Icma.az
close
up
RU
Mütəxəssis: Bəzi qaydalara əməl etməklə kiberdələduzluq riskini minimuma endirmək mümkündür

Mütəxəssis: Bəzi qaydalara əməl etməklə kiberdələduzluq riskini minimuma endirmək mümkündür

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat verir.

Son dövrlərdə kiberdələduzlar daha da inkişaf edib və yeni üsul və texnologiyalarla vətəndaşları aldatmağa başlayıblar. Məsələn, onlar daha çox sosial mühəndislik üsullarına, o cümlədən telefon zəngləri, SMS və e-poçt vasitəsilə saxta bank bildirişləri göndərməklə, insanların şəxsi məlumatlarını əldə etməyə çalışırlar. Sizcə, bu cür kiberdələduzluq hücumlarına qarşı mübarizə yolları nə olmalıdır?


Sualımızı cavablandıran informasiya texnologiyaları üzrə mütəxəssis Elvin Həsənov “Sherg.az”a bildirib ki, xüsusilə süni intellektin (SI) imkanlarının genişlənməsi ilə dələduzlar daha mürəkkəb və inandırıcı üsullardan istifadə etməyə başlayıblar:


“Bundan əlavə, real görünən elektron nömrələrdən edilən zənglərlə insanlardan bank kartı məlumatları əldə etməyə cəhd edirlər. Bu halların artmasının əsas səbəblərindən biri texnologiyanın sürətli inkişafı və kibercinayətkarların yeni metodlardan istifadə etməsidir. Süni intellekt və deepfake texnologiyalarının yayılması dələduzlara insanların səsini, hətta görüntüsünü klonlaşdırmağa imkan verir. Bu da onların daha inandırıcı görünməsinə səbəb olur. Digər bir səbəb isə insanların kifayət qədər texnoloji savada malik olmamasıdır. Bir çox insan, xüsusilə yaşlı nəsil, texnoloji yeniliklər barədə məlumatlı olmadığı üçün dələduzların tələsinə daha tez düşür. Sosial mühəndislik üsulları da burada mühüm rol oynayır. Dələduzlar insanları qorxu, təcili qərar vermək məcburiyyəti və ya emosional təsir vasitəsilə aldatmağa çalışırlar. Bu cür hallardan necə qorunmaq olar? İlk növbədə, hər kəs bilməlidir ki, banklar və ya rəsmi qurumlar telefon zəngi ilə heç vaxt kart məlumatlarını, PIN kodunu və ya təsdiq kodunu istəmir. Əgər kimsə sizə bu cür məlumatları soruşursa, bu böyük ehtimalla dələduzluq cəhdidir. Yaxınlarınızın adından sizə şübhəli zənglər edilərsə, əvvəlcə həmin şəxsə başqa bir üsulla – məsələn, videozəng və ya başqa bir telefon nömrəsi vasitəsilə zəng edərək məlumatın doğruluğunu yoxlayın. Bundan başqa, iki faktorlu autentifikasiya (2FA) istifadəsi vacibdir. Bank hesablarınıza giriş zamanı bu funksiyanı aktiv etsəniz, hətta dələduzlar sizin şifrənizi əldə etsələr belə, əlavə təsdiq kodu olmadan hesabınıza daxil ola bilməyəcəklər”. 


Ekspertin sözlərinə görə telefon nömrələrinə gələn zənglərə də diqqətli olmaq lazımdır:

“Dələduzlar real görünən nömrələrdən zəng edə bilirlər, lakin bu, onların həqiqətən də bank və ya rəsmi qurum olmasını təsdiqləmir. Əgər sizə banka aid olduğu deyilən bir zəng gələrsə, zəngi sonlandırıb bankın rəsmi nömrəsinə özünüz geri zəng edin və məlumatın doğruluğunu dəqiqləşdirin. Elektron poçt və mesajlar vasitəsilə göndərilən naməlum linklərə keçid etməmək də kibertəhlükəsizliyin vacib qaydalarındandır. Dələduzlar tez-tez saxta bank və ya sosial media səhifələrinə bənzəyən vebsaytlar yaradır və istifadəçiləri bu səhifələrə yönləndirərək onların şəxsi məlumatlarını oğurlayırlar. Əgər sizə hər hansı bir link göndərilibsə və bu bank və ya rəsmi qurum tərəfindən göndərildiyini iddia edirsə, həmin qurumun rəsmi saytına birbaşa daxil olub məlumatı yoxlamaq daha təhlükəsizdir. Dələduzların əsas hədəfi insanların emosiyalarını manipulyasiya edərək onları tələyə salmaqdır. Həmçinin dələduzlar insanları stres vəziyyətinə salaraq onların sağlam düşünmə qabiliyyətini zəiflətməyə çalışırlar. Qeyd edilən bu kimi qaydalara əməl etməklə kiberdələduzluq riskini minimuma endirmək mümkündür”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 05 Fevral 2025 12:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see357

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see297

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see296

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see296

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see288

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see280

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see273

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see271

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see271

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see259

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see253

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see252

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see252

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see249

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see248

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see244

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see239

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see238

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see227

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see223
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri