Misofoniya halları niyə artır?

Son illər misofoniya ilə bağlı həm tibbi müəssisələrə müraciətlərin, həm də ictimai marağın nəzərəçarpacaq dərəcədə artdığı müşahidə olunur. Əvvəllər çox az tanınan bu vəziyyət bu gün psixologiya və nevrologiya sahəsində geniş araşdırılan mövzulardan birinə çevrilib. Artan halların arxasında təkcə diaqnostikanın inkişafı deyil, həm də müasir həyat tərzinin yaratdığı psixoloji yükün dayandığı bildirilir.

Mizofoniya insanın müəyyən səslərə qarşı həddindən artıq güclü emosional reaksiya verməsi ilə xarakterizə olunur. Çeynəmə, udma, nəfəs alma, dodaq şappıldatma, qələm və ya barmaq döymə, klaviatura düymələrinin səsi kimi gündəlik səslər bəzi insanlarda narahatlıq, gərginlik, əsəbilik, qəzəb hissi və həmin mühitdən uzaqlaşmaq istəyi yarada bilər. Ağır hallarda isə bu vəziyyət insanın sosial münasibətlərinə, ailə həyatına və peşə fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilir. Son illərdə halların daha çox qeydə alınmasının əsas səbəblərindən biri psixi sağlamlıq sahəsində maarifləndirmənin artması hesab olunur. Əvvəllər “həssaslıq” və ya “əsəbilik” kimi qiymətləndirilən simptomlar artıq ayrıca klinik vəziyyət kimi araşdırılır və insanlar daha tez tibbi və psixoloji yardım üçün müraciət edirlər.

Bununla yanaşı, müasir həyat tərzi də risk amillərindən biri hesab edilir. Davamlı stress, yüksək iş yükü, informasiya bolluğu, uzunmüddətli ekran istifadəsi, yuxu pozuntuları və narahatlıq halları bəzi insanlarda səs həssaslığını daha da gücləndirə bilər. Bu amillər mizofoniyanın əsas səbəbi hesab edilməsə də, mövcud simptomların daha qabarıq şəkildə özünü göstərməsinə təsir edə bilər. Sosial media platformalarının da bu vəziyyətin daha çox tanınmasına təsir etdiyi qeyd olunur.

Xüsusilə müxtəlif platformalarda paylaşılan şəxsi təcrübələr sayəsində insanlar öz simptomlarını tanıyır, oxşar problemlərlə üzləşən şəxslərlə fikir mübadiləsi aparır və peşəkar yardım almağa daha çox maraq göstərirlər. Mövcud elmi araşdırmalara görə, mizofoniyanın yaranmasında beynin səs siqnallarını emal edən və emosional reaksiyaları tənzimləyən nahiyələrinin fəaliyyəti mühüm rol oynaya bilər. Bununla yanaşı, genetik meyllilik və psixoloji amillər də risk faktorları arasında qiymətləndirilir.

Mizofoniya yoluxucu xəstəlik deyil və onun yaranma mexanizmi hələ tam müəyyən edilməyib. Müəyyən səslərə qarşı həssaslıq gündəlik həyatı, ailə münasibətlərini və ya peşə fəaliyyətini pozduğu hallarda psixoloq və ya psixiatr tərəfindən qiymətləndirmə aparılması tövsiyə olunur. Erkən diaqnostika və fərdi yanaşma simptomların idarə olunmasına və həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına kömək edə bilər.

Vüsal

Gununsesi.info