Milyonlarla işçi itkin düşüb : Ukrayna demoqrafik çöküş ərəfəsindədir

Növbəti on il ərzində Ukrayna 4,5 milyon işçi çatışmazlığı ilə üzləşə bilər. 

Qaynarinfo "Reuters"ə istinadən xəbər verir ki, işçi qüvvəsinə ən çox ehtiyac duyacaq sektorlar arasında tikinti, texnologiya və inzibati xidmətlər olacaq.

Hökumətin ötən il təsdiqlənmiş 2040-cı ilə qədər demoqrafik strategiyası daha çox mühacirətin qarşısını almağa və xaricdən ukraynalıların geri qayıtmasına yönəlib. Strategiya həmçinin digər ölkələrdən immiqrantların boş iş yerlərinə cəlb edilməsini nəzərdə tutur.

Ukraynanın dağılmış iqtisadiyyatını bərpa etmək və Moskva yenidən hücum edərsə, müharibədən sonrakı gələcəkdə özünü müdafiə edə bilmək üçün milyonlarla insanı yoxdur. Təxminən dörd il davam edən döyüşlərdə yüz minlərlə ukraynalı öldürülüb və yaralanıb, milyonlarla insan xaricə qaçıb və doğum nisbəti azalır.

Hökumətin hesablamalarına görə, Ukraynada kişilərin orta ömür uzunluğu müharibədən əvvəlki 65,2 ildən 2024-cü ildə 57,3 ilə düşüb. Qadınlar üçün isə bu rəqəm 74,4 ildən 70,9 ilə enib.

Qərbi Ukraynanın kəndlərində, xüsusən də Rovno bölgəsində doğum nisbəti bəzi yerlərdə on ildə üç dəfə artıb. Doğum evləri yeni doğulmuş körpələrin azlığı səbəbindən dövlət maliyyəsini itirir.

200 şagird üçün nəzərdə tutulmuş məktəblərdə cəmi doqquz uşaq təhsil alır və onlar bağlanır. Hər on məktəb məzunundan biri, əsasən oğlanlar, xaricə gedir.

Müharibənin gözlənilməzliyi ailə qurmaq qərarı verən insanlar üçün əsas maneədir. Eyni zamanda, bir çox gənc kişi və qadın müharibə səbəbindən heç vaxt valideyn olmayacaq.

2001-ci ildə əhalisi 48 milyonu keçən Ukrayna, müharibədən çox əvvəl demoqrafik azalma ilə üzləşib, çünki milyonlarla vətəndaş iqtisadi münaqişədən və ölkədə geniş yayılmış korrupsiyadan qaçmaq üçün qərbə qaçıb.

2022-ci ilin fevral ayında tammiqyaslı işğaldan əvvəl Ukraynanın əhalisi 42 milyon idi. Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Demoqrafiya İnstitutunun məlumatına görə, indi əhali 36 milyondan az, o cümlədən Rusiya tərəfindən ələ keçirilən ərazilərdə bir neçə milyon azalıb. Bu rəqəmin 2051-ci ilə qədər 25 milyona düşəcəyi proqnozlaşdırılır.

"CIA World Factbook"un 2024-cü il üçün hesablamalarına görə, ölkədə həm dünyada ən yüksək ölüm nisbəti, həm də ən aşağı doğum nisbəti var, hər yeni doğulmuş körpəyə təxminən üç ölüm düşür.

İqtisadi Strategiya Mərkəzi mart ayında bildirib ki, işğaldan bəri ölkəni tərk edən təxminən 5,2 milyon ukraynalı xaricdə, əsasən Almaniya və Polşa da daxil olmaqla Avropa ölkələrində, eləcə də Rusiyada qalır.

Mərkəz proqnozlaşdırır ki, bu insanların 1,7 milyondan 2,7 milyona qədəri xaricdə qalacaq və müharibə bitdikdən sonra onlara hazırda Ukraynadan çıxması qadağan edilmiş yüz minlərlə yetkin kişi qoşula bilər.

Aydın