Müharibə hazırlığı: Avropanın ən böyük limanını hərbi bazaya çevirirlər

Rusiya prezidenti Vladimir Putinin fəaliyyətini diqqətlə izləyən Avropa ən böyük limanını hərbi bazaya çevirmək qərarı verib.
Reyting.az-ın məlumatına görə, Avropanın ən böyük ticarət qapısı olan Hollandiyadakı Rotterdam limanı qitədə artan təhlükəsizlik narahatlıqlarına uyğun olaraq Rusiya ilə mümkün müharibə ssenarisi üçün hazırlıqlarını sürətləndirib.
Liman rəhbərliyi hərbi yük gəmiləri üçün xüsusi sahələr ayırmağa, lazımi logistik planlar qurmağa və qonşu limanlarla əməkdaşlığı artırmağa başlayıb.

Rotterdam liman idarəsinin baş direktoru Boudevijn Siemons deyib ki, Britaniya, Amerika və Kanada hərbi maşın və sursatlarının daşınması üçün qonşu Antverpen limanı ilə koordinasiyalı şəkildə işləyirlər:
“Hər terminal hərbi yük üçün uyğun deyil. Böyük miqdarda hərbi materialın daşınması lazım gələrsə, biz Antverpen və ya digər limanlarla tutumu paylaşacağıq. Yarışdığımız yerlər var, amma indi bir-birimizi daha çox tamamlayırıq”.
Rotterdamdakı bu tədbirlər Avropada artan müharibə hazırlıqlarının yalnız bir hissəsidir. Avropa İttifaqı 800 milyard avroluq yenidən silahlanma planı üzərində də işləyir. Bu plan həm ABŞ prezidenti Donald Trampın müdafiə yükünün bölüşdürülməsi ilə bağlı təzyiqinə cavab, həm də Rusiyanın Ukrayna işğalının dördüncü ilinə girdiyi bir vaxtda artan təhlükə qavrayışına qarşı çəkindirici addım kimi qiymətləndirilir.
Hollandiya Müdafiə Nazirliyi NATO-nun tələbinə uyğun olaraq may ayında Rotterdamdan hərbi gəmilər üçün yer ayırmağı xahiş edib.
Xatırladaq ki, Rotterdam limanı əvvəllər hərbi logistikanı öz üzərinə götürüb. 2003-cü il İraq müharibəsi zamanı daşınmalar artıb, lakin hətta “Soyuq müharibə” dövründə də limana xüsusi hərbi dok ayrılmayıb. Bu gün isə vəziyyət çox fərqlidir. Avropa təhlükəsizliyini yenidən dizayn edərkən, logistika infrastrukturlarını hərbi məqsədlərə uyğunlaşdırır.
Hazırda Antverpen limanı ABŞ-nın Avropadakı bazalarına mütəmadi olaraq ləvazimatlar göndərir. Bu səbəbdən iki liman arasında həm hərbi əməkdaşlıq, həm də strateji ehtiyat araşdırmaları sıxlaşır.

Pandemiya və Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü kimi böhranlardan sonra Avropanın kövrək təchizat zəncirləri yenidən gündəmə gəlib. Siemons qeyd edib ki, liman ərazilərində təkcə neft üçün deyil, mis, litium, qrafit, dərmanlar, enerji avadanlıqları, hətta qida və su kimi kritik xammallar üçün də strateji ehtiyat sahələr yaradılmalıdır:
“1973-cü il neft böhranından sonra Avropa ölkələri 90 günlük neft ehtiyatlarını saxlamağa başladı. Eyni sistemi digər həyati məhsullara da tətbiq etməliyik”.
Avropa İttifaqının yaxın günlərdə bu kontekstdə yeni “strateji ehtiyat planı”nı açıqlayacağı gözlənilir. Bu plan enerji, səhiyyə, müdafiə və qida kimi sahələrdə Avropanın özünü təmin etməsini artırmaq məqsədi daşıyır.
Onu da qeyd edək ki, 42 kilometrlik ərazidə inşa edilən Rotterdam limanı ildə təxminən 436 milyon ton yük daşıyır. Liman 28 min dəniz və 91 min daxili su gəmisinə ev sahibliyi edir ki, bu da onu Avropanın ən böyük limanı edir.
Y. QACAR