Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Milyardlarla illik sirr açıldı: Yer üzündə yaşayan ilk heyvan hansı olub?

Milyardlarla illik sirr açıldı: Yer üzündə yaşayan ilk heyvan hansı olub?

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Mikrobial həyatdan mürəkkəb canlılara keçid prosesindəki ən böyük boşluqlardan biri də aradan qaldırılıb. Alimlər müasir həyatın təməli hesab edilən Kembri partlayışından belə əvvəl mövcud olmuş ilk heyvanları müəyyən ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, planetimizin 4,5 milyard illik nəhəng tarixində heyvan həyatının yaranması əslində kifayət qədər yeni hadisədir. Təxminən 4 milyard il əvvəl ilk mikrobial həyat meydana gəlsə də, mürəkkəb çoxhüceyrəli canlıların ortaya çıxması milyardlarla il çəkib. Bəs Yer üzündəki ilk heyvan hansı olub?

Elm dünyası uzun müddətdir bu adı sadə və hərəkətsiz quruluşları ilə tanınan süngərlərə verir. Yeni araşdırma süngərlərin düşünüldüyündən daha qədim olduğunu göstərərək bu nəzəriyyəni elmi baxımdan daha da gücləndirib.

Massaçusets Texnologiya İnstitutunun (MIT) alimlərinin rəhbərliyi ilə aparılan yeni araşdırma süngərlərin 541 milyon ildən daha əvvəl meydana gəldiyini, yəni məlum olan ən qədim heyvanlardan biri olduğunu göstərən məlumatlar ortaya qoyub. Tədqiqatçılar bunun üçün ənənəvi fosilləri deyil, süxurlardakı “kimyəvi fosilləri” araşdırıblar.

Bu fosillərdə aşkar edilən üzvi birləşmələr hüceyrə membranlarında mövcud olan və xolesterin kimi sterolların geoloji baxımdan sabit formaları sayılan steranların xüsusi bir növü olub. Xüsusilə 30 karbon atomuna malik bu steranlar tədqiqatda əsas rol oynayıb. Alimlər bu unikal kimyəvi izlərin demosüngərlər adlanan xüsusi süngər sinfinə aid olduğunu dəqiq müəyyənləşdiriblər. Bu güclü sübut araşdırılan süxurlardakı kimyəvi qalıqların erkən heyvan həyatının özünə aid olduğunu göstərir.

MIT-dən tədqiqatçı Rocer Samons həmin dövrdə bu öncül heyvanların tam olaraq necə göründüyünü bilmədiklərini, lakin böyük ehtimalla dənizlərdə yaşayan, yumşaq quruluşlu və silisium skeletləri olmayan canlılar olduqlarını bildirir.

Bu gün də mövcudluğunu davam etdirən süngərlərin mürəkkəb orqanları, toxumaları, sinir, həzm və ya qan-damar sistemləri yoxdur. Onları ən sadə formada müxtəlif funksiyaları yerinə yetirən eukariot hüceyrələrdən ibarət yumşaq, süngərəbənzər yığın kimi təsvir etmək olar. Lakin hüceyrə divarlarının olmaması, qidalanma və çoxalma qabiliyyətləri kimi xüsusiyyətlər onları bitki və ya göbələk deyil, heyvanlar aləminə aid edir.

Mübahisəyə son qoyan üçlü sübut zənciri

Daha əvvəl 30 karbonlu sterolların mürəkkəb həyata işarə edə biləcəyi irəli sürülmüşdü. Lakin bu tapıntının geoloji proseslər və ya digər sadə orqanizmlərlə də izah oluna biləcəyi barədə alternativ fikirlər ortaya çıxmışdı. Yeni araşdırma isə bu mübahisəyə son qoyur.

Oman, Sibir və Qərbi Hindistan kimi müxtəlif bölgələrdən götürülmüş süxur nümunələrinin təhlili steran izlərinin birbaşa demosüngərlərlə biokimyəvi əlaqəsini sübut edib. Komanda əldə etdiyi məlumatları təsdiqləmək üçün laboratoriya şəraitində 30 karbonlu sterolu sintetik şəkildə istehsal edib və bu birləşmənin demosüngərlərin genlərində kodlaşdırılan xüsusi ferment tərəfindən yaradıla biləcəyini göstərib.

Rocer Samons əldə etdikləri nəticələrin əhəmiyyətini belə vurğulayır: “Əlimizdə süxurda olan məlumatlar, süngərdə müşahidə edilən birləşmələr və laboratoriyada kimyəvi yolla yenidən yaradılmış nəticələr var. Bu üçü də bir-birini dəstəkləyən və eyni nəticəyə işarə edən sübutlardır. Bu da süngərlərin Yer üzündəki ən qədim heyvanlardan biri olduğunu açıq şəkildə göstərir”.

Süngərlərin bu erkən dövrdə meydana çıxmasından sonra Yer kürəsi böyük müxtəliflik partlayışının şahidi olub. “Kembri partlayışı” kimi tanınan bu dövrdə bir çox əsas heyvan qruplarının fosil qeydlərində qəfil meydana çıxması ilə həyat inanılmaz sürətlə müxtəlifləşib. Süngərlər kimi sadə quruluşlu canlılardan sonra ekosistemlər bu qəfil müxtəlifləşmə nəticəsində mürəkkəb və rəngarəng canlılarla dolmağa başlayıb və bugünkü heyvanlar aləminin təməli qoyulub.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 05 Oktyabr 2026 15:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see277

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see271

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see255

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see252

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see245

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see237

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see233

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see227

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see227

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see227

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see220

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see218

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see215

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see214

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see212

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see202

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see197

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see193

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see191

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri