Xamenei rejimi çöküş ərəfəsindədir The Jerusalem Post

"Xameneinin hakimiyyətdə qalması çətinləşir, çünki ölkədəki böhran daha da dərinləşir..."

İranın Ali dini rəhbəri ayətullah Əli Xameneinin rejimi uzun illər təbliğat, hərbi nümayişlər və xalq üzərində təzyiq hesabına hakimiyyəti əlində saxlayıb. Lakin təcavüzkar bəyanatlar və mütəmadi hərbi manevrlərə rəğmən, İran İslam Respublikasının əsl vəziyyəti həm iranlılar, həm də beynəlxalq ictimaiyyət üçün getdikcə daha da aydın olur.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Jerusalem Post" nəşri yazır.

Tehranın təbliğat maşını İsrail və Qərb ölkələrini qorxutmaq məqsədilə təlimlər və manevrlər keçirərək güc illüziyasını yaratmaqda davam edir. Ancaq bu görüntülərin arxasında iqtisadi böhran, kütləvi etirazlar və xalqın inamının itməsi səbəbindən yaranan daxili zəifliklər gizlənir. Hətta rejimin əsas fiqurları onun böhranını etiraf edir. Bu yaxınlarda Ekspertlər Assambleyasının bir üzvü açıq şəkildə bildirib ki, "İslam Respublikasının vaxtı sona çatıb" və ölkə "partlayış ərəfəsindədir".

Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin çöküşü və İran qüvvələrinin oradan çıxarılması Tehranın regional strategiyasına ciddi zərbə vurub. İranın "Hizbullah" və HƏMAS kimi proksi qruplarını dəstəkləmək qabiliyyəti xeyli zəifləyib. Eyni zamanda, İsrail hərbi obyektlərə və infrastruktura dəqiq zərbələr endirərək İranın regionda təsirini azaldır.

Radikal islamizm ideologiyası və müxalifətin susdurulmasına əsaslanan rejimin strukturu ölkənin inkişafı üçün ən böyük maneəyə çevrilib. Bir çox iranlı anlayır ki, şiə ruhani rəhbərləri hakimiyyətdə olduqları müddətdə iqtisadi çətinliklər, korrupsiya və insan haqlarının pozulması kimi həqiqi problemlər həll edilməyəcək.

İsrail Xamenei rejiminin mahiyyətini dərindən öyrənən ölkələrdən biri olaraq, onun təhdidlərinə uğurla müqavimət göstərməkdə davam edir. Mossad daxil olmaqla, İsrail xüsusi xidmət orqanları İranın təbliğat metodlarını yaxşı bilir və Tehrandan gələn təhdidləri neytrallaşdırmağa qadirdir. Ancaq ABŞ və Avropa da daxil olmaqla Qərb ölkələri hələ də İrandakı böhranın dərinliyini lazımınca qiymətləndirmir və rejimin radikal elementləri ilə diplomatiyaya ümid etməyə davam edir.

Vəziyyət Tehranın qalan resurslarını husilər, Həşd əş-Şabi və PKK kimi transmilli terrorçu qruplara dəstəyi, həmçinin nüvə silahı əldə etmək təhlükəsi yolu ilə öz təsirini saxlamaq üçün istifadə etməsi ilə daha da gərginləşir. Ancaq bu addımlar artıq güc deyil, zəiflik əlaməti kimi qəbul olunur.

İran cəmiyyəti illərlə həyata keçirilən repressiyalara rəğmən, rejimə qarşı qərarlı mövqe nümayiş etdirir. Ölkə boyunca alovlanan etirazlar və hətta elit dairələrdə açıq narazılıq Xamenei dövrünün sonunun yaxınlaşdığını göstərir. İsrail və onun müttəfiqləri başda olmaqla beynəlxalq ictimaiyyət Tehrana təzyiq göstərməkdə davam edərək rejimin zəifləməsinə nail olmağa çalışır.

Bu gün Xameneinin təhdidlər və təbliğat üzərində qurulmuş "kağız pələngi" gerçəkliyin təsirinə məruz qalıb. Onun hərbi manevrləri və güc nümayiş etdirmək cəhdləri artıq təhdid kimi deyil, məhv olmaqda olan rejimin son ümidsiz addımları kimi qəbul edilir. Beynəlxalq ictimaiyyət təzyiqi davam etdirmək, yoxsa Tehrana böhranı uzatmağa şərait yaratmaqla nəticəsiz danışıqlar tələsinə düşmək seçimi qarşısında qalıb.