Icma.az
close
up
RU
Milli kimliklər və postmodern siyasət: Sərhədsiz dünya mümkündürmü? AZƏRTAC

Milli kimliklər və postmodern siyasət: Sərhədsiz dünya mümkündürmü? AZƏRTAC

Icma.az, Azertag saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Bakı, 7 yanvar, AZƏRTAC

Qloballaşma müasir dünyada milli kimliklərə ciddi təsir edən bir prosesdir. İnformasiya texnologiyalarının inkişafı, sərhədsiz iqtisadi əlaqələr və mədəni mübadilə prosesləri dünyanın “kiçilən” bir cəmiyyətə çevrildiyini nümayiş etdirir. Lakin bu, eyni zamanda, milli kimliklərin qorunması və millətçiliyin yüksəlməsi kimi məsələləri də gündəmə gətirir. Xüsusilə bəzi ölkələrdə qloballaşmanın yaratdığı mədəni assimilyasiya qorxusu milli kimliklərin itirilməsi ilə bağlı narahatlıq yaradır. Azərbaycan isə bu proseslərdə həm öz milli kimliyini qorumağa çalışan, həm də qloballaşmaya inteqrasiya edən ölkə kimi bir nümunədir.

Qloballaşmanın milli kimliklərə təsiri

Qloballaşmanın milli kimliklərə təsiri fərqli ölkələrdə müxtəlif şəkildə ortaya çıxır. Qloballaşma nəticəsində böyük dövlətlərin populyar mədəniyyəti daha kiçik ölkələrin yerli mədəniyyətlərini sıxışdırır. ABŞ-ın Hollivud kinosu və pop musiqisi kimi “yumşaq güc” vasitələri buna ən bariz nümunədir. Bundan başqa, sosial media platformaları, qlobal internet və televiziya kanalları dünyanın hər yerindən eyni məzmunu izləməyi mümkün edir, lakin bu, milli mədəniyyətlərin qlobal normaya uyğunlaşmasına səbəb ola bilər. Qloballaşmanın təsiri ilə bəzi ölkələrdə milli-mədəni “dirəniş” hərəkatları başlayır. Məsələn, Hindistanda hindu millətçiliyi və ya Avropada sağçı populist partiyaların yüksəlişi bu tendensiyanı təsdiqləyir. Azərbaycan özünün coğrafi və mədəni mövqeyinə görə digər ölkələrdən fərqlənir. Bu baxımdan Azərbaycanın milli kimliyini qorumaqla yanaşı, qloballaşma prosesinə uyğunlaşması maraqlı bir model təqdim edir. Dil və mədəniyyət - Azərbaycan dili və ədəbiyyatı qloballaşma dövründə dövlətin əsas mədəniyyət siyasəti vasitəsilə qorunur. Məsələn, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin milli-mədəni irsə verdiyi önəm bu istiqamətdə mühüm addımlar atılmasını təmin edib. Mədəniyyətlərarası dialoq - Azərbaycan multikulturalizm siyasətini uğurla həyata keçirərək milli kimliyin zənginliyini göstərir. Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumları bu siyasətin əsas nümunəsidir. Qlobal inteqrasiya - Azərbaycanın qlobal layihələrdə iştirakı milli kimliyin qorunması ilə yanaşı, dünya siyasətində fəal yer almaq qabiliyyətini də göstərir. Məsələn, enerji diplomatiyasında Azərbaycan TANAP və TAP kimi qlobal enerji layihələri ilə milli maraqlarını qoruyaraq dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya edir. Mədəniyyət diplomatiyasında isə “Eurovision” kimi beynəlxalq tədbirdə iştirak milli mədəniyyəti tanıtmaqla yanaşı, qlobal normalara uyğunlaşmağı da tələb edir.

Millətçiliyin yenidən yüksəlişi

Son illərdə qloballaşmaya qarşı müxtəlif ölkələrdə millətçi hərəkatlar güclənib. Bunun əsas səbəblərindən biri iqtisadi bərabərsizlikdir. Məsələn, ABŞ-da “Trumpçılıq” (siyasi hərəkat) və Böyük Britaniyada “Brexit” (Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxışı) bu narazılığın nəticəsi olaraq baş verib. Bundan başqa, kimlik böhranı da bu səbəblər sırasındadır. Müxtəlif mədəniyyətlərin birləşməsi bəzi millətlərdə kimlik böhranına səbəb olub. Avropa İttifaqında sağçı populizmin artması buna bir nümunədir. Azərbaycanın güclü mədəni siyasəti və qloballaşma ilə milli kimliyin balansını təmin edən yanaşması, xüsusilə Avropanın bəzi ölkələrindən fərqlidir. Qloballaşma və millətçilik arasında balans yaratmaq üçün müxtəlif strategiyalar mümkündür. Azərbaycan multikulturalizm siyasəti ilə dünyaya nümunə göstərir. Bu, müxtəlif mədəniyyətlərin dinc birgəyaşayışını təmin etmək üçün səmərəli üsuldur. Millətçiliyin mənfi təsirlərinin qarşısını almaq üçün regional əməkdaşlıq da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın Türk Dövlətləri Təşkilatında iştirakı buna bir nümunədir. UNESCO-nun dünya irsi siyahısına daxil olan Azərbaycan abidələri milli kimliyin qorunması üçün beynəlxalq səviyyədə mühüm rola malikdir.

Qloballaşma çağında Azərbaycan nümunəsi

Millətçilik milli kimliklərin qorunması üçün vacib olsa da, bu kimliklərin digər mədəniyyətlərlə dialoqa açıq olması ilə qloballaşma prosesinə uyğunlaşa bilər. Azərbaycan bu sahədə milli dəyərləri qorumaqla yanaşı, qlobal platformalarda fəal iştirak etməklə unikal bir tarazlıq modeli təqdim edir. Qloballaşmanın milli kimliklərə təsiri qaçılmazdır, lakin hər bir dövlətin bu təsirləri idarə etmə qabiliyyəti onun daxili siyasətindən asılıdır. Azərbaycan öz balanslı yanaşması ilə həm milli kimliyini qoruyur, həm də qlobal miqyasda fəal rol oynayır. Sərhədsiz dünya hələlik mümkünsüz görünsə də, mədəniyyətlərarası dialoq və əməkdaşlıq bu istiqamətdə mühüm addımlar ola bilər. Azərbaycanın multikulturalizm siyasəti, TANAP və TAP enerji layihələri, Bakı Beynəlxalq Humanitar forumları, UNESCO-nun siyahısına daxil olan milli mədəni irs kimi yanaşmaları ölkəmizin qloballaşma və milli kimlik arasındakı tarazlığı qorumaqda uğurla irəlilədiyini sübut edir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 07 Yanvar 2025 17:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri