövlət strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri oldu.

2020-ci ildə Vətən müharibəsində əldə edilən Zəfər və 2023-cü ildə Azərbaycanın bütün ərazisində suverenliyinin bərpa olunması milli dövlətçilik tarixində yeni mərhələ açdı. Bu hadisələr yalnız hərbi nəticə kimi deyil, onilliklər ərzində aparılan siyasi, iqtisadi və hərbi quruculuğun yekunu kimi də qiymətləndirilməlidir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa-quruculuq işləri, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı və regionun iqtisadi həyata reinteqrasiyası isə qələbənin sülh, inkişaf və sosial ədalət məzmununu tamamlayır. Əgər 1988-ci ilin noyabrında xalq meydanlarda öz milli iradəsini nümayiş etdirirdisə, bu gün həmin iradə suveren dövlətin qərarlarında, quruculuq siyasətində və gələcək hədəflərində ifadə olunur. Tarixi prosesin ən mühüm məntiqi də məhz budur: milli oyanış dövlət müstəqilliyinə, müstəqillik dövlət quruculuğuna, dövlət quruculuğu isə suverenliyin real təminatına çevrilib.

Bu gün Milli Dirçəliş Gününə nəzər salarkən keçilən yolu yalnız tarixi hadisələrin ardıcıllığı kimi deyil, siyasi düşüncənin və milli məsuliyyətin tədricən yetkinləşməsi prosesi kimi dəyərləndirmək lazımdır. 17 noyabr 1988-ci ildə meydanlara çıxan insanların əsas tələbi milli hüquqların və ləyaqətin qorunması idi. Sonrakı nəsillərin qarşısında isə həmin arzunu müstəqil, güclü və suveren dövlət reallığına çevirmək vəzifəsi dayandı. Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu dövlətçilik xətti və İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə davam etdirilən inkişaf strategiyası bu tarixi ardıcıllığın mühüm mərhələləridir. Milli dirçəlişin əsl mənası da keçmişi yalnız xatırlamaqda deyil, onun yaratdığı məsuliyyəti dərk edərək gələcəyi qurmaqdadır. Çünki xalqın tarixi yaddaşı yalnız dünənə aid deyil; o, sabahın siyasi iradəsini və dövlətçilik fəlsəfəsini də formalaşdırır”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:101
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 17 Noyabr 2026 13:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see284

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see280

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see277

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see270

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see260

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see256

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see236

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see227

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see224

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see213

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see212

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see209

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see209

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see207

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see204

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see197

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see194

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see183

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri